IV CSK 610/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka Pracownicza „F.” dochodziła od pozwanej „P.” Sp. z o.o. zapłaty kwoty 709.555,73 zł tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy modernizacji tuczarni trzody chlewnej. Sąd Okręgowy w B. zasądził jedynie 50 zł, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. oddalił apelacje obu stron. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Głównym zarzutem było błędne zastosowanie art. 365 § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny, który uznał, że wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 października 2009 r. (sygn. akt VII GC …/09), zasądzający brakującą część wynagrodzenia od powódki na rzecz fińskiej spółki „Pe.”, jest wiążący w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny. Stwierdził, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.) dotyczy tylko sytuacji, gdy występują te same strony lub osoby objęte rozszerzoną prawomocnością, a także gdy rozstrzygnięcie dotyczy tego samego przedmiotu sporu. W rozpoznawanej sprawie brak było tożsamości podmiotowej, a wyrok w sprawie VII GC …/09 dotyczył zapłaty wynagrodzenia, a nie odbioru dzieła. Sąd Najwyższy podkreślił, że uprawnienie zamawiającego do powierzenia poprawienia lub dalszego wykonania dzieła innej osobie na koszt przyjmującego zamówienie (art. 636 § 1 k.c.) trwa do chwili odbioru dzieła. Odbiór dzieła następuje, gdy przyjmujący zamówienie wydaje je zgodnie z treścią zobowiązania. Odmowa odbioru przez zamawiającego z powodu wad dzieła jest uzasadniona i nie powoduje utraty tego uprawnienia. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że brak umówionej dokumentacji technicznej stanowi istotną wadę dzieła, uniemożliwiającą ocenę jego zgodności z wymaganiami technicznymi. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 365 § 1 k.p.c. w kontekście związania wyrokiem w innej sprawie, zasady odpowiedzialności z umowy o dzieło (art. 636 k.c.), znaczenie dokumentacji technicznej i odbioru dzieła.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umową o dzieło i zastosowaniem art. 365 k.p.c.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wyrok w innej sprawie, dotyczący zapłaty wynagrodzenia za dzieło, jest wiążący dla stron w innej sprawie dotyczącej wad tego samego dzieła, na podstawie art. 365 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok w innej sprawie nie jest wiążący dla stron w obecnej sprawie co do odbioru dzieła, jeśli nie ma tożsamości stron i odmienny jest przedmiot rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.) dotyczy sytuacji, gdy występują te same strony lub osoby objęte rozszerzoną prawomocnością, a także gdy rozstrzygnięcie dotyczy tego samego przedmiotu sporu. W przypadku braku tożsamości podmiotowej i odmiennego przedmiotu rozstrzygnięcia, wyrok w innej sprawie nie wyłącza badania i oceny danej kwestii w innej sprawie.
Do kiedy trwa uprawnienie zamawiającego do powierzenia poprawienia lub dalszego wykonania dzieła innej osobie na koszt przyjmującego zamówienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uprawnienie to trwa do chwili odbioru dzieła.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 636 § 1 k.c. wskazał, że uprawnienie zamawiającego do powierzenia dalszego wykonania dzieła lub jego poprawienia innej osobie trwa w toku wykonywania dzieła, do chwili odbioru dzieła. Obowiązek odbioru powstaje, gdy przyjmujący zamówienie wydaje dzieło zgodnie z treścią zobowiązania. Odmowa odbioru przez zamawiającego z powodu wad dzieła jest uzasadniona i nie powoduje utraty tego uprawnienia.
Czy brak umówionej dokumentacji technicznej stanowi wadę dzieła?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak przewidzianej w umowie dokumentacji technicznej, która pozwoliłaby ustalić, jak dzieło powinno być wykonane i ocenić jego zgodność z wymaganiami technicznymi, stanowi istotną wadę dzieła.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak dokumentacji technicznej jest istotną wadą dzieła, ponieważ uniemożliwia ona ocenę zgodności wykonania z umową i wymaganiami technicznymi, a także utrudnia ewentualne poprawki.
