IV CSK 562/08

Sąd Najwyższy2009-04-23
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga kasacyjnarozgraniczenie nieruchomościKodeks postępowania cywilnegosędziadowodypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawczyni w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości, uznając brak podstaw do jej uwzględnienia.

Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jej skargę o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Zarzucała m.in. naruszenie przepisów dotyczących udziału sędziego w poprzednim postępowaniu oraz wadliwe oddalenie skargi zamiast jej odrzucenia. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, stwierdzając brak naruszenia przepisów proceduralnych i merytorycznych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Wnioskodawczyni podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 48 § 3 k.p.c. i art. 413 k.p.c. w związku z udziałem sędziego w poprzednim postępowaniu, a także zarzuty dotyczące wadliwego oddalenia skargi o wznowienie zamiast jej odrzucenia oraz nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. W szczególności odrzucił zarzut nieważności postępowania, wskazując, że sędziowie orzekający w sprawie o wznowienie nie brali udziału w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie. Sąd Najwyższy stwierdził również, że skarga o wznowienie była oparta na ustawowej podstawie, co wyłączało jej odrzucenie, a jej oddalenie nastąpiło po merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Pozostałe zarzuty dotyczące oceny dowodów i nieprzeprowadzenia wniosków dowodowych również uznano za chybione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sędzia orzekał w składzie jednoosobowym w sprawie o rozgraniczenie, a następnie w składzie trzyosobowym w sprawie o wznowienie postępowania, a sędzia orzekający w sprawie o wznowienie nie brał udziału w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sytuacja opisana w art. 48 § 3 k.p.c. i art. 413 k.p.c. nie wystąpiła, ponieważ sędziowie orzekający w sprawie o rozgraniczenie nie orzekali w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania, a sędzia orzekający w sprawie o wznowienie nie brał udziału w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
Janina F.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Anna P.osoba_fizycznauczestnik
Piotr S.osoba_fizycznauczestnik
Leon F.osoba_fizycznauczestnik
Genowefa S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 413

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza sędziego od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie, jeśli jego udział lub zachowanie w procesie poprzednim jest przedmiotem skargi.

k.p.c. art. 48 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza możliwość orzekania co do skargi o wznowienie postępowania przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie.

k.p.c. art. 412 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków oddalenia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawę wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych okoliczności lub środków dowodowych.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności dowodów.

k.p.c. art. 235

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przeprowadzania dowodów.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki nieważności postępowania.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje przepisy dotyczące postępowania w sprawach o podział majątku wspólnego do innych spraw.

k.p.c. art. 3983 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa niedopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów w skardze kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak naruszenia przepisów dotyczących udziału sędziego w poprzednim postępowaniu. Skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 403 § 2 k.p.c. nie podlegała odrzuceniu. Oddalenie skargi o wznowienie nastąpiło po merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej. Nieprzeprowadzenie dowodów było suwerenną decyzją sądu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 413 k.p.c. w zw. z art. 48 § 3 k.p.c. (udział sędziego). Zarzut naruszenia art. 412 § 2 w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. (wadliwe oddalenie skargi). Zarzut naruszenia art. 412 § 2 k.p.c. (wpływ mapy melioracyjnej na wynik sprawy). Zarzut naruszenia art. 412 § 1 i 2 i art. 406 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 235 k.p.c. (nieprzeprowadzenie dowodów).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie wobec braku w niej uzasadnionych podstaw. Nietrafny okazał się najdalej idący zarzut naruszenia art. 413 k.p.c. w zw. z art. 48 § 3 k.p.c., który, gdyby okazał się prawdziwy, to skutkowałby nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Badanie przesłanek określonych w przepisach art. 48 § 3 k.p.c. i art. 413 k.p.c. w okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy nie potwierdziło więc naruszenia którejkolwiek z obu norm prawnych, co wyłącza wystąpienie nieważności postępowania z przyczyny wskazanej w art. 379 pkt 4 k.p.c. Wbrew stanowisku skarżącej, skarga w brzmieniu w sformułowanym przez skarżącą została oparta na ustawowej podstawie wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c., co wyłączało możliwość jej odrzucenia z mocy art. 410 § 1 k.p.c. Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku, a to z mocy art. 3983 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., ponieważ podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące m.in. oceny dowodów.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania, w szczególności w kontekście udziału sędziego i oceny dowodów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych ze wznowieniem postępowania i skargą kasacyjną, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Kiedy sędzia z poprzedniej sprawy może orzekać w sprawie o wznowienie postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 562/08 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski ze skargi wnioskodawczyni o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 27 lutego 2003 r., w sprawie z wniosku Janiny F. przy uczestnictwie Anny P., Piotra S., Leona F. i Genowefy S. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 kwietnia 2009 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 21 lutego 2008 r., oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 30 października 2002 r., Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia w sposób opisany w pkt I sentencji. Apelację wnioskodawczyni oddalił Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 27 lutego 2003 r. Wnioskodawczyni wniosła skargę o wznowienie postępowania opartą na ujawnieniu nowych okoliczności i środków dowodowych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę tę oddalił Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 14 listopada 2007 r. Wniesioną od tego ostatniego postanowienia apelację wnioskodawczyni uwzględnił Sąd Okręgowy w ten sposób, że postanowieniem z dnia 17 stycznia 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i zniósł postępowanie przed Sądem pierwszej instancji oraz przejął sprawę według właściwości do własnego rozpoznania. Uznał, że właściwym do orzekania w przedmiocie wznowienia był Sąd Okręgowy, który ostatnio orzekał co do istoty spawy oddalając apelację. Po rozpoznaniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie o rozgraniczenie, Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 21 lutego 2008 r. oddalił skargę uznając, że wskazywany przez skarżącą nowy środek dowodowy nie miał wpływu na wynik sprawy, ponieważ rozgraniczenia dokonano zgodnie z danymi z ewidencji gruntów, a istnienie bądź nieistnienie studzienki nie miało wpływu na ustalenie granicy w poprzednim postępowaniu. Postanowienie z dnia 21 lutego 2008 r. oddalające skargę zostało zaskarżone apelacją wnioskodawczyni. Postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił tę apelację, a zażalenie wnioskodawczyni na to postanowienie, zostało odrzucone postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 10 kwietnia 2008 r. W tej sytuacji wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21 lutego 2008 r. oddalające jej skargę o wznowienie postępowania. Opierając skargę kasacyjną na zarzutach mieszczących się w ramach drugiej podstawy kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła obrazę: 3 - art. 413 k.p.c. w zw. z art. 48 § 3 k.p.c. uzasadnioną tożsamością osoby sędziego referenta w tej sprawie oraz w poprzedniej sprawie o wznowienie postępowania; - art. 412 § 2 w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. przez oddalenie skargi, pomimo, że niewykazanie by nowo wykryty dowód mógł mieć wpływ na wynik sprawy powinno skutkować odrzuceniem skargi; - art. 412 § 2 przez oddalenie skargi, pomimo, że mapa melioracyjna mogła mieć wpływ na wynik poprzedniego postępowania bo pozwalałaby na uzupełnienie braku danych geodezyjnych; - art. 412 § 1 i 2 i art. 406 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 235 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnioskodawczyni wywodzi, że dopuszczenie dowodów w postaci mapy melioracyjnej oraz opinii biegłego geodety mogło mieć wpływ na wynik rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy sprawy oznaczonej sygnaturą I Ns /…/. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie wobec braku w niej uzasadnionych podstaw. Nietrafny okazał się najdalej idący zarzut naruszenia art. 413 k.p.c. w zw. z art. 48 § 3 k.p.c., który, gdyby okazał się prawdziwy, to skutkowałby nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Przepis art. 48 § 3 k.p.c. wyłącza możliwość orzekania co do skargi o wznowienie postępowania przez takiego sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie. Również z mocy art. 413 k.p.c. wyłączony od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie jest taki sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, sytuacja opisana w hipotezach norm prawnych obu ostatnio wymienionych artykułów nie wystąpiła w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona została od prawomocnego postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 30 października 2002 r., którym dokonano rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych w jego sentencji. Sąd I 4 instancji orzekał w składzie jednoosobowym w osobie sędziego SR Teresy W. Natomiast apelację od tego postanowienia oddalił Sąd II instancji postanowieniem z dnia 27 lutego 2003 r., orzekający w składzie trzyosobowym z udziałem sędziów Sądu Okręgowego w osobach: J. Ż., B. K. i I. L. Żaden z wymienionych dotychczas sędziów orzekających w obu instancjach w sprawie o rozgraniczenie nie orzekał później w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania w prawomocnie zakończonej sprawie o rozgraniczenie. Świadczą o tym nazwiska sędziów zasiadających w składach orzekających i ferujących orzeczenia w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania a wskazane w postanowieniu z dnia 14 listopada 2007 r., w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2008 r., w postanowieniu z dnia 21 lutego 2008 zaskarżonym obecnie skargą kasacyjną, oraz w postanowieniu z dnia 20 marca 2008 r. W wydaniu trzech ostatnio wymienionych postanowień brał udział ten sam sędzia, a mianowicie SSO M. L., jednakże każde z orzeczeń ferowane przez skład Sądu z jego udziałem zapadło w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania, a nie w postępowaniu o rozgraniczenie, w którym wydane prawomocne postanowienie zostało zaskarżone skargą o wznowienie postępowania. Badanie przesłanek określonych w przepisach art. 48 § 3 k.p.c. i art. 413 k.p.c. w okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy nie potwierdziło więc naruszenia którejkolwiek z obu norm prawnych, co wyłącza wystąpienie nieważności postępowania z przyczyny wskazanej w art. 379 pkt 4 k.p.c. Również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej okazały się chybione. Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 412 § 2 k.p.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. uzasadniony wadliwością zaskarżonego orzeczenia oddalającego skargę, zamiast jej odrzucenia. Wbrew stanowisku skarżącej, skarga w brzmieniu w sformułowanym przez skarżącą została oparta na ustawowej podstawie wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c., co wyłączało możliwość jej odrzucenia z mocy art. 410 § 1 k.p.c. Dopiero po przejęciu sprawy do własnego rozpoznania postanowieniem z dnia 17 stycznia 2008 r., i po ponownym rozpoznaniu sprawy na nowo w granicach zakreślonych podstawą wznowienia (art. 412 § 1 k.p.c.), a więc i po dokonaniu merytorycznej oceny wskazanej podstawy wznowienia, Sąd drugiej instancji doszedł do wniosku, że skarżąca nie wykazała, aby wystąpiła wskazana 5 przez nią ustawowa podstawa wznowienia, ponieważ w jego ocenie nowy dowód nie mógł mieć wpływu na wynik prawomocnie zakończonej sprawy o rozgraniczenie. Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nastąpiło więc po ponownym rozpoznaniu sprawy i ze stosownym uwzględnieniem wskazanych przez Sąd okoliczności, co przesądza o prawidłowości wydanego orzeczenia bez naruszenia art. 412 § 2 k.p.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c. Kolejny zarzut naruszenia art. 412 § 2 k.p.c. uzasadniony twierdzeniem, że mapa melioracyjna mogła mieć wpływ na wynik poprzedniego postępowania, sprowadza się w istocie do bezskutecznej w postępowaniu kasacyjnym próby zakwestionowania oceny dowodu z opinii biegłego dokonanej przez Sąd drugiej instancji. Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku, a to z mocy art. 3983 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., ponieważ podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące m.in. oceny dowodów. Wreszcie, ostatni z zarzutów a mianowicie naruszenia art. 412 § 1 i 2 i art. 406 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 235 k.p.c. okazał się bezzasadny, ponieważ nieprzeprowadzenie dowodów w następstwie oddalenia wniosków dowodowych wnioskodawczyni stanowi suwerenną decyzję jurysdykcyjną orzekającego Sądu, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na argumenty uzasadniające oddalenie tych wniosków dowodowych. Wymienione przepisy objęte zarzutem naruszenia nie są zresztą adekwatne do twierdzeń wskazujących na rzekomą ich obrazę, a nadto skarżąca nawet nie podjęła próby wykazania, aby ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyklucza wystąpienie drugiej podstawy kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI