III CSK 130/14

Sąd Najwyższy2014-06-12
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
zadośćuczynienieodszkodowaniek.c.art. 446skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienie prawnemałoletni

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazujące na istotne zagadnienie prawne ani potrzebę wykładni przepisów.

Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosząc dwa zagadnienia prawne dotyczące wykładni art. 446 § 3 i 4 k.c. w zakresie ustalania wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia dla małoletnich po śmierci rodziców. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że ocena wysokości świadczeń należy do sądów merytorycznych, a przedstawione zagadnienia nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powodów M. S. i I. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który oddalił ich powództwo o zapłatę przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W. Powodowie domagali się zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w związku ze śmiercią rodziców w wyniku zdarzenia deliktowego. W skardze kasacyjnej podniesiono dwa zagadnienia prawne: pierwsze dotyczyło wykładni art. 446 § 4 k.c. w kontekście możliwości różnicowania wysokości zadośćuczynienia ze względu na wiek poszkodowanego i jego świadomość śmierci bliskiego; drugie zagadnienie, związane z wykładnią art. 446 § 3 k.c., odnosiło się do rozumienia pojęcia „pogorszenie sytuacji życiowej” jako pogorszenia „sytuacji materialnej” w ścisłym tego słowa znaczeniu w odniesieniu do małoletnich, którzy utracili rodziców. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania jedynie w przypadkach występowania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd podkreślił, że zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub charakter precedensowy, a jego doniosłość wykracza poza potrzeby jednostkowej sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, ustalenie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia, odnoszone do konkretnych okoliczności sprawy, należy do kompetencji sądów merytorycznych i stanowi sferę oceny sędziowskiej. Ze względu na bogactwo stanów faktycznych, nie jest możliwe kompleksowe wskazanie zasad ustalania tych świadczeń. Sąd uznał, że przedstawione w skardze argumenty nie przekonują o istnieniu szczególnego przypadku wymagającego wykładni art. 446 § 3 i 4 k.c. w podniesionym zakresie, w związku z czym skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie zostało udzielone, gdyż skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii, ponieważ uznał, że nie stanowi ona istotnego zagadnienia prawnego wymagającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
I. S.osoba_fizycznapowód
[…] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.c. art. 446 § § 3

Kodeks cywilny

Dotyczy pojęcia „pogorszenie sytuacji życiowej” w kontekście odszkodowania dla małoletnich po śmierci rodziców.

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Dotyczy wysokości zadośćuczynienia za krzywdę, w tym możliwości różnicowania ze względu na wiek poszkodowanego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena wysokości świadczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia należy do sądów merytorycznych. Przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności wymaganych do przyjęcia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw Ocena i ustalenie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia - odnoszona do konkretnych okoliczności sprawy - należy w zasadzie do sądów meriti i do sfery oceny sędziowskiej.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, kryteria istotności zagadnienia prawnego, zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, zasady ustalania odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie art. 446 k.c."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie podniesionych zagadnień prawnych, a jedynie odmawia ich rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na omówienie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz wskazanie na zakres oceny sądów merytorycznych w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i pułapki.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 130/14
POSTANOWIENIE
Dnia 12 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Gudowski
w sprawie z powództwa M. S. i I. S.
‎
przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 12 czerwca 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 19 listopada 2013 r., wskazując na występujące w sprawie dwa zagadnienia prawne. Pierwsze, dotyczące wysokości zadośćuczynienia, dotyczy wykładni art. 446 § 4 k.c. i odpowiedzi na pytanie, czy można różnicować wysokość zadośćuczynienia za krzywdę ze względu na brak świadomości co do faktu śmierci bliskiego ze względu na wiek poszkodowanego. Drugie, dotyczące wysokości odszkodowania, związane było z wykładnią art. 446 § 3 k.c. i odpowiedzią na pytanie, czy pojęcie „pogorszenie sytuacji życiowej” należy rozumieć jako pogorszenie „sytuacji materialnej” w ścisłym tego słowa znaczeniu, biorąc pod uwagę ocenę położenia małoletnich, którzy utracili rodziców w wyniku zdarzenia deliktowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Wyłącznie na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Pojęcie istotności oznacza jego doniosłość, która wyraża się rangą zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczeniem wykraczającym poza potrzeby rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy (np. postanowienia z dnia 23 października 2002 r., II CK 12/02, nie publ., z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, nie publ., z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, nie publ., z dnia 13 stycznia 2007 r., III CSK 180/07, nie publ., z dnia 23 marca 2012 r., I CSK 496/11, nie publ. lub z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, nie publ.).
Ocena i ustalenie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia - odnoszona do konkretnych okoliczności sprawy - należy w zasadzie do sądów
meriti
i do sfery oceny sędziowskiej. Ponadto, ze względu na bogactwo stanów faktycznych, nie jest możliwe kompleksowe i wyczerpujące wskazanie zasad dotyczących ustalania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania.
W szczególnych przypadkach kontrola kasacyjna nie jest wyłączona, jednak uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentów przekonujących do tego, że taki szczególny przypadek występuje w niniejszej sprawie i potrzebna jest wykładnia art. 446 § 3 i 4 k.c. w zakresie sposobu ustalania wysokości zasądzanego zadośćuczynienia i odszkodowania.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI