IV CSK 635/14

Sąd Najwyższy2015-04-29
SNCywilneprawo rzeczoweNiskanajwyższy
darowiznagospodarstwo rolneubezpieczenie społeczne rolnikówskarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienie prawnefakultatywność

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne, a wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Skarżąca upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w możliwości posiłkowego stosowania przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przy odwołaniu darowizny gospodarstwa rolnego. Sąd Najwyższy uznał, że wskazany problem nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ decyzja o rozwiązaniu umowy darowizny ma charakter fakultatywny i zależy od okoliczności konkretnej sprawy, a sąd odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do odwołania darowizny. W związku z tym skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 2015 r. (sygn. akt IV CSK 635/14) rozpoznał skargę kasacyjną powódki I. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 22 maja 2014 r. (sygn. akt I ACa [...]) w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli przeciwko M. J. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie stwierdził wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego. Skarżąca argumentowała, że istotne zagadnienie prawne polega na tym, czy przy odwołaniu darowizny gospodarstwa rolnego, zawartej w trybie kodeksu cywilnego, można posiłkowo stosować postanowienia ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwłaszcza w kontekście przesłanek rozwiązania umowy z następcą. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, istotne zagadnienie prawne musi mieć charakter rzeczywisty i jego rozwiązanie musi być konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, podniesiony przez skarżącą problem nie spełnia tych kryteriów. Podkreślono, że przepisy dotyczące rozwiązania umowy darowizny na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 87 i 89 tej ustawy) mają charakter fakultatywny, a decyzja sądu zależy od konkretnych okoliczności sprawy. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się przesłanek do odwołania darowizny, co zostało dostatecznie uzasadnione. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Ponadto, Sąd Najwyższy oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną domagał się jedynie oddalenia skargi, a nie zasądzenia kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podniesiony problem nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, którego rozwiązanie wpłynęłoby bezpośrednio na wynik sprawy, a decyzja o rozwiązaniu umowy darowizny ma charakter fakultatywny i zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podniesione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ ma charakter fakultatywny i jego rozwiązanie nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podstawowe przyczyny odwołania darowizny uregulowane w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników mają charakter fakultatywny, a sąd odwoławczy nie dopatrzył się ich wystąpienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
I. J.osoba_fizycznapowódka
M. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 87

Jeżeli następca bez usprawiedliwionych powodów nie podjął albo zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnika, nie wywiązuje się z obowiązków przyjętych w umowie lub postępuje w taki sposób, że nie można wymagać od rolnika, aby spełnił obowiązki względem następcy, rozwiązanie zawartej umowy przez sąd ma jedynie charakter fakultatywny.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 89

Podstawowe przyczyny odwołania darowizny dokonanej na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników mają charakter fakultatywny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości posiłkowego stosowania przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przy odwołaniu darowizny gospodarstwa rolnego.

Godne uwagi sformułowania

przez istotne zagadnienie prawne [...] należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. rozwiązanie zawartej umowy przez sąd ma jedynie charakter fakultatywny.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących darowizn gospodarstw rolnych i stosowania przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy procedury kasacyjnej i braku istotnego zagadnienia prawnego, co jest rutynowe dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 635/14
POSTANOWIENIE
Dnia 29 kwietnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z powództwa I. J.
‎
przeciwko M. J.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 29 kwietnia 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na  pierwszej spośród wymienionych przesłanek.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Jednocześnie, chodzi o problem, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy, i także w związku z podstawą prawną stanowiącą podstawę wydania zaskarżonego wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, nie publ.).
Skarżąca zagadnienia prawnego upatrywała w pytaniu: „czy badając możliwość odwołania darowizny gospodarstwa rolnego, zawartej w trybie kodeksu cywilnego, można posiłkowo odnosić się do postanowień ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w szczególności do przesłanek rozwiązania umowy z następcą zawartych w tej ustawie, w sytuacji, kiedy w umowie darowizny jako podstawa zawarcia umowy wskazana jest ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników”.
Tak ujęty problem nie ma charakteru zagadnienia, którego rozwiązanie wpłynęłoby bezpośrednio na wynik sprawy. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 87 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jeżeli następca bez usprawiedliwionych powodów nie podjął albo zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnika, nie wywiązuje się z obowiązków przyjętych w umowie lub postępuje w taki sposób, że nie można wymagać od rolnika, aby spełnił obowiązki względem następcy, rozwiązanie zawartej umowy przez sąd ma jedynie charakter fakultatywny.  Oznacza to, że decyzja w sprawie zastosowania tego przepisu leży w gestii sądu badającego sprawę i jest uzależniona od okoliczności konkretnej sprawy. Podstawowe przyczyny odwołania darowizny dokonanej na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uregulowano natomiast w art. 89 tej ustawy. Mają one również charakter fakultatywny.
W niniejszej sprawie Sąd odwoławczy nie dopatrzył się żadnej z przyczyn wskazanych w tym przepisie, co umotywował w dostateczny sposób w uzasadnieniu wyroku.
Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że wskazana przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie została spełniona i orzekł, jak w sentencji (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
Wniosek o zasądzenie kosztów  postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż w odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany domagał się jedynie oddalenia skargi kasacyjnej.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI