II Ca 44/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej pozwanych I.S. i E.S., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części apelację oddalił.
Powódka I.H. domagała się wydania przygranicznych pasów gruntu od pozwanych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo w całości, uznając m.in. zasiedzenie spornych pasów gruntu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił wyrok w części dotyczącej pozwanych I.S. i E.S., uznając zarzut naruszenia przepisów o przerwaniu biegu zasiedzenia za uzasadniony i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W pozostałej części apelacja została oddalona.
Powódka I.H. dochodziła od pozwanych wydania przygranicznych pasów gruntu, opierając swoje żądanie na art. 222 k.c. Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju oddalił powództwo w całości, stwierdzając m.in. zasiedzenie spornych pasów gruntu przez pozwanych A.S., R.S., J.S.(1), M.S., T.S. oraz przez I.S. i E.S. Sąd Rejonowy uznał, że granica między działkami istniała od dawna, a pozwani posiadali sporną część gruntu samoistnie i w dobrej wierze przez wymagany prawem okres, co doprowadziło do nabycia własności przez zasiedzenie. Sąd Rejonowy uznał również, że wniesienie pozwu nie przerwało biegu zasiedzenia, gdyż żądanie nie zostało sprecyzowane. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację powódki, uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I i III w zakresie powództwa przeciwko E.S. i I.S., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. dotyczący przerwania biegu zasiedzenia, wskazując, że wniesienie pozwu w dniu 7 marca 2012 r. przerwało bieg zasiedzenia, a zatem nie upłynął jeszcze 20-letni okres wymagany do zasiedzenia. W pozostałej części apelacja dotycząca rozstrzygnięcia przeciwko A.S. i innym pozwanym została oddalona, gdyż Sąd Okręgowy uznał ustalenia Sądu Rejonowego w tym zakresie za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że w przypadku pozwanych I.S. i E.S. ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego nie usprawiedliwiały przyjęcia zasiedzenia, a kwestia ich legitymacji do władania działką nr (...) nie została należycie wyjaśniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wniesienie pozwu o wydanie nieruchomości, nawet bez jego precyzyjnego sprecyzowania, stanowi czynność przedsięwziętą przez właściciela w celu dochodzenia roszczenia o wydanie przedmiotu własności, co przerywa bieg zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że czynność przewidziana w art. 123 § 1 pkt 1 k.c. podjęta przez powódkę w celu dochodzenia swojego prawa nastąpiła już w dniu wniesienia pozwu, a nie dopiero w dniu jego sprecyzowania. W związku z tym, od sprzedaży działki do dnia przerwania biegu zasiedzenia nie upłynął jeszcze 20-letni okres.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania, w pozostałej części apelację oddalono.
Strona wygrywająca
Częściowo powódka I.H. (w zakresie dotyczącym I.S. i E.S.), częściowo pozwani A.S., R.S., J.S.(1), M.S., T.S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. H. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
k.c. art. 229
Kodeks cywilny
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
u.p.gik art. 36
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.gik art. 39
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że bieg przedawnienia roszczenia wobec I.S. i E.S. nie został przerwany w dniu wniesienia pozwu. Wady ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego w zakresie zasiedzenia przez I.S. i E.S.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. dotyczący wadliwości uzasadnienia i dowolnej oceny materiału dowodowego w zakresie dotyczącym pozwanych A.S., R.S., J.S.(1), M.S. i T.S.
Godne uwagi sformułowania
przerwanie spokojnego posiadania tego pasa po stronie pozwanych małżonków S. nastąpiło już w dniu 7 marca 2012 tj. w dniu skutecznego wniesienia do Sądu Rejonowego w Busku Zdroju pozwu o „eksmisję z nieruchomości” tj. wydanie przygranicznego pasa gruntu ustalenia faktyczne nie usprawiedliwiały przyjęcia w ogóle zasiedzenia kwestia uprawnienia pozwanych do działki (...) nie była w ogóle przedmiotem zainteresowania ze strony Sądu I instancji
Skład orzekający
Ewa Piątkowska-Bidas
przewodniczący
Elżbieta Ciesielska
sędzia-sprawozdawca
Sławomir Buras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu zasiedzenia przez wniesienie pozwu, ustalania przebiegu granic nieruchomości oraz oceny zarzutu zasiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy sporu o granice nieruchomości i zasiedzenia, co jest częstym problemem praktycznym. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące przerwania biegu zasiedzenia przez wniesienie pozwu.
“Czy pozew o wydanie nieruchomości przerwał zasiedzenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 44/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO. Ewa Piątkowska -Bidas Sędziowie: SO. Sławomir Buras SO. Elżbieta Ciesielska ( spr.) Protokolant: sekr. sądowy Urszula Zielińska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa I. H. przeciwko E. S. , I. S. , M. S. , A. S. , R. S. , J. S. (1) i T. S. o wydanie nieruchomości na skutek apelacji powoda I. H. od wyroku Sądu Rejonowego w Busku - Zdroju z dnia 23 października 2014 r. sygn. I C 196/13 uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I ( pierwszym ) i III ( trzecim ) w zakresie powództwa przeciwko E. S. i I. S. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Busku Zdroju do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej, w pozostałej części apelację oddala . II Ca 44/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 października 2014r. Sąd Rejonowy w Busku Zdroju oddalił w całości powództwo I. H. o wydanie przez pozwanych : A. S. , R. S. , J. S. (1) , M. S. i T. S. części działek położonych w C. oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: (...) , (...) , (...) , oraz przez I. S. i E. S. części działki (...) , które to powództwo sprecyzowane zostało w toku postępowania poprzez określenie obszaru objętego żądaniem, jako obszaru wyznaczonego punktami : (...) na szkicu sporządzonym przez T. P. w kwietniu 2014r. tj. w toku trwania postępowania, a który to obszar gruntu według twierdzeń powódki przyłączony został do działek (...) i jest w posiadaniu pozwanych. Rozstrzygnięcie swoje Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: Powódka I. H. jest właścicielką nieruchomości położonej w C. objętej księgą wieczystą KW (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Busku Zdroju, składającą się z działek oznaczonych w ewidencji numerami : (...) o powierzchni 0,0698 ha, (...) o powierzchni 0,0711 ha i (...) o powierzchni 0,0804 ha. Te działki powódki od zachodu graniczą z działkami oznaczonymi numerami (...) będącymi w posiadaniu pozwanych : A. S. , R. S. , J. S. (1) , M. S. i T. S. , a których uprzednim właścicielem wspólnie z mężem A. S. była J. S. (2) . Na powyższe działki J. S. (2) uzyskała Akt Własności Ziemi z dnia 12 października 1973r. J. S. (2) zmarła, a posiadanie jej działek objęli jej następcy prawni. Działka oznaczona numerem (...) stanowiąca własność I. H. od południa graniczy z działką numer (...) o powierzchni 0,0700ha będącą w posiadaniu pozwanych I. S. i E. S. oraz nie występującej w sprawie O. S. (1) , będących jej współwłaścicielami, a którą to działkę numer (...) B. S. zakupiła od powódki w dniu 17 czerwca 1993r. Sąd Rejonowy ustalił nadto , że działki oznaczone numerami : (...) , (...) , (...) i (...) powstały w wyniku podziału działki (...) o powierzchni 0,2913 ha . Pomiędzy tymi działkami i działkami (...) w dacie 4 listopada 1971r. istniało stare ogrodzenie, którego ślady w postaci jego pozostałości istnieją do dzisiaj. Ogrodzenie to wyznaczało na gruncie przebieg granicy oraz zakres własności . W miejscu starego ogrodzenia J. S. (2) wraz z mężem , jako właściciele działek (...) postawili nowe ogrodzenie wykonane częściowo na podmurówce betonowej z metalowymi słupkami . które to ogrodzenie nie było przesuwane i wyznaczało przebieg granicy pomiędzy działkami. Sad ustalił także , iż powódka w dniu 17 czerwca 1993r. sprzedała B. S. działkę oznaczoną numerem (...) o powierzchni 0,0700 ha i wprowadziła w jej posiadanie nabywcę działki oraz I. S. i E. S. , którzy wraz z O. S. (2) są obecnie posiadaczami i współwłaścicielami tej nieruchomości. Wskazał, przy tym ,iż pozwani : I. S. i E. S. w miejscu przebiegu granicy pomiędzy działką numer (...) i działką (...) , okazanym im na gruncie przez powódkę przy wydawaniu działki , postawili istniejące do dziś ogrodzenie wyznaczające granice pomiędzy tymi działkami. Powierzchnia działki (...) według ewidencji gruntów wina wynosić 700 m 2 , a według pomiaru wynosi 701m 2 , co jest wynikiem dopuszczalnego błędu pomiaru geodezyjnego. W świetle tych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, iż jeśli chodzi o przebieg granicy pomiędzy działkami powódki i działkami pozwanych : A. S. , R. S. , J. S. (1) , M. S. i T. S. , tj. pomiędzy działkami oznaczonymi numerami : (...) , (...) i (...) a działkami numer : (...) to widoczny obecnie na gruncie przebieg granicy, przedstawiony na mapie T. P. , istniał już w dacie 4 listopada 1971r. i na tę datę wyznaczał zakres własności działek J. S. (2) i jej męża, oraz działek należących obecnie do powódki. Sąd Rejonowy zaznaczył także, iż niezależnie od powyższego wskazania, to z uwagi na fakt , że J. i A. małżonkowie S. posiadali sporny , przygraniczny pas gruntu , którego wydania domaga się powódka jako posiadacze samoistni co najmniej od 40 lat, w sposób trwały i nieprzerwany, to z dniem 31 grudnia 2003r. nastąpiło po ich stronie nabycie przez zasiedzenie tych pasów gruntu. Sąd Rejonowy stwierdził , iż niezasadne jest także żądanie wydania pasa gruntu skierowanego do I. S. i E. S. . Przy czym wskazał , iż co do odcinka (...) , to niezasadność ta wynika przede wszystkim z braku legitymacji czynnej po stronie I. H. do występowania z takim żądaniem , bowiem obszar gruntu wyznaczony wyżej wskazanymi punktami występuje pomiędzy działkami pozwanych , tj. (...) i (...) , co obrazuje szkic geodety T. P. . Jeśli zaś chodzi o żądanie wydania pasa gruntu wyznaczonego pkt. (...) na szkicu geodety T. P. , to okazało się ono według Sądu Rejonowym niezasadne, z uwagi na fakt, iż pozwani według Sądu nabyli jego własność z dniem 17 czerwca 2013r. w drodze zasiedzenia z upływem 20 –letniego okresu samoistnego posiadania w dobrej wierze. Powyższe stwierdzenie Sąd uzasadnił tym , iż powódka sprzedała działkę (...) w dniu 17 czerwca 1993r. i z tym dniem wprowadziła w jej posiadanie , B. S. jako kupującą oraz pozwanych. A pozwani objęli w posiadanie tak wyznaczony im przez powódkę obszar gruntu, który co wynika z opinii biegłego T. P. w zasadzie pokrywa się z powierzchnią działki nabytej aktem notarialnym. Tym samym pozwani I. S. i E. S. obejmując nieruchomość , której granice okazała im powódka , działali w zaufaniu do dokonanej transakcji kupna działki dokonanej z zachowaniem formy aktu notarialnego. Byli zatem przekonani, że do postawionego przez nich ogrodzenia sięga ich władztwo nad tą działką Sąd podkreślił , że nie dał wiary, iż powódka dokonując wydzielenia działki (...) w celu jej sprzedaży, nie orientowała się gdzie przebiega granica pomiędzy tą działką, a resztą należącej do niej nieruchomości. Według Sądu wiedziała ona dokąd sięga jej działka po podziale i sprzedaży działki (...) B. S. , bowiem co do granicy wyznaczonej wówczas na gruncie , i wskazanej przy wydaniu działki przez kilkanaście lat od sprzedaży nie składała żadnych roszczeń wobec pozwanych, Ostatecznie Sąd uznał ,iż sporny obszar gruntu, którego wydania domaga się I. H. , a który został wyznaczony punktami (...) jak na szkicu biegłego T. P. , pozwani I. S. i E. S. posiadali jako posiadacze samoistni, a działając w zaufaniu do zawartej w formie aktu notarialnego umowy kupna nieruchomości oraz okazania tej nieruchomości przez powódkę na gruncie , pozostawali oni w dobrej wierze. Zatem z upływem 20-letniego okresu posiadania tego obszaru gruntu nabyli oni jego własność w drodze zasiedzenia tj. z dniem, 17 czerwca 2013r. Sąd Rejonowy podkreślił przy tym, że powódka sprecyzowała swoje żądanie wydania konkretnych spornych pasów gruntu dopiero w dniu 21 października 2013r. i dopiero wtedy mogło dojść do przerwania biegu zasiedzenia. Stwierdził , iż złożenie pozwu w przedmiotowej sprawie ( 7 marca 2012 - wpływ pozwu do Sądu Rejonowego , 10 czerwca 2013r. – data doręczenia ) , w którym I. H. nie sprecyzowała konkretnych obszarów gruntu , podlegających wydaniu, nie mogło skutecznie przerwać biegu zasiedzenia. Niezależnie od zaprezentowanej powyżej oceny , Sąd I instancji nie zgodził się z zarzutem podnoszonym przez pozwanych , iż zgłoszone w sprawie żądanie jest sprzeczne z art. 5 k.c. , stwierdzając , iż powódka jako właścicielka działek (...) ma prawo dochodzić wszelkiego rodzaju roszczeń, które zmierzają do zachowania jej prawa własności. Podkreślił, iż powództwo służące ochronie jej własności w żadnym razie nie narusza zasad współżycia społecznego ani też takie działanie nie jest sprzeczne ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem prawa własności jakie przysługuje powódce. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach Sąd Rejonowy wskazał przepis art. 100 k.p.c. , zaś co do wynagrodzenia przyznanego pełnomocnikowi powódki przepis par. 10 pkt 2 i par. 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wywiodła powódka zaskarżając go w całości i zarzucając mu: - naruszenie art. 233par. 1 k.p.c. w zw. z art. 328 par. 2 k.p.c. polegające na wadliwości sporządzenia przez Sąd I instancji uzasadnienia wyroku, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie w szczególności pominięcia ujawnionych dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy – operatu pomiarowego z 1993r. oraz uznanie za niewiarygodne zeznań powódki I. H. oraz świadków Z. B. i J. S. (3) co doprowadziło do niezasadnego uznania, że pozwani A. S. , R. S. , J. S. (1) , M. S. i T. S. posiadali sporny pas gruntu jako posiadacze samoistni od 1973r.; - naruszenie art. 123 par. 1 pkt. 1 k.c. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż bieg przedawnienia roszczenia wobec I. S. i E. S. przerwany został z dniem 21 października 2013r. , podczas , gdy przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło w dniu 7 września 2012r. tj. w dniu wniesienia pozwu. Wskazując na powyższe zarzuty apelująca wniosła o: - zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie powództwa w całości – nakazanie pozwanym wydania powódce przygranicznych pasów gruntu oznaczonych pkt. (...) na szkicu sporządzonym przez biegłego T. P. w kwietniu 2014 oraz zasądzenie kosztów postępowania od pozwanych na rzecz powódki według norm przepisanych ; -ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego. SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE: Apelacja dotycząca rozstrzygnięcia w zakresie powództwa skierowanego przeciwko I. S. i E. S. zmierzająca do jego uchylenia okazała się uzasadniona i jako taka skutkowała uchyleniem wyroku w tym zakresie i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Apelację zaś dotyczącą rozstrzygnięcia w zakresie powództwa skierowanego przeciwko A. S. , M. S. , R. S. , J. S. (1) , T. S. Sąd Okręgowy uznał za niezasadną i jako taką oddalił. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, iż roszczenia zgłoszone w przedmiotowej sprawie przez I. H. dotyczyły wydania przygranicznych pasów gruntu i oparte zostały na podstawie art. 222 k.c. w zw. z art. 229 k.c. W takim wypadku , gdy do istoty sporu należy problem własności części nieruchomości położonej przy granicy sąsiadujących ze sobą działek, wynikający ze sporu co do położenia znaków granicznych o jakim mowa w art. 39 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027), względnie przebiegu granicy, ustalenie przez Sąd, tych punktów ,czy przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami należy do istoty rozstrzygnięcia. Co prawda ma ono charakter wtórny w stosunku do roszczenia zasadniczego, ale jest niezbędne do oceny jego zasadności. Ustalenie to musi być poczynione przez Sąd niezależnie od tego, czy ostatecznie uwzględniając powództwo o wydanie gruntu dokona rozgraniczenia czemu da wyraz w sentencji wyroku - gdy po obydwu stronach sporu biorą udział właściciele działek , których dany spór dotyczy, czy też rozstrzygnięcia takiego w wyroku nie zamieści, poprzestając jedynie na szczegółowym wyjaśnieniu tej kwestii w uzasadnieniu - co ma miejsce w sytuacji , gdy w sprawie nie biorą udziału właściciele działek , a Sąd uwzględni powództwo o wydanie spornego pasa, lub gdy powództwo takie oddali. W żadnym wypadku jednak , w sprawie o wydanie przygranicznego pasa gruntu, Sąd nie jest zwolniony od poczynienia ustaleń dotyczących przebiegu spornej granicy zgodnie z dyrektywami art. 153 k.c. , czy to przez rozstrzygnięcie o położeniu punktów granicznych ( art. 39 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne ), czy też przez ustalenie przebiegu granic ( ar. 36 powołanej ustawy) przy braku podstaw do wznowienia granic . Zaznaczyć należy, iż w wypadku ustalania dla potrzeb rozstrzygnięcia zgłoszonego w sprawie powództwa windykacyjnego, przebiegu granic , jak w istocie czynił to Sąd Rejonowy, stosownie do przepisu art. 36 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) Sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części , jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Analizując ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie w zakresie sporu pomiędzy powódką a A. S. , M. S. , R. S. , J. S. (1) i T. S. , a zatem dotyczącego przebiegu granicy pomiędzy działkami (...) z działką (...) oraz działki (...) z działkami: (...) i (...) , Sąd Okręgowego doszedł do przekonania , iż ustalenia te zostały poczynione prawidłowo, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy , oceniony wbrew zarzutowi podniesionemu w apelacji, przy zachowaniu zasad wskazanych w art. 233par. 1 k.p.c. W szczególności nie przekraczając granic wyznaczonych przez przywołany przepis Sąd Rejonowy dokonał oceny zeznań świadków Z. B. i J. S. (3) , jak i zeznań samej powódki , dając temu wyraz w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Tym samym wbrew zarzutowi sformułowanemu w apelacji , uczynił zadość wymogom wynikający z przepisu art. 328 par. 2 k.p.c. Z ustaleniami tymi Sąd Okręgowy w pełni się zgadza i przyjmuje je za własne. W świetle tych ustaleń Sąd odwoławczy zgodził się ze sformułowanym przez Sad Rejonowy w oparciu o te ustalenia wnioskiem, iż brak jest podstaw do stwierdzenia , że pozwani A. S. , M. S. , R. S. , J. S. (1) i T. S. władają przygranicznymi pasami działek powódki oznaczonych w ewidencji gruntów numerami (...) , (...) i (...) , a w konsekwencji za trafne uznał oddalenie powództwa skierowanego do tych pozwanych podzielając w pełni argumentację zaprezentowana w tym zakresie przez Sad Rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Konsekwencją takiego stwierdzenia było oddalenie przez Sąd Okręgowy stosownie do przepisu art. 385 k.p.c. apelacji I. H. w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego powództwa skierowanego przeciwko A. S. , R. S. , J. S. (1) i T. S. . W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd Okręgowy, jak zaznaczono już powyżej nie zgodził się jednak z rozstrzygnięciem wydanym przez Sąd Rejonowy w zakresie powództwa skierowanego przeciwko pozwanym I. S. i E. S. . Przede wszystkim jako trafny ocenił zarzut podniesiony przez apelującą, dotyczący naruszenia przepisu art. 123 par. 1 pkt. 1 k.c. , a co za tym idzie nie podzielił stwierdzenia Sądu Rejonowego, iż wytoczenie powództwa w przedmiotowej sprawie nie przerwało spokojnego samoistnego posiadania w dobrej wierze przez I. i E. S. przygranicznego pasa działki (...) od strony południowej tj. graniczącej z działką oznaczoną nr (...) , prowadzącego do zasiedzenia spornego pasa gruntu. W świetle regulacji zawartej w powołanym przepisie , nie budzi bowiem wątpliwości Sądu Okręgowego , iż przerwanie spokojnego posiadania tego pasa po stronie pozwanych małżonków S. nastąpiło już w dniu 7 marca 2012 tj. w dniu skutecznego wniesienia do Sądu Rejonowego w Busku Zdroju pozwu o „eksmisję z nieruchomości” tj. wydanie przygranicznego pasa gruntu położonego między działkami (...) , bowiem już ta czynność w ocenie Sądu Okręgowego była czynnością przed sądem przedsięwziętą przez I. H. w celu dochodzenia roszczenia o wydanie przedmiotu własności, a zatem spełniającą kryteria zawarte w powołanym przepisie art. 123 par. 1 pkt. 1 .c. ( pozew k. 2 w zw. z postanowieniem Sądu Okręgowego w Kielcach wydanym w dniu 18 czerwca 2013r. pod sygn. II Cz 152/13 k. 100-101). Sprecyzowanie tego żądania w dniu 21 października 2013r., w toku procesu zainicjowanego właśnie pozwem złożonym w dniu 7 marca 2012r. .było już wynikiem czynności dowodowych podjętych w tejże sprawie tj. sporządzeniem przez biegłego geodetę T. P. opinii oraz szkicu przedstawiającego sporny obszar , przez oznaczenie go punktami. Przyjęcie zatem przez Sąd Rejonowy , iż czynność przewidziana w przepisie art. 123 par 1 pkt. 1 k.c. podjęta przez powódkę w celu dochodzenia swojego prawa nastąpiła dopiero w dniu 21 października 2013r. w ocenie Sądu II instancji było niezgodne z powołanym przepisem normującym okoliczność przerwania biegu terminu, także w przypadku biegu terminu zasiedzenia. W konsekwencji wskazując na fakt , iż od czasu sprzedaży działki (...) przez powódkę i wprowadzenia w jej posiadanie nabywcy tj. od 17 czerwca 1993r. do dnia podjęcia czynności przerywającej bieg zasiedzenia nie minęło nawet 20 lat, to w przypadku tego pasa gruntu w ogóle nie może być mowy o skuteczności zarzutu zasiedzenia . W tym miejscy , z uwagi na powyższe stwierdzenie ubocznie już tylko zaznaczyć należy , iż w ocenie Sądu Okręgowego, poczynione przez Sąd Rejonowy w odniesieniu do powództwa skierowanego przeciwko I. i E. S. , ustalenia faktyczne nie usprawiedliwiały przyjęcia w ogóle zasiedzenia . Podkreślić bowiem należy , iż dowody zgromadzone w aktach sprawy nie wyjaśniają, kiedy i w jakim charakterze pozwani ci weszli w posiadanie działki (...) . W istocie czy byli posiadaczami samoistnymi , a jeżeli tak to od kiedy, czy tez byli posiadaczami zależnymi , czerpiącymi swoje uprawnienia od B. S. ,która w 1993r. nabyła od powódki działkę nr (...) , a w szczególności czy istotnie jak stwierdza to Sąd Rejonowy w uzasadnieniu (k. 281) są oni obecnie wspólnie z O. S. (2) jej współwłaściciela. Reasumując tę część wywodów, stwierdzić należało zdaniem Sądu Okręgowego, iż ustalenie przez Sąd Rejonowy , że po stronie I. S. i E. S. nastąpiło zasiedzenie przygranicznego pasa działki (...) , graniczącego z działką (...) było wadliwe . W konsekwencji wadliwe było także poczynienie ustalenia , iż granicą prawną pomiędzy tymi działkami wyznaczoną według pierwszego kryterium wskazanego w przepisie art. 153 k.c. tj. stanu prawnego jest granica wynikająca z zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu . A jeżeli tak to należało stwierdzić , iż nadal prawidłowego ustalenia wymaga przebieg granicy pomiędzy działkami (...) , przy uwzględnieniu kryteriów wskazanych w art. 153 k.c. , a w szczególności w przedmiotowym wypadku przebiegu granicy prawnej działki (...) wydzielonej z działki (...) w celu jej sprzedaży przez I. H. , które to wydzielenie miało miejsce w 1993r. i zostało zatwierdzone decyzją Burmistrza Gminy i Miasta C. wydaną 14 czerwca 1993r za Nr (...) (k. 195 ), bowiem z tego faktu pozwani wywodzą swoje prawa do władania spornym pasem gruntu. Dopiero po prawidłowym ustaleniu przebiegu granic , tj. uczynionym z poszanowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa , w oparciu o wznowione punkty graniczne, a przy ich braku o ustalenia dotyczące przebiegu granicy , możliwym będzie dokonanie prawidłowej oceny żądania zgłoszonego w przedmiotowej sprawie przez I. H. przeciwko I. S. i E. S. . Z uwagi na treść przepisu art. 36 , czy art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze. Zm. ) przywołanego na wstępie rozważań niezbędnym jest poczynienie w przedmiotowej sprawie, z powołaniem na konkretne dowody, jednoznacznych ustaleń co do faktu czy stronami toczącego się sporu o wydanie przygranicznego pasa gruntu, są właściciele spornych działek, tj. wszyscy ich współwłaściciele , czy też stronami sporu są ich posiadacze. W wypadku bowiem , gdy Sąd po prawidłowym ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działkami (...) dojdzie do przekonania , iż powództwo o wydanie spornego pasa gruntu jest zasadne, to w zależności od tego czy w spawie uczestniczą wszyscy właściciele spornych działek będzie zobowiązany zamieścić w sentencji orzeczenie co do wznowionych punktów granicznych , lub przebiegu granicy, bądź też poprzestać na przedstawieniu ustaleń poczynionych w tym zakresie w uzasadnienie wydanego orzeczenia. Tymczasem kwestia uprawnienia pozwanych do działki (...) nie była w ogóle przedmiotem zainteresowania ze strony Sądu I instancji , co ostatecznie doprowadziło do dowolnych i nielogicznych stwierdzeń w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku sporządzonych przez Sąd Rejonowy. Nielogiczność ta, w kontekście powołanego na tę okoliczność dowodu w postaci umowy sprzedaży działki nr (...) zawartej 17 września 1993r. pomiędzy I. H. i B. S. (k. 195-196) dotyczy stwierdzenia, iż „ działka (...) o powierzchni 0.0700ha będąca w posiadaniu pozwanych I. S. i E. S. stanowi ich, oraz nie występującej w sprawie O. S. (2) przedmiot współwłasności. ( k. 280v , 281, 283 ). Mając na uwadze powyższe rozważania w zakresie powództwa skierowanego przez I. H. przeciwko I. S. i E. S. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości tak w zakresie ustaleń faktycznych czynionych przez Sąd Rejonowy ( poza faktem sprzedaży działki (...) przez I. H. w 1993r. B. S. , oraz posiadaniem tej działki przez pozwanych w tym, w zakresie spornego pasa) jak i w zakresie podjętego w oparciu te ustalenia rozstrzygnięcia , koniecznym jest przeprowadzenie w odniesieniu do tego żądania w istocie całego postępowania dowodowego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w punkcie I i punkcie III , w zakresie powództwa przeciwko E. S. oraz I. S. i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Busku Zdroju do ponownego rozpoznania stosownie do art. 386 par. 4 k.p.c. , pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej . Zważywszy na stwierdzone przez Sąd II instancji nieprawidłowości , rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności winien ustalić legitymację pozwanych do władania działką położoną w C. , oznaczoną w ewidencji gruntów nr (...) , wskazując przy tym z powołaniem się na konkretny dowód czyją własność jest ta działka obecnie. Następnie winien ustalić położenie punktów granicznych , względnie przy braku podstaw do wznowienia granicy , poczynić ustalenia dotycząc przebiegu spornej granicy według kryteriów wskazanych w przepisie art. 153 k.c. czyniąc w pierwszej kolejności ustalenie przebiegu granicy według stanu prawnego w oparciu o fachową wiedzę biegłego, z zaznaczeniem zachodniego krańca spornej granicy, przy uwzględnieniu granicy zachodniej działki (...) , ustalonej jako przesłanki rozstrzygnięcia powództwa skierowanego w niniejszej sprawie przeciwko A. S. , R. S. , J. S. (1) i T. S. . A następnie w oparciu o te ustalenia , oceni czy zgłoszone w sprawie żądanie wydania przygranicznego pasa gruntu jest zasadne czy tez nie. W związku z tym Sąd winien zwrócić także uwagę na to aby podlegający ewentualnemu wydaniu pas gruntu oznaczony został na opracowanej na tę okoliczność mapie w sposób umożliwiający określenie go w orzeczeniu i wytyczenie w terenie, w przeciwnym bowiem wypadu wydane orzeczenia może okazać się niewykonalnym. Wreszcie w wypadku sporządzania uzasadnienia wyroku Sąd winien uwzględnić wymogi stawiane w przepisie art. 328 par. 2 k.p.c. i wskazać dokładnie poczynione przez siebie ustalenia odnoszące się do istoty przedmiotowej sprawy oraz wyjaśnić na jakich dowodach je oparł. Sporządzając pisemne uzasadnienie orzeczenia, Sąd Rejonowy wskaże także podstawę faktyczna i prawna swojego rozstrzygnięcia. /SSO. E. Ciesielska /SSO. E. Piątkowska-Bidas / /SSO. S. Buras /
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI