IV CSK 446/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niewykazania przez skarżącego przesłanek uzasadniających jej przyjęcie, w szczególności dotyczących ważności umowy zbycia nieruchomości przez spółkę.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w sprawie o wpis. Wnioskodawca domagał się wpisu, który opierał się na umowie zbycia nieruchomości przez spółkę. Sąd Okręgowy odmówił wpisu, uznając, że umowa nie spełnia wymogów ważności określonych w Kodeksie spółek handlowych, gdyż brak było uchwały walnego zgromadzenia spółki lub statutu wyłączającego taką konieczność, a jedynie uchwała Rady Nadzorczej. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, uznał, że skarżący nie wykazał istnienia zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, co skutkowało odmową jej przyjęcia do rozpoznania.
Przedmiotem postępowania była skarga kasacyjna wniesiona przez P. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo - akcyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, które utrzymało w mocy odmowę wpisu. Podstawą odmowy wpisu przez Sąd Okręgowy była ocena, że umowa zbycia nieruchomości przez spółkę nie została zawarta z zachowaniem wymogów ważności określonych w art. 393 pkt 4 k.s.h. Brak było bowiem zgody walnego zgromadzenia spółki na zbycie nieruchomości lub postanowienia statutu wyłączającego taką konieczność, a jedynie uchwała Rady Nadzorczej. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skupił się na przesłankach określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Argumentacja skarżącego dotycząca rzekomo bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 393 § 4 k.s.h. została uznana za nietrafną, gdyż przepis ten nie ma takiego charakteru, choć zbycie nieruchomości bez zachowania jego wymogów jest nieważne. Sąd Najwyższy podkreślił, że w zakresie kognicji sądu wieczystoksięgowego leży badanie ważności umowy, w tym istnienia ważnej uchwały wspólników lub postanowienia statutu. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, handlowego i rejestrowego uznano za irrelewantne dla rozstrzygnięcia, gdyż dotyczyły kwestii drugorzędnych wobec zasadniczej podstawy odmowy wpisu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Argumentacja dotycząca charakteru art. 393 § 4 k.s.h. i wadliwości reprezentacji spółki została uznana za nieuzasadnioną lub irrelewantną dla rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
L. Spółka Akcyjna
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo - akcyjnej | spółka | wnioskodawca |
| L. Spółka Akcyjna | spółka | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^4 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi skargi kasacyjnej, w tym obowiązek zawarcia wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.
k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci istnienia istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci oczywistej zasadności skargi.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.s.h. art. 393 § 4
Kodeks spółek handlowych
Określa wymogi dotyczące zgody walnego zgromadzenia lub postanowienia statutu na zbycie nieruchomości przez spółkę.
k.s.h. art. 17 § 1 i 2
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy reprezentacji spółki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych do innych postępowań.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 7 pkt 5 i § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5
Podstawa ustalenia wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Niewykazanie przez skarżącego oczywistej zasadności skargi. Brak spełnienia wymogów ważności umowy zbycia nieruchomości przez spółkę (art. 393 pkt 4 k.s.h., art. 17 § 1 i 2 k.s.h.). Nieistotność zarzutów dotyczących wadliwości reprezentacji spółki dla rozstrzygnięcia o wpisie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 393 § 4 k.s.h. Argumentacja dotycząca wadliwości uprawnienia osoby reprezentującej spółkę przy zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Zasadniczą podstawę rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji stanowiła ocena, że w świetle treści dołączonych do wniosku dokumentów stanowiących podstawę wpisu brak podstaw do stwierdzenia, że umowa zbycia nieruchomości przez spółkę została zawarta przy spełnieniu przesłanek jej ważności określonych w art. 393 pkt 4 k.s.h. art. 393 § 4 k.s.h. nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego, pozostawia bowiem spółce wybór sposobu podjęcia uchwały w przedmiocie zbycia nieruchomości, lub możliwość wyeliminowania takiego obowiązku, niemniej jednak zbycie nieruchomości bez zachowania wymogów w nim określonych opatrzone jest sankcją nieważności umowy. W zakresie kognicji sądu wieczystoksięgowego pozostaje badanie ważności umowy a więc również czy istnieje ważna uchwała wspólników spółki prawa handlowego wyrażająca zgodę na zbycie nieruchomości lub postanowienie statutu uchylające obowiązek wyrażenia takiej zgody. Nie mogą one uzasadniać zaistnienia przesłanki określonej w art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., nie stanowi bowiem istotnego zagadnienia prawnego taki problem prawny, którego rozstrzygnięcie nie miałoby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd drugiej instancji lub wykraczający swym zakresem poza granice zasadniczej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i irrelewantny dla oceny prawidłowości dokonanej wykładni lub zastosowania (niezastosowania) właściwego przepisu prawa.
Skład orzekający
Maria Szulc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi skargi kasacyjnej, badanie ważności umów zbycia nieruchomości przez spółki przez sądy wieczystoksięgowe, zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wymaganych uchwał spółki przy zbyciu nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i materialnoprawnych dotyczących obrotu nieruchomościami przez spółki, co jest istotne dla praktyków prawa obrotu gospodarczego i nieruchomości.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy zbycie nieruchomości przez spółkę jest nieważne? Kluczowe wymogi formalne.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 120 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CSK 446/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo - akcyjnej z siedzibą w R. przy uczestnictwie L. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II Ca 31/15, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz uczestniczki od wnioskodawczyni kwotę 120,- (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 398 4 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, niepubl.). Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Zasadniczą podstawę rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji stanowiła ocena, że w świetle treści dołączonych do wniosku dokumentów stanowiących podstawę wpisu brak podstaw do stwierdzenia, że umowa zbycia nieruchomości przez spółkę została zawarta przy spełnieniu przesłanek jej ważności określonych w art. 393 pkt 4 k.s.h. Nie wykazują one bowiem wyrażenia zgody na jej zbycie uchwałą walnego zgromadzenia spółki albo wyłączenia konieczności podjęcia takiej uchwały w statucie spółki, a wynika z nich jedynie podjęcie uchwały o wyrażeniu zgody na zbycie nieruchomości przez Radę Nadzorczą. Skarżąca uzasadniając przesłankę oczywistej zasadności skargi nie zaprzecza, że do wniosku nie dołączyła dokumentów w postaci uchwały walnego zgromadzenia albo statutu w celu wykazania prawidłowości podjęcia uchwały przez Radę Nadzorczą, ale powołuje wyłącznie argument przyjęcia przez Sąd Okręgowy bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 393 § 4 k.s.h. zamiast charakteru dyspozytywnego. Wbrew twierdzeniu skarżącej Sąd ten nie wyraził takiego poglądu, lecz trafnie stwierdził niewykazanie przez skarżącą zachowania wymogów ważności umowy zbycia nieruchomości przez spółkę określonych w tym przepisie oraz art. 17 § 1 i 2 k.s.h. Dodać trzeba, że art. 393 § 4 k.s.h. nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego, pozostawia bowiem spółce wybór sposobu podjęcia uchwały w przedmiocie zbycia nieruchomości, lub możliwość wyeliminowania takiego obowiązku, niemniej jednak zbycie nieruchomości bez zachowania wymogów w nim określonych opatrzone jest sankcją nieważności umowy. W zakresie kognicji sądu wieczystoksięgowego pozostaje badanie ważności umowy a więc również czy istnieje ważna uchwała wspólników spółki prawa handlowego wyrażająca zgodę na zbycie nieruchomości lub postanowienie statutu uchylające obowiązek wyrażenia takiej zgody (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 17/08, nie publ.). Z tej przyczyny omawiany argument skarżącej nie może stanowić podstawy przyjęcia zaistnienia przesłanki określonej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Pozostałe zarzucane oczywiste naruszenie przepisów prawa procesowego, przepisów prawa handlowego oraz rejestrowego odnosi się do kwestii prawidłowości uprawnienia osoby reprezentującej spółkę przy zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości, które zważywszy na zasadniczą, wskazaną wyżej podstawę odmowy wpisu, są irrelewantne dla rozstrzygnięcia. Powyższe trzeba odnieść także do wskazanych przez skarżącą trzech zagadnień prawnych odnoszących się do zagadnienia prawidłowości uprawnienia osoby reprezentującej spółkę przy zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości, których treść jest związana wyłącznie z zakresem kognicji sądu wieczystoksięgowego w aspekcie badania okoliczności objętych kognicją sądu rejestrowego lub postępowania o stwierdzenie wadliwości uchwały powołującej członków rady nadzorczej oraz z kwestią uprawnienia sądu wieczystoksięgowego do badania okoliczności co do wadliwości w powołaniu rady nadzorczej. Nie mogą one uzasadniać zaistnienia przesłanki określonej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., nie stanowi bowiem istotnego zagadnienia prawnego taki problem prawny, którego rozstrzygnięcie nie miałoby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd drugiej instancji lub wykraczający swym zakresem poza granice zasadniczej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i irrelewantny dla oceny prawidłowości dokonanej wykładni lub zastosowania (niezastosowania) właściwego przepisu prawa. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 i 520 § 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. oraz § 7 pkt 5 i § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI