IV CSK 606/18

Sąd Najwyższy2019-06-18
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność umowyprzewłaszczenie na zabezpieczenieuzasadnienie wnioskukoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia wniosku.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego, który ustalił nieważność umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Pozwana zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, domagając się przyjęcia skargi do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy uznał jednak, że uzasadnienie wniosku było wadliwe, ponieważ zawierało obszerne wywody odpowiadające uzasadnieniu podstaw kasacyjnych i nie wykazywało „oczywistości” zarzucanych naruszeń prawa, co skutkowało odmową przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w S., uwzględniając apelację powoda A. D. i ustalając nieważność umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz ustanowienia tytułu egzekucyjnego. Pozwana L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w W. wniosła skargę kasacyjną, opierając ją na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 5 w zw. z art. 58 § 2, art. 5 i art. 58 § 3 k.c.) oraz prawa procesowego (art. 278 k.p.c.). Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, argumentując jej oczywistą zasadność i krzywdzenie pozwanej poprzez pozbawienie jej zabezpieczenia pożyczki. Powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi lub jej oddalenie. Sąd Najwyższy, stosownie do art. 398^9 § 1 k.p.c., wskazał, że przyjęcie skargi do rozpoznania wymaga wykazania jednej z określonych w przepisie przyczyn, co powinno być należycie uzasadnione. Sąd uznał, że uzasadnienie wniosku pozwanej nie spełniało tych wymogów. Po pierwsze, zawierało obszerne wywody odpowiadające uzasadnieniu podstaw kasacyjnych, co uniemożliwiało ocenę wniosku bez szczegółowej analizy sprawy. Po drugie, skarżąca pominęła konieczną argumentację prawną zmierzającą do wykazania „oczywistości” zarzucanych naruszeń prawa, co jest kluczowe przy powołaniu się na art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd dodał, że zarzut naruszenia art. 278 k.p.c. został ujęty wadliwie, bez powiązania z przepisami dotyczącymi postępowania apelacyjnego. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wniosku nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ zawiera obszerne wywody odpowiadające uzasadnieniu podstaw kasacyjnych i nie wykazuje w sposób oczywisty kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności powinno koncentrować się na wykazaniu „oczywistości” zarzucanych naruszeń prawa, a nie na powtarzaniu argumentacji z podstaw kasacyjnych. Uzasadnienie nie może wymagać merytorycznej analizy zaskarżonego wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

A. D.

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznapowód
L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w W. poprzednio C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w W.spółkapozwana
Prokurator Regionalny w [...]organ_państwowyuczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z określonych w tym przepisie przyczyn, co powinno zostać wykazane i należycie uzasadnione przez składającego wniosek.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien zawierać uzasadnienie.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § § 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia tego przepisu został w ramach podstaw skargi ujęty wadliwie - bez koniecznego powiązania z przepisami dotyczącymi postępowania apelacyjnego – a tym samym bezskutecznie.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach k.p.c., w szczególności nie wykazuje w sposób oczywisty kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa. Zarzut naruszenia art. 278 k.p.c. został sformułowany wadliwie, bez powiązania z przepisami dotyczącymi postępowania apelacyjnego.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ zaskarżony wyrok krzywdzi pozwaną, pozbawiając ją zabezpieczenia wypłaconej pożyczki.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie to wypełniają obszerne wywody, które w istocie odpowiadają uzasadnieniu podstaw kasacyjnych ocena wniosku nie mogłaby nastąpić bez szczegółowej analizy sprawy i postawionych zarzutów, co na obecnym etapie postępowania byłoby niedopuszczalne skarżąca pominęła konieczną przy powołaniu się na przyczynę przewidzianą w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. argumentację prawną, zmierzającą do wykazania „oczywistości” zarzucanych naruszeń prawa Argumentacji takiej nie może zastąpić powtarzane przez skarżącego nazywanie zarzucanych naruszeń „oczywistymi” zarzut naruszenia tego przepisu został w ramach podstaw skargi ujęty wadliwie - bez koniecznego powiązania z przepisami dotyczącymi postępowania apelacyjnego – a tym samym bezskutecznie

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności przy powołaniu się na oczywistą zasadność skargi (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.)."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące formalnych wymogów skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak łatwo można popełnić błąd proceduralny, który skutkuje odrzuceniem skargi.

Błąd w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kosztował miliony? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak tego uniknąć.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 606/18
POSTANOWIENIE
Dnia 18 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka
w sprawie z powództwa A. D.
‎
przeciwko L. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w W. poprzednio C. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w W.
z udziałem Prokuratora Regionalnego w […]
‎
o ustalenie nieważności umowy,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 czerwca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt I ACa […],
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę                 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w
[…]
wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r. uwzględniwszy apelację powoda A. D. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w S. i ustalił nieważność bliżej w pozwie opisanej umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz ustanowienia tytułu egzekucyjnego.
Pozwana L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w W. w skardze kasacyjnej opartej na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 5 w zw. z art. 58 § 2, art. 5 i art. 58 § 3 k.c. oraz prawa procesowego - art. 278 k.p.c. wniosła o przyjęcie jej do rozpoznania, wskazując że „w zakresie przytoczonej podstawy kasacyjnej skarga (…) jest oczywiście uzasadniona, ponieważ wbrew zasadzie pewności obrotu, zasadzie pacta sunt servanda i zasadzie swobody umów zaskarżony wyrok krzywdzi pozwaną pozbawiając ją jakiegokolwiek zabezpieczenia wypłaconej niewypłacalnemu powodowi (błędnie określonego pozwanym) pożyczki, która nie została przez niego zwrócona”.
W odpowiedzi na skargę powód wniósł o
odmowę przyjęcia jej do rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Stosownie do art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z określonych w tym przepisie  przyczyn, co powinno zostać wykazane i należycie uzasadnione przez  składającego wniosek (art. 398
4
§ 2 k.p.c.). Warunki, jakim powinno odpowiadać prawidłowe uzasadnienie wniosku zostały wszechstronnie wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Powołując się na oczywistą zasadność skargi, a zatem na przyczynę określoną w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., strona skarżąca powinna przedstawić stosowną argumentację prawną zmierzającą do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego wyroku oraz podstaw kasacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z dnia 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11, niepubl.); uzasadnienie wniosku odwołujące się do tej przyczyny powinno koncentrować się na wykazaniu tak rozumianej „oczywistości” zasadności skargi. Uzasadnienie to nie może sprowadzać się do przytoczenia podstaw kasacyjnych bądź powtórzenia ich uzasadnienia, choćby nawet w zmodyfikowanej formie, ani być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności.
Uzasadnienie wniosku pozwanej jest niezgodne z tymi wymaganiami. Po  pierwsze, uzasadnienie to wypełniają obszerne wywody, które w istocie odpowiadają uzasadnieniu podstaw kasacyjnych, wskutek czego ocena wniosku nie mogłaby nastąpić bez szczegółowej analizy sprawy i postawionych zarzutów, co na obecnym etapie postępowania byłoby niedopuszczalne. Po wtóre, skarżąca pominęła konieczną przy powołaniu się na przyczynę przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. argumentację prawną, zmierzającą do wykazania „oczywistości” zarzucanych naruszeń prawa, chociaż na tym właśnie powinno koncentrować się uzasadnienie wniosku. Argumentacji takiej nie może zastąpić powtarzane przez skarżącego nazywanie zarzucanych naruszeń „oczywistymi”. Należy dodać, co do  twierdzenia o oczywistym naruszeniu art. 278 k.p.c., iż zarzut naruszenia tego  przepisu został w ramach podstaw skargi ujęty wadliwie - bez koniecznego powiązania z przepisami dotyczącymi postępowania apelacyjnego – a tym samym bezskutecznie.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., orzekając o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego stosownie do
art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1
‎
i art. 398
21
k.p.c.
aw
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI