IV CSK 509/17

Sąd Najwyższy2018-01-18
SNRodzinneprzysposobienieŚrednianajwyższy
przysposobienieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyreprezentacjaubezwłasnowolnieniekuratorprawa procesowepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej sprawy o przysposobienie, uznając zarzuty za niezasadne.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę kasacyjną w sprawie o przysposobienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących reprezentacji strony oraz wykorzystania nieprawomocnych ustaleń sądu niższej instancji. Sąd Najwyższy, po analizie argumentów, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że podniesione uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy lub były niezrozumiałe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 czerwca 2016 r., które dotyczyło sprawy o przysposobienie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 378 § 1 w związku z art. 65 § 2 i art. 66 k.p.c. oraz art. 365 § 1 k.p.c. Głównym argumentem było pozbawienie uczestniczki postępowania A. J. W. możliwości obrony jej praw z powodu braku reprezentacji przez kuratora, mimo częściowego ubezwłasnowolnienia. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieprawomocnych ustaleniach innego sądu. Sąd Najwyższy, opierając się na odpowiedzi Prokuratora Okręgowego, uznał, że zarzuty te nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Stwierdzono, że ewentualne uchybienia w reprezentacji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a wysłuchanie uczestniczki zostało przeprowadzone. Zarzut naruszenia art. 365 k.p.c. uznano za niezrozumiały w kontekście dopuszczenia dowodu z opinii biegłych z innego postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a kluczowe czynności procesowe zostały przeprowadzone.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli wystąpiło uchybienie w reprezentacji, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza że kluczowa czynność (wysłuchanie uczestniczki) została przeprowadzona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście odmowy przyjęcia skargi)

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyskarżący
P. A. W.osoba_fizycznawnioskodawca
A. D. W.osoba_fizycznawnioskodawca
A. J. W.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
B. R.osoba_fizycznauczestnik
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Z.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 65 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 66

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

u.o.a. art. 29 § ust. 1

Ustawa o adwokaturze

Dz.U. 2016.1714 § § 4 ust. 1 i 3, § 10 ust. 1 pkt 3 i § 16 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchybienie w zakresie reprezentacji uczestniczki nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Wysłuchanie uczestniczki zostało przeprowadzone. Zarzut naruszenia art. 365 k.p.c. jest niezrozumiały w kontekście dopuszczenia dowodu z opinii biegłych sporządzonej w innym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu braku reprezentacji przez kuratora mimo częściowego ubezwłasnowolnienia. Naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieprawomocnych ustaleniach innego sądu.

Godne uwagi sformułowania

oczywista zasadność tej skargi pozbawieniem uczestniczki możliwości obrony swoich praw i wywierające wpływ na wynik sprawy nieprawomocnych ustaleniach innego sądu nie bacząc na to, że były one poczynione w nieprawomocnie zakończonym postępowaniu uchybień w zakresie reprezentacji uczestniczki wystąpiło przed sądem pierwszej instancji i nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy zarzut naruszenia art. 365 k.p.c., w kontekście dopuszczenia dowodu z opinii biegłych sporządzonej w postępowaniu o uchylenie ubezwłasnowolnienia uczestniczki (...) jest niezbyt zrozumiały

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji strony przez kuratora w przypadku ubezwłasnowolnienia oraz wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy, a także stosowania art. 365 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z reprezentacją strony ubezwłasnowolnionej, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego.

Czy brak kuratora to zawsze nieważność postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 509/17
POSTANOWIENIE
Dnia 18 stycznia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem
Sądu Rejonowego w K.
z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt III Nsm
[…]
w sprawie z wniosku P. A. W. i A. D. W.
‎
przy uczestnictwie A. J. W., B. R. i Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Z.
‎
o przysposobienie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 stycznia 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania A. J. W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Z.
‎
z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt I Ca
[…]
,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w  Z. adwokatowi T. I. kwotę 120 (sto  dwadzieścia) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania A. J. W. z urzędu w  postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Uczestniczka postępowania zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 czerwca 2016 r. naruszenie art. 378 § 1 w związku z art. 65 § 2 i art. 66 k.p.c. oraz naruszenie art. 365 § 1 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej uczestniczka postępowania uzasadniła oczywista zasadnością tej skargi, tj. ziszczeniem się przesłanki
, o której mowa w
art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c
. Pełnomocnik uczestniczki wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna ze względu na nieważność postępowania, gdyż uczestniczka nie była, mimo iż jest częściowo ubezwłasnowolniona, reprezentowana w postępowaniu przez przedstawiciela ustawowego - kuratora osoby ubezwłasnowolnionej (art. 379 pkt 2 k.p.c.). Stanowiło  to naruszenie art. 65 § 1 k.p.c. w zw. z art. 66 k.p.c., skutkujące pozbawieniem uczestniczki możliwości obrony swoich praw i wywierające wpływ na wynik sprawy (art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Skarżąca podniosła również, że Sąd Okręgowy naruszył art. 365 § 1 k.p.c. ponieważ oparł rozstrzygnięcie na nieprawomocnych ustaleniach innego sądu nie bacząc na to, że były one poczynione w nieprawomocnie zakończonym postępowaniu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z przyczyn wyjaśnionych w odpowiedzi Prokuratora Okręgowego na skargę kasacyjną uczestniczki, nie zachodzi żadna z powołanych przez uczestniczkę przesłanek przyjęcia jej skargi do rozpoznania.
Jak trafnie wyjaśniono w odpowiedzi Prokuratora Okręgowego, uchybienie w zakresie reprezentacji uczestniczki wystąpiło przed sądem pierwszej instancji (dotyczyło pierwszej rozprawy) i nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Przy tym najistotniejsza w realiach sprawy czynność: wysłuchanie uczestniczki w celu zajęcia przez nią stanowiska w przedmiocie zgody na przysposobienie jej małoletniej córki, została przeprowadzona.
Należy też zgodzić się z autorem odpowiedzi na skargę kasacyjną, że zarzut naruszenia art. 365 k.p.c., w kontekście dopuszczenia dowodu z opinii biegłych sporządzonej w postępowaniu o uchylenie ubezwłasnowolnienia uczestniczki (obecnie już zakończonego prawomocnym oddaleniem wniosku), jest niezbyt zrozumiały.
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym stanowił art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze (Dz.U.  2017.2368) oraz § 4 ust. 1 i 3, § 10 ust. 1 pkt 3 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016.1714).
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI