IV CSK 553/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w G. dotyczącego podziału majątku wspólnego byłych małżonków M. D. i E. D. Sąd Rejonowy ustalił nierówne udziały w majątku wspólnym (nieruchomość i wkład mieszkaniowy), przyznając większą część majątku wnioskodawcom (następcom prawnym zmarłej żony). Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie, oddalając wniosek o nierówne udziały i zasądzając od uczestnika (byłego męża) na rzecz wnioskodawców kwoty tytułem spłat. Sąd Okręgowy uznał, że mimo rozwodu z winy męża i długotrwałej separacji, brak było podstaw do ustalenia nierównych udziałów, gdyż żona nie przyczyniała się rażąco lub uporczywie do powstania majątku, a wygrana męża w totolotka była zdarzeniem losowym. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego, wskazując na wadliwą wykładnię art. 43 § 2 k.r.o. Podkreślono, że ocena „ważnych powodów” ustalenia nierównych udziałów powinna uwzględniać całokształt postępowania małżonków, aspekty etyczne i zasady współżycia społecznego, a nie tylko winę jednego z małżonków. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wygrana w grze losowej, mimo że losowa, stanowiła znaczący wkład w majątek, a długotrwała separacja i odrębne gospodarowanie małżonków również powinny być brane pod uwagę. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym na gruncie art. 43 § 2 k.r.o., zwłaszcza w kontekście winy małżonka, zdarzeń losowych i długotrwałej separacji.
Każda sprawa o podział majątku jest indywidualna, a ocena „ważnych powodów” zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w okolicznościach sprawy, w tym rozwodu z winy jednego z małżonków, długotrwałej separacji oraz znaczącego wkładu jednego z małżonków w powstanie majątku wspólnego w wyniku zdarzenia losowego, istnieją "ważne powody" uzasadniające ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym na podstawie art. 43 § 2 k.r.o.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena przesłanek ustalenia nierównych udziałów wymaga szerszej analizy niż tylko wina małżonka, uwzględniając całokształt postępowania, aspekty etyczne, zasady współżycia społecznego oraz rzeczywisty wkład w powstanie majątku, w tym wynikający ze zdarzeń losowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy wadliwie zinterpretował art. 43 § 2 k.r.o., nadając decydujące znaczenie winie małżonka za rozkład pożycia i ignorując inne istotne okoliczności, takie jak długotrwała separacja, odrębne gospodarowanie oraz znaczący wkład jednego z małżonków w powstanie majątku (wygrana w totolotka). Podkreślono, że ocena „ważnych powodów” musi być zindywidualizowana i uwzględniać całokształt sytuacji.
Jak należy interpretować pojęcie „przyczynienia się” małżonka do powstania majątku wspólnego w kontekście art. 43 § 2 k.r.o.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie „przyczynienia się” należy odnosić do źródeł pochodzenia majątku, które mogą mieć różnorodny charakter i wiązać się z działaniem małżonka, niekoniecznie nakierowanym na powiększenie wspólnego majątku, a także uwzględniać wkład wynikający ze zdarzeń losowych, które nie nastąpiłyby bez podjęcia przez małżonka określonego działania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy skrytykował ograniczenie rozumienia „przyczynienia się” do sytuacji wynikających z „szczególnych starań” dla dobra rodziny, podkreślając, że może ono wynikać również ze zdarzeń losowych, które nie byłyby wynikiem działań małżonka, ale wymagały jego aktywności (np. wysłanie kuponu). Wskazano, że przesłanka ta dotyczy stanu rzeczy, a nie kwalifikacji zachowań małżonka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| małoletni M. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. D. | osoba_fizyczna | zmarły wnioskodawca (następnie następcy prawni) |
Przepisy (3)
Główne
k.r.o. art. 43 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis określa przesłanki ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, które muszą wystąpić łącznie: stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego jest różny ORAZ przemawiają za tym "ważne powody". Ocena "ważnych powodów" ma aspekt etyczny i uwzględnia zasady współżycia społecznego. Wina małżonka jest elementem oceny, ale nie przesądza o odmowie ustalenia nierównych udziałów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wspomniany jako przykład regulacji z poprzedniego stanu prawnego (kodeks z 1950 r.), gdzie wina małżonka była inaczej traktowana.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwa wykładnia art. 43 § 2 k.r.o. przez Sąd Okręgowy, który nadał decydujące znaczenie winie małżonka za rozkład pożycia. • Niewłaściwa ocena „ważnych powodów” ustalenia nierównych udziałów, z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, w tym długotrwałej separacji, odrębnego gospodarowania oraz znaczącego wkładu jednego z małżonków w powstanie majątku w wyniku zdarzenia losowego. • Ograniczone rozumienie pojęcia „przyczynienia się” małżonka do powstania majątku wspólnego.
Godne uwagi sformułowania
kryterium „ważnych powodów” ma nie tylko aspekt majątkowy, ale również etyczny • zasady współżycia społecznego, które stoją na przeszkodzie przyznaniu jednemu z małżonków korzyści z tej części majątku wspólnego, do powstania której się nie przyczynił • wina małżonka – w odróżnieniu od regulacji zawartej w art. 27 kodeksu rodzinnego z 1950 r. – nie została objęta hipotezą przepisu • brak jest podstaw do traktowania winy jako czynnika przesądzającego o odmowie ustalenia nierównych udziałów „na korzyść” małżonka winnego bez względu na cały kontekst sytuacyjny • pozwolił na ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, proporcje te miały odpowiadać matematycznemu stosunkowi dwóch składników majątkowych do wartości całego majątku
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Maria Szulc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym na gruncie art. 43 § 2 k.r.o., zwłaszcza w kontekście winy małżonka, zdarzeń losowych i długotrwałej separacji."
Ograniczenia: Każda sprawa o podział majątku jest indywidualna, a ocena „ważnych powodów” zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być kryteria podziału majątku po rozwodzie, zwłaszcza gdy pojawiają się zdarzenia losowe i kwestie winy. Jest to ciekawy przykład zastosowania zasad współżycia społecznego w prawie rodzinnym.
“Wygrana w totolotka a podział majątku po rozwodzie: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy nierówne udziały są sprawiedliwe.”
Dane finansowe
WPS: 1 340 600 PLN
spłata: 188 100 PLN
spłata: 188 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.