IV CSK 434/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną strony powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu. Pozew został odrzucony z powodu powagi rzeczy osądzonej, ponieważ sądy uznały, że sprawa dotyczy tego samego roszczenia co wcześniej prawomocnie osądzona sprawa, w której powód dochodził zapłaty tej samej kwoty od tej samej strony. W poprzedniej sprawie podstawą roszczenia był art. 647[1] § 5 k.c. (odpowiedzialność inwestora jako dłużnika solidarnego), a w obecnej sprawie podstawą jest umowa przelewu wierzytelności. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące powagi rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c., art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.), podkreślił, że dla jej wystąpienia konieczna jest tożsamość stron, przedmiotu rozstrzygnięcia oraz podstawy faktycznej i prawnej. Stwierdził, że w niniejszej sprawie, mimo tożsamości stron i kwoty, podstawa faktyczna i prawna roszczenia jest inna (umowa przelewu w obecnej sprawie, art. 647[1] § 5 k.c. w poprzedniej). W związku z tym uznał, że nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej ani prekluzja materiału dowodowego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych postanowień i oddalenie wniosku o odrzucenie pozwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic powagi rzeczy osądzonej i prekluzji dowodowej w kontekście różnych podstaw faktycznych i prawnych tego samego roszczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie różne podstawy prawne są wykorzystywane w kolejnych postępowaniach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy w dwóch sprawach występują te same strony i dochodzona jest ta sama kwota, ale podstawy faktyczne i prawne roszczeń są różne, zachodzi powaga rzeczy osądzonej uzasadniająca odrzucenie pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, jeśli podstawy faktyczne i prawne roszczeń są różne, nawet przy tożsamości stron i kwoty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że powaga rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.) wymaga tożsamości stron, przedmiotu rozstrzygnięcia oraz podstawy faktycznej i prawnej. Różna podstawa faktyczna lub prawna roszczenia w kolejnych sprawach wyklucza powagę rzeczy osądzonej i prekluzję materiału dowodowego.
Czy sąd może odrzucić pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. z powodu powagi rzeczy osądzonej, jeśli w poprzedniej sprawie nie rozstrzygnięto o roszczeniu opartym na umowie przelewu, mimo że zostało ono wspomniane w wezwaniu do zapłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli roszczenie oparte na umowie przelewu nie było przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie, nie można odrzucić nowego pozwu z tego powodu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że powaga rzeczy osądzonej dotyczy tylko tego, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Jeśli w poprzedniej sprawie sąd rozstrzygnął jedynie o roszczeniu z art. 647[1] § 5 k.c., a nie o roszczeniu z umowy przelewu, to nowe powództwo oparte na umowie przelewu nie jest objęte powagą rzeczy osądzonej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Robót Instalacyjno - Budowlanych H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Miasto i Gmina S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja i skutki powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące określenia żądania i okoliczności faktycznych w pozwie.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
Oznaczenie wyroku.
k.c. art. 647 § 1 § 5
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Różnica w podstawie faktycznej i prawnej roszczenia między sprawą osądzoną a obecną sprawą. • Brak tożsamości roszczeń w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Tożsamość stron, kwoty i częściowe wskazanie umowy przelewu w poprzedniej sprawie uzasadnia powagę rzeczy osądzonej. • Prekluzja dowodowa materiału związanego z umową przelewu.
Godne uwagi sformułowania
powaga rzeczy osądzonej ma ten skutek, że prekluduje cały materiał, który przy rozpoznaniu sprawy wchodzi w zakres podstawy faktycznej żądania pozwu, nawet jeżeli w toku postępowania nie został przedstawiony przez strony. • Powodowi przysługuje wybór podstawy faktycznej i prawnej dochodzonego roszczenia. • Jeżeli dochodzenie roszczenia na określonej podstawie faktycznej i prawnej okazało się nieskuteczne, może wytoczyć kolejny proces o tę samą należność dochodzoną na innej podstawie faktycznej i prawnej, bez narażenia się na zarzut powagi rzeczy osądzonej czy prekluzji materiału dowodowego.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący, sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i prekluzji dowodowej w kontekście różnych podstaw faktycznych i prawnych tego samego roszczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie różne podstawy prawne są wykorzystywane w kolejnych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego - powagi rzeczy osądzonej i prekluzji dowodowej, co jest niezwykle istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia, jak można dochodzić tego samego roszczenia na różnych podstawach prawnych.
“Czy można dochodzić tego samego roszczenia dwa razy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice powagi rzeczy osądzonej.”
Dane finansowe
WPS: 219 898,92 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.