Czy faktyczne korzystanie z zamontowanych systemów przez zamawiającego, który odmówił odbioru z powodu wad, jest równoznaczne z odbiorem dzieła?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktyczne korzystanie z dzieła nie jest równoznaczne z odbiorem, jeśli spowodowane jest sytuacją faktyczną (np. koniecznością prowadzenia hodowli) i zamawiający odmawia odbioru z powodu wad.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że okoliczność korzystania z zamontowanych systemów przez powódkę nie oznaczała odbioru dzieła, skoro korzystanie było spowodowane sytuacją faktyczną (prowadzenie hodowli) i powódka konsekwentnie odmawiała odbioru z powodu wad.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółka Pracownicza "F." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powódka |
| P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. | spółka | pozwana |
| Pe. w Y. (Finlandia) | spółka | interwenient uboczny po stronie powodowej (w innej sprawie) |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 365 § § 1
Kodeks cywilny
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia aktualizuje się w innym postępowaniu niż to, w którym wydane zostało orzeczenie, wówczas gdy w tym innym postępowaniu występują te same strony (chociażby w odmiennych rolach procesowych), ale inny jest przedmiot drugiego procesu. Moc wiążąca orzeczenia nie rozciąga się natomiast na kwestie prejudycjalne, które sąd przesądził dążąc do rozstrzygnięcia o żądaniu i których rozstrzygnięcie znajduje się poza sentencją.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjaśnienie zasad związania prawomocnym orzeczeniem sądu, w tym aspektów podmiotowych i przedmiotowych.
k.c. art. 636 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli przyjmujący zamówienie wykonuje dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie.
k.c. art. 643
Kodeks cywilny
Obowiązek zamawiającego dokonania odbioru dzieła, gdy przyjmujący zamówienie wydaje dzieło zgodnie ze swym zobowiązaniem.
k.c. art. 636 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie zamawiającego do powierzenia poprawienia lub dalszego wykonania dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie.
k.c. art. 643
Kodeks cywilny
Obowiązek odbioru dzieła.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie prawomocnym orzeczeniem.
Pomocnicze
k.c. art. 393 § § 3
Kodeks cywilny
Dłużnikowi przysługują przeciwko osobie trzeciej zarzuty z umowy.
k.p.c. art. 81
Kodeks postępowania cywilnego
Interwencja samoistna.
k.c. art. 354 § § 1
Kodeks cywilny
Sposób wykonania zobowiązania.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 393
Kodeks cywilny
Umowa na rzecz osoby trzeciej.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Sposób wykonania zobowiązania.
k.p.c. art. 76
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentów urzędowych.
k.c. art. 393
Kodeks cywilny
Umowa na rzecz osoby trzeciej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie art. 365 § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny, który uznał wyrok w innej sprawie za wiążący w niniejszym postępowaniu. • Naruszenie art. 636 § 1 k.c. poprzez uznanie, że powódka utraciła prawo do powierzenia poprawienia dzieła innej osobie. • Istnienie istotnej wady dzieła w postaci braku dokumentacji technicznej.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące związania wyrokiem w sprawie VII GC …/09. • Uznanie przez Sąd Apelacyjny, że powódka utraciła prawo do powierzenia poprawienia dzieła innej osobie z powodu upływu terminu. • Uznanie przez Sąd Apelacyjny, że prace wykonane przez inne podmioty były pracami zupełnie innymi niż objęte umową.
Godne uwagi sformułowania
moc wiążąca rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia aktualizuje się w innym postępowaniu niż to, w którym wydane zostało orzeczenie, wówczas gdy w tym innym postępowaniu występują te same strony (chociażby w odmiennych rolach procesowych), ale inny jest przedmiot drugiego procesu. • uprawnienie zamawiającego do powierzenia dalszego wykonania dzieła lub jego poprawienia innej osobie trwa w toku wykonywania dzieła, do chwili odbioru dzieła. • brak przewidzianej w umowie dokumentacji technicznej, która pozwoliłaby zarówno ustalić jak dzieło powinno być wykonane jak i ocenić czy wykonane dzieło jest zgodne wymaganiami technicznymi, stanowi wadę istotną dzieła.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 365 § 1 k.p.c. w kontekście związania wyrokiem w innej sprawie, zasady odpowiedzialności z umowy o dzieło (art. 636 k.c.), znaczenie dokumentacji technicznej i odbioru dzieła."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umową o dzieło i zastosowaniem art. 365 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych zagadnień związanych z umową o dzieło i interpretacją przepisów o prawomocności orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnienie granic związania wyrokiem w innej sprawie jest cenne.
“Kiedy wyrok w innej sprawie naprawdę Cię obowiązuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 365 k.p.c.”
Dane finansowe
WPS: 709 555,73 PLN
częściowe zasądzenie powództwa: 50 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.