IV CSK 599/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w T., które oddaliło jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w G. o umorzeniu postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie ugody zawartej przez małżonków, uznając ją za zgodną z prawem. Uczestnik zakwestionował prawidłowość ugody, twierdząc, że jego pełnomocnik procesowy nie powinien jej zawrzeć i dlatego nie czuje się nią związany. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że uczestnik nie uchylił się skutecznie od skutków prawnych ugody, ponieważ nie złożył pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych, a jedynie wniósł zażalenie. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną, uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 88 § 1 k.c. Wskazał, że oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub groźby, zgodnie z art. 88 § 1 k.c., następuje przez oświadczenie złożone na piśmie. Podkreślił, że nie stawia to innych wymagań co do formy, a każde oświadczenie złożone na piśmie i wyrażające jasno wolę uchylającego się jest wystarczające. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie i uzupełniające je pismo uczestnika mogły być potraktowane jako pisma zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków ugody, co wymagało analizy przez sąd. Zaniechanie tej analizy przez Sąd Okręgowy sprawiło, że ocena zarzutu naruszenia art. 918 § 1 k.c. była przedwczesna. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja art. 88 § 1 k.c. w kontekście uchylania się od skutków ugody sądowej, możliwość traktowania zażalenia jako oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pełnomocnik zawiera ugodę, a strona chce się od niej uchylić.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pisemne zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego, uzupełnione pismem, może być potraktowane jako pisma zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych zawartej ugody sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zażalenie i uzupełniające je pismo mogą być potraktowane jako pisma zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych ugody sądowej, co wymaga analizy ich treści pod kątem mogących wchodzić w grę podstaw uchylenia się.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub groźby, zgodnie z art. 88 § 1 k.c., następuje przez oświadczenie złożone na piśmie. Podkreślił, że nie stawia to innych wymagań co do formy, a każde oświadczenie złożone na piśmie i wyrażające jasno wolę uchylającego się jest wystarczające. W związku z tym, zażalenie i uzupełniające je pismo uczestnika mogły być potraktowane jako pisma zawierające takie oświadczenie, czego nie zbadał sąd drugiej instancji.
Jakie są wymogi formalne i materialne dotyczące uchylenia się od skutków prawnych ugody sądowej zawartej pod wpływem błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu następuje przez oświadczenie złożone na piśmie drugiej stronie. Błąd co do stanu faktycznego, który obie strony uznały za niewątpliwy, ma doniosłość prawną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 88 § 1 k.c. oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli musi być złożone na piśmie. Podkreślił, że nie ma obowiązku używania określonych słów, a wystarczy, aby z oświadczenia wynikała wola nie traktowania czynności prawnej za ważną. Ponadto, w kontekście art. 918 § 1 k.c., istotny jest błąd co do stanu faktycznego, który obie strony uznały za niewątpliwy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| R. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 88 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub groźby następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie na piśmie. Nie stawia to innych wymagań co do formy, a każde oświadczenie złożone na piśmie i wyrażające jasno wolę uchylającego się jest wystarczające.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące wykładni oświadczeń woli mają zastosowanie do oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych.
k.c. art. 918 § § 1
Kodeks cywilny
Błąd co do stanu faktycznego, który obie strony uznały za niewątpliwy, ma doniosłość prawną przy uchylaniu się od skutków ugody.
k.p.c. art. 203 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ugody sądowej i jej zgodności z prawem.
k.p.c. art. 223 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ugody sądowej i jej zgodności z prawem.
k.p.c. art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy podziału majątku wspólnego.
k.p.c. art. 622
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy podziału majątku wspólnego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań nieuregulowanych.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uznania faktu przez sąd.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie i uzupełniające je pismo uczestnika mogą być potraktowane jako pisma zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych ugody sądowej. • Sądy niższych instancji nie dokonały analizy treści zażalenia i pisma uzupełniającego pod kątem oświadczenia o uchyleniu się od skutków ugody.
Odrzucone argumenty
Uczestnik nie złożył pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych ugody. • Nie zachodzi błąd w rozumieniu art. 918 § 1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
nie stawia on co do formy omawianego oświadczenia innych niż przewidziane w nim wymagań. • Każde zatem oświadczenie [...] złożone na piśmie i wyrażające jasno wolę uchylającego się jest wystarczające. • pozew może być traktowany jako pismo zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli • w rozumieniu art. 918 § 1 k.c. jedynie błąd co do stanu faktycznego, który obie strony uznały za niewątpliwy, ma doniosłość prawną.
Skład orzekający
Kazimierz Zawada
przewodniczący
Agnieszka Piotrowska
członek
Hubert Wrzeszcz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja art. 88 § 1 k.c. w kontekście uchylania się od skutków ugody sądowej, możliwość traktowania zażalenia jako oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pełnomocnik zawiera ugodę, a strona chce się od niej uchylić.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie pism procesowych i jak sądy mogą interpretować ich treść w kontekście przepisów prawa cywilnego, szczególnie w sprawach rodzinnych.
“Czy zażalenie może unieważnić ugodę sądową? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.