IV CSK 637/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana jej oczywista zasadność ani inne przesłanki obligujące SN do jej rozpoznania.
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które uchyliło wpis do księgi wieczystej i oddaliło jej wniosek. Zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 6268 § 2 k.p.c. poprzez badanie dokumentów nie dołączonych do wniosku ani nawet nieistniejących w dacie jego złożenia. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że skarżąca nie wykazała oczywistej wadliwości orzeczenia ani nie przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego.
Sprawa dotyczyła wniosku o wpis do księgi wieczystej, który został oddalony przez Sąd Okręgowy po uchyleniu wpisu Sądu Rejonowego. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że Sąd Okręgowy naruszył przepisy postępowania wieczystoksięgowego, badając dokumenty, które nie były związane z wnioskiem ani nie istniały w momencie jego złożenia. Wnioskodawczyni powołała się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., twierdząc, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypomniał, że jest to środek nadzwyczajny wymagający spełnienia szczególnych przesłanek, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista uzasadniona skarga. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała oczywistej wadliwości zaskarżonego postanowienia. Powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę III CZP 86/15, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 6268 § 2 k.p.c. nie wyłącza możliwości uwzględnienia przez sąd okoliczności znanych mu urzędowo, które stanowią przeszkodę do wpisu. Sąd Okręgowy mógł zatem wziąć pod uwagę dokumenty znane mu z urzędu, w tym te przedłożone przez uczestnika postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że nie zaszły przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odmówił jej przyjęcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wieczystoksięgowy może brać pod uwagę okoliczności znane mu urzędowo, które stanowią przeszkodę do żądanego wpisu, w tym dokumenty znane z akt księgi wieczystej lub przedłożone przez uczestników.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III CZP 86/15 i wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśniając, że art. 6268 § 2 k.p.c. nie ogranicza sądu w badaniu przeszkód do wpisu, jeśli są one znane mu z urzędu. Dotyczy to w szczególności dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej lub przedłożonych przez strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K.-M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis nie wyłącza możliwości brania przez sąd pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wpis do księgi wieczystej okoliczności znanych mu urzędowo, w świetle których istnieje przeszkoda do żądanego wpisu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała oczywistej wadliwości orzeczenia Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 6268 § 2 k.p.c. w świetle utrwalonego orzecznictwa SN, uwzględniając dokumenty znane mu urzędowo.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 6268 § 2 k.p.c. badając dokumenty nie dołączone do wniosku i nieistniejące w dacie jego złożenia. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni przepis art. 6268 § 2 k.p.c. nie wyłącza możliwości brania przez sąd pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wpis do księgi wieczystej okoliczności znanych mu urzędowo
Skład orzekający
Roman Trzaskowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja art. 6268 § 2 k.p.c. w kontekście badania dokumentów znanych sądowi urzędowo w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania wieczystoksięgowego i procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące postępowania wieczystoksięgowego i kryteriów dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i cywilnego.
“Czy sąd może badać dokumenty spoza wniosku o wpis do księgi wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV CSK 637/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z wniosku J. K.-M. przy uczestnictwie M. K. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 sierpnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w G., na skutek apelacji uczestnika M. K. od wpisu Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 marca 2018 r. sygn. akt DzKW […], KW […], uchylił zaskarżony wpis i wniosek J. K. – M. oddalił. W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, wnioskodawczyni wskazała przyczynę kasacyjną określoną w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Jej zdaniem, skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ już z samej treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd Okręgowy w sposób rażący i oczywisty dopuścił się naruszenia w szczególności normy art. 626 8 § 2 k.p.c., gdyż rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej badał również dokumenty nie tylko nie dołączone do wniosku, ale nawet w tej dacie nie istniejące. Gdyby Sąd drugiej instancji nie naruszył podstawowych zasad postępowania wieczystoksięgowego, obligujących sąd wieczystoksięgowy do rozpoznania wniosku w oparciu jedynie o treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej w chwili złożenia wniosku - niechybnie wydałby orzeczenie oddalające apelację złożoną przez uczestnika. Nastąpiła zatem w sprawie sytuacja, w której naruszenie ww. przepisów przez Sąd Okręgowy spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia oraz niesprawiedliwego dla wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 398 1 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 398 4 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2015 r., III CSK 198/15, nie publ., z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, nie publ., z dnia 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, nie publ., z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, nie publ., z dnia 5 października 2018 r., V CSK 168/18, nie publ.). Skarżąca nie wykazała, by zaskarżone postanowienie było dotknięte tego rodzaju nieprawidłowościami. Stanowisko wyrażone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pomija treść uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r., III CZP 86/15 (OSNC 2016, nr 7-8, poz. 81), w której wyjaśniono, że przepis art. 626 8 § 2 k.p.c. nie wyłącza możliwości brania przez sąd pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wpis do księgi wieczystej okoliczności znanych mu urzędowo, w świetle których istnieje przeszkoda do żądanego wpisu (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 661/09, OSNC 2011, Nr 1, poz. 12). Artykuł 626 8 § 2 k.p.c. bowiem nie reguluje tego, w jaki sposób sąd ma stwierdzić przeszkodę wpisu, lecz wskazuje jedynie środki dowodowe, z których mogą korzystać uczestnicy w postępowaniu o wpis. Do okoliczności znanych sądowi z urzędu zaliczyć należy przede wszystkim fakty, które wynikają z dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej, wynikające z dokumentów innych ksiąg wieczystych i treści innych ksiąg wieczystych, a także fakty wynikające z pism lub środków zaskarżenia złożonych przez uczestników postępowania wieczystoksięgowego sprzeciwiających się wpisowi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2017 r., IV CSK 657/16, nie publ. i z dnia 4 kwietnia 2017 r., I CSK 514/16, nie publ.). Stanowisko Sądu Okręgowego uwzględniające dokumenty znane mu z urzędu, w tym na skutek ich przedłożenia przez skarżącego uczestnika, zostało oparte na przytoczonych wyżej poglądach Sądu Najwyższego. W świetle powyższego nie można uznać, że oddalenie wniosku o wpis skutkowało wydaniem oczywiście wadliwego orzeczenia i powołana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjne przyczyna z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. została przez skarżącą wykazana. Z tych względów, na podstawie art. 398 9 § 2 w związku z 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI