IV CSK 480/16

Sąd Najwyższy2017-04-13
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyodszkodowanieniezgodne z prawem orzeczeniepostępowanie egzekucyjnekomornikzasada oczywistej zasadności

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności, oddalając tym samym żądanie powodów o odszkodowanie za wydanie orzeczenia niezgodnego z prawem.

Powodowie domagali się odszkodowania od Skarbu Państwa za wydanie orzeczenia niezgodnego z prawem, jednak ich powództwo zostało oddalone przez sądy niższych instancji. W skardze kasacyjnej zarzucili sądom obu instancji błędy proceduralne i materialne, jednak Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania, w szczególności brak jest oczywistej zasadności.

Sprawa dotyczyła żądania odszkodowania przez powodów A.Ł. i R.Ł. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w M. za wydanie orzeczenia niezgodnego z prawem. Sąd Okręgowy w G. oraz Sąd Apelacyjny w (...) oddaliły powództwo. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając sądom obu instancji błędy w ocenie bezprawności działań i zaniechań pozwanego, w szczególności dotyczące nadzoru nad czynnościami komornika, zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz uwzględnienia spłaconego zadłużenia w planie podziału sumy. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia, wskazując na brak przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej rozpoznanie musi być uzasadnione względami o szczególnym znaczeniu dla interesu publicznego, a nie tylko indywidualnym interesem skarżącego. W ocenie Sądu Najwyższego, powodowie nie wykazali w sposób oczywisty kwalifikowanego naruszenia prawa, które skutkowałoby wydaniem oczywiście wadliwego orzeczenia. Nie stwierdzono również nieważności postępowania. Z uwagi na sytuację rodzinną i majątkową powodów oraz znaczenie sprawy, Sąd Najwyższy nie obciążył ich kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powodowie nie wykazali w sposób oczywisty kwalifikowanego naruszenia prawa, które skutkowałoby wydaniem oczywiście wadliwego orzeczenia. Wniosek skarżących nie uwzględniał wszystkich okoliczności sprawy i nie przedstawiał argumentów kwestionujących ocenę prawną sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w M.

Strony

NazwaTypRola
A. Ł.osoba_fizycznapowód
R. Ł.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w M.organ_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistą zasadność.

k.p.c. art. 398^13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania z uwagi na szczególnie uzasadnione wypadki.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności brak oczywistej zasadności. Skarga kasacyjna nie stanowi środka zmierzającego do kwestionowania niesatysfakcjonującego skarżącego orzeczenia sądu drugiej instancji. Nie stwierdzono nieważności postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty powodów dotyczące błędów Sądu Apelacyjnego w ocenie bezprawności działań i zaniechań pozwanego. Zarzuty dotyczące braku nadzoru nad czynnościami komornika, zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz uwzględnienia spłaconego zadłużenia w planie podziału sumy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga nie stanowi środka zmierzającego do kwestionowania niesatysfakcjonującego skarżącego orzeczenia sądu drugiej instancji. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej łączy się z obowiązkiem wykazania, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, czyli oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy, a jego skutkiem było wydanie przez Sąd drugiej instancji orzeczenia oczywiście wadliwego.

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności pojęcia 'oczywistej zasadności'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i jej kwalifikowanego charakteru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki.

Dane finansowe

WPS: 170 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 480/16
POSTANOWIENIE
Dnia 13 kwietnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa A. Ł. i R. Ł.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w M.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 kwietnia 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 30 kwietnia 2013 r., którym zostało oddalone ich powództwo o zasądzenie od pozwanego odszkodowania w wysokości 170 000 zł za wydanie orzeczenia niezgodnego z prawem.
Powodowie w skardze kasacyjnej powołali podstawę przewidzianą w art. 398
3
§ 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazali przyczynę objętą art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej połączyli z niedopatrzeniem się przez Sądy obu instancji bezprawności w działaniach i zaniechaniach pozwanego przy wydawaniu postanowień o przysądzeniu prawa własności i zatwierdzeniu polanu podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Te działania i zaniechania dotyczyły braku nadzoru nad czynnościami komornika, nieuwzględnieniem zawieszania postępowania egzekucyjnego oraz zniesieniem zobowiązania pozwanych względem spółki A.. Nie zostały wydane żadne zarządzenia mające na celu usunięcie nieprawidłowych czynności komornika. Bezzasadnie przyznano tej spółce w planie podziału kwoty ponad 20 000 zł, skoro zadłużenie zostało spłacone już w toku licytacji. Pomimo posiadania wiedzy o tej spłacie nie doszło do wyłączenia spółki z kręgu wierzycieli, a egzekucja był prowadzona na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznanie skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym, nadzwyczajnym środkiem odwoławczym musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, związanymi z ochroną interesu powszechnego. Indywidualny interes skarżącego podlega uwzględnieniu, o ile jest zgodny z interesem powszechnym. Skarga nie stanowi środka zmierzającego do kwestionowania niesatysfakcjonującego skarżącego orzeczenia sądu drugiej instancji. Stwierdzenie, czy zachodzą szczególne względy, przemawiające za rozpoznaniem skargi kasacyjnej w konkretnej sprawie, dokonywane jest przez badanie, czy skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na istnienie chociaż jednej z przyczyn wymienionych w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. łączy się z obowiązkiem wykazania, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, czyli oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy, a jego skutkiem było wydanie przez Sąd drugiej instancji orzeczenia oczywiście wadliwego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2608 r., I UK 285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III UK 10/11, niepubl.).
Ugruntowane zostało w orzecznictwie jednolite zapatrywanie przyjmujące, że dla wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymagane jest wykazanie przez skarżącego, drogą odrębnego wywodu, że bez wątpliwości doszło do uchybień i naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść orzeczenia albo jeśli podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają skargę. Spełniające te wymagania naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 398
4
k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003
r., V CZ
187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP z 2004 r. nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; 22 marca 2012 r., I PK 196/11 niepubl.; z dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.). Nie spełnia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania powołanie naruszenia konkretnego przepisu prawa, ale sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 38/06, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.). Na takie rozumienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie wskazuje wniosek skarżącego i jego uzasadnienie. Nie ma podstaw do uznania, że doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa, przez zastosowanie nieobowiązującego uregulowania, czy też wykładni sprzecznej z powszechnie przyjętymi zasadami, czy dowolności orzekania przekraczającej przyznaną sądowi swobodę oceny zgłoszonego roszczenia, których następstwem było wydanie oczywiście wadliwego rozstrzygnięcia. Wniosek skarżących nie uwzględnia sytuacji jaka zaistniała w sprawie na skutek przyłączenia się do prowadzonej już egzekucji innych wierzycieli, jak również tego, że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o przysądzeniu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Nie przedstawia także żadnych argumentów kwestionujących przeprowadzoną przez Sąd Apelacyjny ocenę prawną roszczenia powodów. Motywy uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na tę przesłankę, na tle jej podstaw oraz uzasadniania zaskarżonego wyroku, nie potwierdzają tezy o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
W postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym nie doszło do nieważności postępowania, której przesłanki Sąd najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 398
13
§ 1 k.p.c.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynikają z zasady przewidzianej art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. Za nieobciążaniem powodów tymi kosztami przemawiała ich sytuacja rodzinna i majątkowa oraz znaczenie dla nich wyniku tego postępowania.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI