IV CSK 563/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powoda T. G. od wyroku Sądu Okręgowego w T., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił powództwo o zapłatę kwoty 61.636,38 zł. Powód, będący przedsiębiorcą zajmującym się przetwórstwem i handlem mięsem, sprzedał stronie pozwanej M. Sp. z o.o. wierzytelność zasądzoną od innego przedsiębiorcy. Spór koncentrował się wokół terminu przedawnienia dochodzonego roszczenia. Sąd Okręgowy przyjął dwuletni termin przedawnienia wynikający z art. 554 k.c., uznając, że sprzedaż wierzytelności była związana z działalnością gospodarczą powoda, podczas gdy Sąd Rejonowy stosował trzyletni termin z art. 118 k.c. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 118 k.c. i art. 554 k.c., uznał, że sprzedaż wierzytelności o zapłatę ceny towaru, którym handel mieści się w zakresie działalności przedsiębiorcy, również podlega dwuletniemu terminowi przedawnienia. Sąd Najwyższy nie znalazł również podstaw do uznania przerwania biegu przedawnienia przez uznanie niewłaściwe ani do zastosowania art. 5 k.c. w kontekście podniesionego zarzutu przedawnienia. W konsekwencji oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu zastosowania art. 554 k.c. w kontekście sprzedaży wierzytelności przez przedsiębiorcę oraz interpretacja pojęcia 'działalność gospodarcza' w kontekście przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży wierzytelności wynikającej z umowy sprzedaży towaru, który jest przedmiotem handlu przedsiębiorcy. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów wierzytelności lub działalności.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o zapłatę części ceny z umowy sprzedaży wierzytelności, gdy sprzedawca jest przedsiębiorcą, a handel jest jego działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie ma dwuletni termin przedawnienia określony w art. 554 k.c., ponieważ sprzedaż wierzytelności o zapłatę ceny towaru, którym handel mieści się w zakresie działalności przedsiębiorcy, wchodzi w zakres działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 554 k.c. przewiduje dwuletni termin przedawnienia dla roszczeń z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. Sprzedaż wierzytelności o zapłatę ceny towaru, którym handel mieści się w zakresie działalności przedsiębiorcy, jest ściśle związana ze sprzedażą towaru i tym samym wchodzi w zakres działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, co skutkuje zastosowaniem krótszego, dwuletniego terminu przedawnienia.
Czy sprzedaż wierzytelności przez przedsiębiorcę, którego podstawową działalnością jest handel towarem, jest czynnością objętą zakresem działalności jego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 554 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedaż wierzytelności o zapłatę ceny towaru, którym handel mieści się w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, wchodzi w zakres działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że o zakresie działalności przedsiębiorstwa decyduje bieżąca praktyka gospodarcza i rzeczywiste działania przedsiębiorcy. Sprzedawca towaru może spożytkować wierzytelność z umowy sprzedaży tego towaru poprzez sprzedaż tej wierzytelności, co jest sposobem finansowania lub racjonalizacji działalności gospodarczej. Taka sprzedaż wierzytelności jest ściśle związana ze sprzedażą towaru i tym samym wchodzi w zakres działalności przedsiębiorstwa.
Czy istnieją podstawy do uznania, że doszło do przerwania biegu przedawnienia przez uznanie niewłaściwe ze strony pozwanej spółki?
Odpowiedź sądu
Nie, dokonane w sprawie ustalenia nie pozwalają na stwierdzenie takiego zachowania ze strony pozwanej spółki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do definicji uznania roszczenia, zgodnie z którą dochodzi do niego przez zachowanie się dłużnika wobec wierzyciela świadczące o tym, że dłużnik uważa roszczenie za istniejące. W sprawie ustalono, że pozwana spółka odmawiała zapłaty mimo wielokrotnych prób powoda.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwaną spółkę stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, ustalony stan faktyczny nie daje podstaw do stwierdzenia wyjątkowych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że podniesienie zarzutu przedawnienia może wyjątkowo stanowić nadużycie prawa, ale wymaga to istnienia szczególnych okoliczności po stronie zobowiązanego, charakteru uszczerbku lub szczególnej sytuacji uprawnionego. W tej sprawie takich wyjątkowych okoliczności nie stwierdzono.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. G. | osoba_fizyczna | powód |
| M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 554
Kodeks cywilny
Przewiduje dwuletni termin przedawnienia dla roszczeń z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. Sąd uznał, że sprzedaż wierzytelności wchodzi w zakres tej działalności.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, przewidując trzyletni termin przedawnienia. Jego zakres zastosowania wywołuje wątpliwości.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przerwania biegu przedawnienia przez uznanie roszczenia. Sąd uznał, że nie doszło do uznania niewłaściwego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego i nadużycia prawa. Sąd uznał, że podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowiło nadużycia prawa w tej sprawie.
k.p.c. art. 350 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postanowienia o kosztach postępowania. Sąd uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu był bezprzedmiotowy wobec oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Dz.U.2018.265 § § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie dwuletniego terminu przedawnienia z art. 554 k.c. do sprzedaży wierzytelności związanej z działalnością gospodarczą sprzedawcy. • Sprzedaż wierzytelności o zapłatę ceny towaru, którym handel mieści się w zakresie działalności przedsiębiorcy, wchodzi w zakres działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. • Brak podstaw do uznania przerwania biegu przedawnienia przez uznanie niewłaściwe. • Brak podstaw do zastosowania art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie trzyletniego terminu przedawnienia z art. 118 k.c. do roszczenia. • Przerwanie biegu przedawnienia przez uznanie niewłaściwe. • Nadużycie prawa przez pozwanego w podniesieniu zarzutu przedawnienia (art. 5 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
Spór na obecnym etapie postępowania ogniskuje się wokół problematyki podniesionego przez pozwaną spółkę przedawnienia dochodzonego roszczenia. • Ustanowienie w art. 118 k.c. regulacji zastrzegającej termin przedawnienia o tak określonym zakresie zastosowania okazało się jednak w świetle późniejszej wieloletniej praktyki decyzją legislacyjną wyjątkowo niefortunną. • Ścisły związek sprzedaży wierzytelności o zapłatę ceny towaru, którym handel mieści się w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, z samą sprzedażą towaru sprawia, że także sprzedaż wierzytelności o zapłatę ceny towaru wchodzi w zakres działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy handlującego danym towarem.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Roman Trzaskowski
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu zastosowania art. 554 k.c. w kontekście sprzedaży wierzytelności przez przedsiębiorcę oraz interpretacja pojęcia 'działalność gospodarcza' w kontekście przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży wierzytelności wynikającej z umowy sprzedaży towaru, który jest przedmiotem handlu przedsiębiorcy. Może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów wierzytelności lub działalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń w obrocie gospodarczym, a interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego przez Sąd Najwyższy ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców.
“Kiedy przedawnia się sprzedaż Twojej wierzytelności? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 61 636,38 PLN
Sektor
handel
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.