IV CSK 435/17

Sąd Najwyższy2018-02-28
SNCywilneprawo rodzinneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniaprawo procesowe cywilneprawo rodzinneskład sąduprawo do obrony

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądami niższych instancji.

Powód J.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację w sprawie o ustalenie nieistnienia małżeństwa. Skarżący zarzucał nieważność postępowania z powodu wadliwego składu sądu i pozbawienia go możności obrony praw. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty te nie znalazły potwierdzenia, a wniosek o wyłączenie sędziego był niespełniający wymogów formalnych, co uniemożliwiło jego rozpoznanie. W konsekwencji skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Powód J.S. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...], który oddalił jego apelację w sprawie o ustalenie nieistnienia małżeństwa jego ojca z D.J.S. Sąd Okręgowy wcześniej również oddalił powództwo. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na przesłankę z art. 398^9^ § 1 pkt 3 k.p.c., a mianowicie na nieważność postępowania z powodu wadliwego składu sądu (art. 379 pkt 4 k.p.c.) oraz pozbawienia go możności obrony praw przez niedopuszczenie istotnych dowodów (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, stwierdził, że zarzuty te są bezzasadne. Wniosek o wyłączenie sędziego został zgłoszony w dniu publikacji wyroku i nie był podpisany, co uniemożliwiło jego rozpoznanie zgodnie z art. 50 § 3 k.p.c. Sąd Apelacyjny prawidłowo selekcjonował dowody na podstawie art. 227 k.p.c., nie pozbawiając powoda możności obrony. W związku z brakiem przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania z art. 379 pkt 4 i 5 k.p.c.

Uzasadnienie

Wniosek o wyłączenie sędziego nie spełniał wymogów formalnych (brak podpisu), co uniemożliwiło jego rozpoznanie. Sąd Apelacyjny prawidłowo dokonał selekcji dowodów, nie pozbawiając powoda możności obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

D.J.S.

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznapowód
D.J.S.osoba_fizycznapozwana
kurator zmarłego H.S.innekurator
Prokurator Regionalny w B.organ_państwowyudział

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu występowania nieważności postępowania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania z powodu wydania orzeczenia w składzie sprzecznym z przepisami prawa.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.

k.p.c. art. 50 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność dowodu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny kosztów w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Dz.U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm. art. § 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Stawki minimalne opłat za czynności adwokackie.

Dz.U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm. art. § 10

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Stawki minimalne opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu wadliwego składu sądu. Sąd Apelacyjny prawidłowo dokonał selekcji dowodów, nie pozbawiając powoda możności obrony.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu wadliwego składu sądu (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Pozbawienie powoda możności obrony praw poprzez niedopuszczenie istotnych dowodów (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

nie występuje - wbrew stanowisku strony skarżącej - przesłanka przyjęcia skargi do rozpoznania Nie było bowiem uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi nieważność postępowania wniosek ten nie był w ogóle podpisany przez powoda Sąd Apelacyjny trafnie wyjaśnił, że jako Sąd meriti jest uprawniony do odpowiedniej selekcji zgłoszonych środków dowodowych

Skład orzekający

Mirosław Bączyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności dotyczących nieważności postępowania i wymogów formalnych wniosku o wyłączenie sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest interesujące głównie dla prawników procesowych.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 435/17
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosław Bączyk
w sprawie z powództwa J.S.
‎
przeciwko D.J.S. i kuratorowi zmarłego H.S.
‎
przy udziale Prokuratora Regionalnego w B.
‎
o ustalenie nieistnienia małżeństwa,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 lutego 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […].
‎
z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt I ACa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej D.S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powód J. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]., z dnia 13 marca 2017 r., w którym oddalono apelację powoda w postępowaniu o stwierdzenie ustalenia nieistnienia małżeństwa. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo powoda o stwierdzenie nieistnienia małżeństwa ojca powoda (zmarłego A. S.) i D. J. S..
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego i  prawa materialnego. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do  rozpoznania, skarżący stwierdził, że w sprawie występuje przesłanka przyjęcia  skargi do rozpoznania określona w art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c. Zachodzi  bowiem  nieważność postępowania przewidziana w art. 379 pkt 4 i 5 k.p.c. Wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie  nastąpiło w składzie sędziowskim sprzecznym z przepisami prawa, a także doszło do pozbawienia powoda możności obrony swych praw poprzez niedopuszczenie przez Sąd dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Dokonując analizy uzasadnień wyroków obu Sądów
meriti, treści skargi kasacyjnej  i zawartej w niej prawnej motywacji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treści odpowiedzi na skargę kasacyjną, (k. 557 i n. akt sprawy, t. III), Sąd  Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie o stwierdzenie nieistnienia małżeństwa nie występuje - wbrew stanowisku strony  skarżącej - przesłanka przyjęcia skargi do rozpoznania, przewidziana w art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c. Nie było bowiem uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi nieważność postępowania określona w art. 379 pkt 4 i 5 k.p.c. Jeżeli strona skarżąca wiąże nieważność postępowania z sytuacją określoną w art. 379 pkt 4 k.p.c., tj. wadliwym składem Sądu wydającego  zaskarżony wyrok, to należy stwierdzić, że w toku postępowania rozpoznawczego ustalono, iż wniosek powoda o wyłączenie sędziego został zgłoszony w dniu  wyznaczonej wcześniej publikacji wyroku, przy czym wniosek ten nie był w ogóle podpisany przez powoda. Z protokołu publikacji z dnia 11 kwietnia 2016 r. wynika, że Przewodnicząca poinformowała obecnych o wpłynięciu wniosku o wyłączenie sędziego. Stwierdziła, że pismo to nie zostało podpisane i wyjaśniła, że wniosek zostanie rozpoznany na podstawie właściwych przepisów (k. 302 akt sprawy). Nie było zatem podstaw do nadania pierwotnemu wnioskowi właściwego biegu w postępowaniu rozpoznawczym i w związku z tym nie powstała sytuacja przewidziana w art. 50 § 3 k.p.c.
Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że powód nie został pozbawiony możliwości obrony swych praw w wyniku „niedopuszczenia przez Sąd dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy”. Sąd Apelacyjny trafnie wyjaśnił, że jako Sąd meriti jest uprawniony do odpowiedniej selekcji  zgłoszonych środków dowodowych zgodnie z przepisem art. 227 k.p.c. (s. 10-11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
Nie obciążono powoda kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102 k.p.c., por. s. 360-365 akt sprawy i postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lipca 2017 r., k. 365 akt sprawy).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do postanowień art. 98 k.p.c., 108 § 1 k.p.c. i §§ 4, 10 rozporządzenia MS z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI