IV CSK 501/16

Powód, Powiat P., dochodził od (...) Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. zapłaty kwoty 554 195,09 zł tytułem odszkodowania z umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej wykonawcy robót budowlanych, Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego Z. S.A. (PPU Z. S.A.). PPU Z. S.A. zawarł z Powiatem P. trzy umowy o roboty budowlane, a następnie umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej z (...) TU S.A. na okres od 1 czerwca 2012 r. do 31 maja 2013 r. Zakres podstawowy ubezpieczenia obejmował odpowiedzialność za szkody powstałe wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań, z sumą gwarancyjną 500 000 zł. Po odstąpieniu przez Powiat P. od umów z PPU Z. S.A. z powodu niewykonania prac, Powiat obciążył wykonawcę karami umownymi. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, powołując się na wyłączenie odpowiedzialności z tytułu kar umownych. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając, że szkoda wynikała z kosztów zastępczego wykonania robót, a nie kar umownych, i że klauzula nr 4 o.w.u. obejmuje takie szkody. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo. Sąd ten uznał, że polisa obejmuje odpowiedzialność za szkody osobowe lub rzeczowe, a szkoda dochodzona przez Powiat P. stanowi czystą stratę finansową, która jest wyłączona z odpowiedzialności ubezpieczyciela na mocy § 5 ust. 3 pkt 14 o.w.u., a zawarcie klauzuli nr 4 nie znosi tego wyłączenia. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając wykładnię Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że wzorce umowne, w tym ogólne warunki ubezpieczenia, podlegają wykładni według zasad właściwych dla oświadczeń woli, z zastosowaniem metody obiektywnej, uwzględniającej wiedzę i możliwości poznawcze adresata. W przypadku profesjonalnego ubezpieczającego, jak PPU Z. S.A., należy oczekiwać znajomości rynku ubezpieczeniowego i rozumienia literalnego brzmienia warunków. Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia Sądu Apelacyjnego była prawidłowa i nie dawała podstaw do stosowania zasady in dubio contra proferentem.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający