IV CSK 422/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę, która wywodziła się z umowy kredytu udzielonego przez SKOK i poręczonego przez pozwanych, a następnie wierzytelności objętej umową powierniczego przelewu. Sąd Okręgowy zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 95 465,53 zł z odsetkami. Pozwani podnosili zarzuty nieważności umowy kredytowej, jej wypowiedzenia oraz umowy przelewu, a także rażącego wygórowania odsetek. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok w zakresie kosztów, a w pozostałym zakresie oddalił apelację. Sąd Najwyższy w poprzednim orzeczeniu uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego z powodu naruszenia art. 103 i 104 k.c. w zakresie umocowania do wypowiedzenia umowy kredytu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny obniżył zasądzoną kwotę i umorzył postępowanie w części. W skardze kasacyjnej pozwani zarzucili naruszenie przepisów dotyczących przelewu wierzytelności, w tym art. 385¹ § 1 w zw. z art. 385³ pkt 5 k.c. oraz art. 509 § 1 k.c. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za niezasadne. Podkreślił, że umowa kredytu nie regulowała dopuszczalności przelewu wierzytelności, a brak takiego zapisu nie czyni przelewu nieważnym. Odniósł się również do art. 92c pr. bank., wskazując, że nie można go interpretować rozszerzająco. Sąd Najwyższy potwierdził, że przelew wierzytelności wynikającej z umowy kredytu jest dopuszczalny i nie jest sprzeczny z ustawą ani właściwością stosunku prawnego. Dotyczy to również wierzytelności przyszłych i warunkowych, pod warunkiem spełnienia się warunku przed wydaniem orzeczenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności przelewu wierzytelności z umów kredytowych, w tym wierzytelności przyszłych i warunkowych, a także interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych i zgody dłużnika na przelew.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących odsetek i zgody na przelew. Interpretacja przepisów o klauzulach abuzywnych ma zastosowanie do umów, które w ogóle nie regulują danej kwestii.
Zagadnienia prawne (4)
Czy dopuszczalny jest przelew wierzytelności wynikającej z umowy kredytu, w tym wierzytelności przyszłych i warunkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalny jest przelew wierzytelności wynikającej z umowy kredytu, który nie jest sprzeczny z ustawą ani właściwością stosunku prawnego. Dotyczy to również wierzytelności przyszłych i warunkowych, pod warunkiem spełnienia się warunku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przelew wierzytelności z umowy kredytu nie jest zakazany przez ustawę ani sprzeczny z naturą stosunku prawnego. Dopuszczalne jest 'rozszczepienie' wierzytelności i długu, gdzie cedent pozostaje stroną umowy kredytowej. Przelew wierzytelności przyszłych i warunkowych jest również dopuszczalny, o ile warunek się spełni.
Czy zarzut naruszenia art. 385¹ § 1 w związku z art. 385³ pkt 5 k.c. jest zasadny w sytuacji, gdy umowa kredytu nie reguluje dopuszczalności przelewu wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest niezasadny, ponieważ powołane przepisy dotyczą oceny postanowień umowy zawieranej z konsumentem, a nie sytuacji, gdy umowa w ogóle nie reguluje kwestii przelewu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że pozwani domagali się uznania za nieważne postanowień umowy, które nie istnieją. Przepisy dotyczące klauzul abuzywnych nie mają zastosowania, gdy umowa w ogóle nie zawiera postanowień w danej kwestii.
Czy art. 92c pr. bank. wymaga zgody dłużnika na każdy przelew wierzytelności przez bank lub SKOK?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 92c pr. bank. regulował wyłącznie szczególne przypadki przelewu i nie mógł być interpretowany rozszerzająco.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwani popełnili błąd rozumowania pars pro toto, odwołując się do przepisu regulującego specyficzne sytuacje. Nawet uchylenie tego przepisu przez ustawodawcę potwierdzało jego wąski zakres zastosowania.
Czy wysokość odsetek umownych (19%) i odsetek za opóźnienie (40%) była rażąco wygórowana?
Odpowiedź sądu
Nie, odsetki umowne na poziomie 19% nie były rażąco wygórowane, a wysokość 40% odsetek za opóźnienie uzasadniała funkcja represyjna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ocenił odsetki przy uwzględnieniu przepisów obowiązujących w chwili zawarcia umowy, uznając je za dopuszczalne. Pozwani nie udowodnili, że odsetki za opóźnienie odbiegały od stosowanych w obrocie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Spółka z o.o. w S. | spółka | powódka |
| Stanisław Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Zbigniew G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385³ § pkt 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
pr. bank. art. 69 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Pomocnicze
k.c. art. 103
Kodeks cywilny
k.c. art. 104
Kodeks cywilny
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § § 2²
Kodeks cywilny
k.c. art. 513 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
pr. bank. art. 78
Ustawa - Prawo bankowe
pr. bank. art. 92c § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.c. art. 724
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność przelewu wierzytelności z umowy kredytu, w tym wierzytelności przyszłych i warunkowych. • Brak zastosowania przepisów o klauzulach abuzywnych, gdy umowa nie zawiera postanowień o przelewie. • Ograniczony zakres zastosowania art. 92c pr. bank.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy kredytowej z powodu przekroczenia umocowania przez pełnomocnika SKOK. • Nieważność umowy przelewu wierzytelności. • Rażące wygórowanie odsetek. • Sprzeczność przelewu wierzytelności z ustawą i właściwością umowy kredytu. • Konieczność uzyskania zgody dłużnika na przelew wierzytelności przez SKOK.
Godne uwagi sformułowania
nie można aprobować stanowiska Sądu Apelacyjnego, że chociaż pełnomocnictwo zostało udzielone do wypowiadania umów pożyczek, to objęło ono także umocowanie do wypowiadania umów kredytowych. • nie ma ustawowego zakazu zbywania wierzytelności wobec konsumenta, a w szczególności nie znajduje on podstawy w art. 385¹ albo art. 385³ pkt 5 k.c., jeżeli umowa z konsumentem w ogóle nie reguluje kwestii dopuszczalności przelewu wierzytelności. • nie budzi bowiem wątpliwości dopuszczalność przelewu wierzytelności wynikającej z umowy kredytu. • nie można uznać, że sytuacja prawna pozwanych uległa rażącemu pogorszeniu tylko dlatego, że prawa wierzyciela zaczął wykonywać inny podmiot. • przelew wierzytelności przyszłej budzi wprawdzie wątpliwości w piśmiennictwie, jednak zdecydowanie trzeba uznać, że jest on co do zasady dopuszczalny.
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności przelewu wierzytelności z umów kredytowych, w tym wierzytelności przyszłych i warunkowych, a także interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych i zgody dłużnika na przelew."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących odsetek i zgody na przelew. Interpretacja przepisów o klauzulach abuzywnych ma zastosowanie do umów, które w ogóle nie regulują danej kwestii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności przelewu wierzytelności z umów kredytowych, co ma szerokie zastosowanie w obrocie prawnym i finansowym. Interpretacja Sądu Najwyższego w tej kwestii jest istotna dla praktyków.
“Czy można sprzedać dług z kredytu? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przelewu wierzytelności.”
Dane finansowe
WPS: 95 465,53 PLN
zapłata: 89 864,89 PLN
zwrot kosztów procesu: 4776 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.