IV CSK 474/16

Sąd Najwyższy2017-02-28
SNCywilneprawo spółdzielczeŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyspółdzielniauchwałyprawo spółdzielczeprocedurakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółdzielni od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych.

Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ustalenie nieistnienia lub nieważności uchwał organów spółdzielni. Skarżąca opierała wniosek o przyjęcie skargi na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów, nie jest powiązane z podstawami skargi i nie wykazano jego istotności. Nie stwierdzono również oczywistej zasadności skargi, a zarzuty dotyczyły oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwaną Spółdzielnię [...] w S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 listopada 2015 r. Sprawa dotyczyła ustalenia nieistnienia, nieważności lub uchylenia uchwał organów spółdzielni. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących wymogów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.). Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które miałoby znaczenie wykraczające poza indywidualną sprawę i przyczyniałoby się do rozwoju prawa. Sformułowane przez spółdzielnię zagadnienie dotyczące prawa do głosowania członka w sprawie własnego członkostwa nie zostało uznane za spełniające te kryteria, a nadto nie było bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją korygującą błędy w stosowaniu prawa. Nie znaleziono również podstaw do przyjęcia skargi z uwagi na oczywistą zasadność, gdyż zarzuty skarżącej dotyczyły błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi i zasądził od pozwanej na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie pozostaje w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy i nie wykazano jego doniosłości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie sformułowane przez skarżącą nie spełnia wymogów istotności i doniosłości wykraczającej poza indywidualną sprawę. Ponadto, nie było ono bezpośrednio powiązane z podstawami skargi, które dotyczyły problematyki określenia terminu ustania członkostwa, a nie prawa głosu członka w sprawie własnego członkostwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
Z. M.osoba_fizycznapowód
B. S.osoba_fizycznapowód
A. M.osoba_fizycznapowód
A. S.osoba_fizycznapowód
K. M.osoba_fizycznapowód
E. R.osoba_fizycznapowód
K. P.osoba_fizycznapowód
S. R.osoba_fizycznapowód
J. O.osoba_fizycznapowód
N. M.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia [...] w S.spółdzielniapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tego przepisu Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wymagania określonego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów, której Sąd Najwyższy nie dokonuje w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Przedstawione zagadnienie prawne nie jest istotne i nie pozostaje w związku z podstawami skargi. Zarzuty skarżącej dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do prawa głosu członka w sprawie własnego członkostwa. Oczywista zasadność skargi z uwagi na błędne ustalenie liczby osób uprawnionych do głosowania i błędne sumowanie wyników głosowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Cel wymagania określonego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Zagadnienie ma cechować się istotnością, czyli być doniosłe z uwagi na rangę zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczenie wykraczające poza potrzeby rozstrzygnięcia sprawy. Podstawy skargi wiążą się z problematyką określenia terminu ustania członkostwa, a nie zagadnieniem uczestniczenia w głosowaniu członka spółdzielni, którego uchwała dotyczy. Sąd Najwyższy jest w postępowaniu kasacyjnym związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Skład orzekający

Monika Koba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności dotyczące istnienia istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych postępowania kasacyjnego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 474/16
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Monika Koba
w sprawie z powództwa Z. M., B. S., A. M.,  A. S., K. M., E. R., K. P., S. R., J. O.  i N. M.
‎
przeciwko Spółdzielni [...] w S.
‎
o ustalenie nieistnienia ewentualnie stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie uchwał organów spółdzielni,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 lutego 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt V ACa (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od pozwanej na rzecz powodów Z. M., B. S. , K. M. , A. S. , A. M., S. R., E. R. i N. M. kwoty po 240 (dwieście czterdzieści) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, iż wskazanie przyczyny określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Zagadnienie ma cechować się istotnością, czyli być doniosłe z uwagi na rangę zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczenie wykraczające poza potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Zdaniem skarżącej w sprawie, w której wniesiono skargę, występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do konieczności rozważenia, czy osoba przyjęta na członka spółdzielni przez zarząd spółdzielni, jako organ statutowo uprawniony, ma prawo do głosowania na walnym zgromadzeniu spółdzielni w swojej sprawie nad uchwałą w przedmiocie jej przyjęcia na członka, po ponownym rozpatrzeniu zasadności jej przyjęcia w poczet członków przez zarząd spółdzielni.
Zagadnienie prawne sformułowane przez skarżącą nie spełnia wyżej sprecyzowanych w judykaturze Sądu Najwyższego wymagań. Przede wszystkim nie pozostaje w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy, w której wniesiono skargę. Zarzuty zgłoszone w ramach pierwszej podstawy wiążą się z uwzględnieniem przez Sąd Apelacyjny w wynikach głosowania powódek B. S. i A. M., mimo, że zdaniem pozwanej, po podjęciu uchwał dotyczących członkostwa tych osób utraciły one status członków spółdzielni i nie powinny brać udziału w głosowaniu, co dotyczy również pozostałych powodów, po podjęciu uchwał ich dotyczących. Podstawy skargi wiążą się, zatem z problematyką określenia terminu ustania członkostwa, a nie zagadnieniem uczestniczenia w głosowaniu członka spółdzielni, którego uchwała dotyczy. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw (art. 398
13
§ 1 k.p.c.), co czyni bezprzedmiotowym formułowanie zagadnień prawnych nie powiązanych z podstawami skargi.  Ponadto skarżąca nie przytoczyła ani nie  uzasadniła takich argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen  prawnych przedstawionego zagadnienia. We wniosku brak jest odniesienia do przepisów prawa spółdzielczego, orzecznictwa Sądu Najwyższego i poglądów doktryny w kwestiach objętych zagadnieniem prawnym. Argumentacja skarżącej jest jednostronna i ogranicza się do lakonicznego przedstawienia własnego poglądu prawnego, w opozycji do stanowiska sądu drugiej instancji.
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na  przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania  niewątpliwej, widocznej
prima facie
, bez konieczności głębszej analizy,  sprzeczności orzeczenia z  zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni  przepisami albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Natomiast  skarżący przedstawiając, jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” powinien wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49).
Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona w wyżej wskazanym rozumieniu.
Skarżąca oczywistej zasadności skargi upatrywała w oczywiście błędnym ustaleniu przez Sąd Apelacyjny liczby osób uprawnionych do głosowania i oczywiście błędnym sumowaniu wyników głosowania przy podejmowaniu kolejnych uchwał, na skutek nie uwzględnienia, iż po podjęciu uchwał, ustawało członkostwo osób, których uchwały dotyczyły. W skardze kasacyjnej brak jednak wyjaśnienia, z jakich przepisów wynika możliwość weryfikacji przez walne zgromadzenie członkostwa osób przyjętych do spółdzielni przez uprawniony organ oraz ustanie członkostwa osób w stosunku, do których procedura taka zastała zainicjowana z chwilą podjęcia uchwały ich dotyczącej. Ponadto, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, jest  w tym zakresie powiązany z kwestionowaniem ustaleń faktycznych, na skutek  błędnej - zdaniem skarżącej - oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), bez  respektowania zasady, iż Sąd Najwyższy jest w postępowaniu kasacyjnym związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398
3
§ 3 i 398
13
§ 2 k.p.c.).
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98§1 i 3 i 99 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. oraz § 10 ust 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).
jw
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI