IV CSK 552/09

Sąd Najwyższy2010-06-22
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
tożsamość sprawytożsamość stronart. 199 k.p.c.skarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesoweuchwała zarząduSKOK

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając błędne zastosowanie przez sądy niższych instancji przepisu o tożsamości stron w sytuacji, gdy strony w obu postępowaniach nie występowały po przeciwnych stronach procesu.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu pozwu, które oparto na zarzucie tożsamości sprawy z inną, wcześniej wszczętą. Sąd niższej instancji uznał, że obie sprawy są tożsame podmiotowo i przedmiotowo, co uzasadniało odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały pojęcie tożsamości stron, gdyż w rozpatrywanej sprawie strony występowały po tej samej stronie procesu, a nie po przeciwnych, jak wymaga tego przepis.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną strony powodowej, Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej w O., od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2009 r., które oddaliło jej zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 maja 2009 r. Postanowieniem Sądu Okręgowego odrzucono pozew powódki przeciwko Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej w S. o ustalenie nieważności uchwały Zarządu pozwanej. Podstawą odrzucenia pozwu było stanowisko sądów niższych instancji, że sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym z inną sprawą, toczącą się przed Sądem Okręgowym w K. pod sygnaturą akt 258/09. Skarga kasacyjna powódki, oparta na naruszeniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., zmierzała do uchylenia obu postanowień. Sąd Najwyższy zważył, że istota zarzutów sprowadza się do kwestionowania zasadności odrzucenia pozwu z powodu rzekomej tożsamości stron. Sąd Najwyższy przypomniał, że tożsamość stron w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi, gdy w dwóch odrębnych postępowaniach przed polskimi sądami występują te same osoby lub ich następcy prawni po obu stronach procesu, nawet jeśli role procesowe są odwrócone. W sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. (sygn. akt 258/09) powodami są A. B., A. S. i R. S., a pozwanymi Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa w S. i Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa w O. Natomiast w niniejszej sprawie powódką jest Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa w O., a pozwaną Krajowa Kasa. Ponieważ w sprawie 258/09 obie kasy występują po tej samej stronie (jako pozwane), Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie stwierdziły tożsamość stron procesowych. Okoliczność, że w sprawie 258/09 po stronie powodowej występują osoby fizyczne będące członkami zarządu powodowej Spółdzielczej Kasy, nie miała znaczenia dla oceny tożsamości stron w rozumieniu przywołanego przepisu. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, tożsamość stron procesowych w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi, gdy w dwóch odrębnych postępowaniach przed polskimi sądami występują po obu stronach procesu te same osoby lub ich następcy prawni, chociażby występowały w odwrotnych rolach procesowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że tożsamość stron wymaga, aby w obu sprawach występowały te same podmioty po przeciwnych stronach procesu. W analizowanej sytuacji obie kasy występowały po tej samej stronie (jako pozwane), co wykluczało zastosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa w O.

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa w O.spółkapowódka
Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa w S.spółkapozwana
A. B.osoba_fizycznapowód (w innej sprawie)
A. S.osoba_fizycznapowód (w innej sprawie)
R. S.osoba_fizycznapowód (w innej sprawie)

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Tożsamość stron procesowych w rozumieniu tego przepisu zachodzi, jeżeli przed dwoma polskimi sądami toczą się dwa odrębne postępowania, w których występują po obu stronach procesu te same osoby lub ich następcy prawni, chociażby występowały w odwrotnych rolach procesowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3983

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sądy niższych instancji błędnie uznały, że zachodzi tożsamość stron procesowych w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ w obu sprawach strony występowały po tej samej stronie procesu (jako pozwane).

Godne uwagi sformułowania

Z tożsamością stron procesowych w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. mamy do czynienia, jeżeli przed dwoma polskimi sądami, toczą się dwa odrębne postępowania, w których występują po obu stronach procesu te same osoby lub ich następcy prawni, chociażby występowały w odwrotnych rolach procesowych.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości stron procesowych w kontekście art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., zwłaszcza w sprawach, gdzie podmioty występują po tej samej stronie procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sądy niższych instancji błędnie zastosowały przepis o tożsamości sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego, jakim jest tożsamość sprawy i stron, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy definicji tożsamości stron jest cenne dla prawników.

Kiedy tożsamość sprawy nie oznacza tożsamości stron? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 552/09 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w O. przeciwko Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej w S. o ustalenie nieważności uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2010 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2009 r., uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 maja 2009 r. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2009 r. oddalił zażalenie powodowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej w O. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 maja 2009 r., którym odrzucono pozew powódki przeciwko Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej w S. o ustalenie nieważności uchwały nr 1 Zarządu pozwanej z dnia 18 kwietnia 2009 r. U podłoża tego rozstrzygnięcie legło stanowisko, że niniejsza sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym z wcześniej wszczętą sprawą toczącą się przed Sądem Okręgowym w K. o sygnaturze akt 258/09. Skarga kasacyjna powódki od postanowienia Sądu Apelacyjnego – oparta na podstawie drugiej z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., i zmierza w istocie do uchylenia tego postanowienia wraz z poprzedzającym postanowieniem Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do kwestionowania zasadności stanowiska Sądów niższej instancji, że zawiśnięcie sporu przed Sądem Okręgowym w K. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt 258/09 uzasadnia odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., a to wobec błędnego poglądu, który legł u podłoża tego stanowiska, że zachodzi tożsamość stron procesowych. Z tożsamością stron procesowych w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. mamy do czynienia, jeżeli przed dwoma polskimi sądami, toczą się dwa odrębne postępowania, w których występują po obu stronach procesu te same osoby lub ich następcy prawni, chociażby występowały w odwrotnych rolach procesowych. W sprawie, która zawisła przed Sądem Okręgowym w K. pod sygn. akt 258/09 powodami są A. B., A. S. i R. S., zaś pozwanymi Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa w S. i Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa w O. W ninisejszej natomiast sprawie powódka Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa występuje przeciwko Krajowej Kasie. Skoro te strony w sprawie 258/09 usytuowane są po tej samej stronie procesu, tj. po stronie 3 pozwanej, to rację ma skarżąca, że Sądy niższej instancji błędnie uznały, iż zachodzi w obu sprawach tożsamość stron procesowych w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że w sprawie 258/09 występują po stronie powodowej trzy osoby fizyczne będące członkami zarządu powodowej Spółdzielczej Kasy. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI