IV CSK 419/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności, zasądzając koszty postępowania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej powodów W. Ś. i E. Ś. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę odszkodowania związanego z planem miejscowym. Skarżący upatrywali istotne zagadnienie prawne w kwestii obniżenia odszkodowania o podatek VAT. Sąd Najwyższy uznał, że wskazany problem prawny nie występuje, ponieważ odszkodowanie nie obejmuje VAT, a powodowie nie są podatnikami. Nie stwierdzono również oczywistej zasadności skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Władysława Pawlaka rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej powodów W. Ś. i E. Ś. od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zapłaty odszkodowania. Skarga kasacyjna została oparta na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności. Powodowie wskazywali na potrzebę wyjaśnienia, czy odszkodowanie za szkodę związaną z uchwaleniem planu miejscowego, gdy nie dochodzi do zbycia nieruchomości, powinno być obniżone o wartość podatku VAT. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd zaznaczył, że nie jest trzecią instancją sądową, a celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i rozwój prawa. W odniesieniu do podniesionego przez skarżących zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy stwierdził, że problem ten nie występuje w rozpatrywanej sprawie, ponieważ wysokość ustalonego odszkodowania nie została obniżona o kwotę podatku VAT, a powodowie nie wykazali, że byliby zobowiązani do jego zapłacenia jako podatnicy. Sąd odwołał się do definicji podatnika VAT zawartej w ustawie o VAT. Ponadto, Sąd uznał, że nie zachodzi oczywista zasadność skargi, gdyż skarżący nie wykazali kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Sąd odniósł się również do kwestii ustalenia wysokości odszkodowania według stanu i cen z marca 2012 r. oraz zasądzenia ustawowych odsetek od dnia 14 czerwca 2011 r. przez Sąd Okręgowy. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów procesu, zasądzając od powodów na rzecz strony pozwanej kwotę 7200 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo procesowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odszkodowanie nie powinno być obniżone o VAT, ponieważ powodowie nie są podatnikami tego podatku i nie wykazali, że byliby zobowiązani do jego zapłacenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że problem prawny dotyczący obniżenia odszkodowania o VAT nie występuje w sprawie, gdyż odszkodowanie nie obejmuje VAT, a powodowie nie są podatnikami tego podatku. Podkreślono, że wysokość odszkodowania ustalana jest na podstawie cen rynkowych, a nie cen transakcyjnych zawierających VAT, chyba że podatnik jest zobowiązany do zapłaty tego podatku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Gmina Miasta G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| E. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miasta G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w § 1.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 36 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Reguluje kwestię odszkodowania za szkodę związaną z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego.
u.g.n. art. 153 § ust. 1 i 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. art. 11 § § 11
Dotyczy określenia wartości nieruchomości.
u.p.t.u. art. 15
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika podatku od towarów i usług.
k.c. art. 363 § § 2 in fine
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania według stanu i cen z chwili ustalenia roszczenia.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uwzględnienia stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego w kwestii obniżenia odszkodowania o VAT. Niezasadność twierdzenia o obniżeniu odszkodowania o VAT, gdyż powodowie nie są podatnikami. Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Prawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania według stanu i cen z marca 2012 r.
Odrzucone argumenty
Konieczność wyjaśnienia, czy odszkodowanie powinno być obniżone o VAT. Zarzut błędnej wykładni przepisów dotyczących odszkodowania i VAT. Zarzut naruszenia art. 316 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. Nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego kwestia sprowadzająca się do zwykłej wykładni prawa i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności, zwłaszcza w sprawach dotyczących odszkodowań planistycznych i kwestii VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku obowiązku zapłaty VAT przez poszkodowanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla prawników procesowych. Kwestia VAT w odszkodowaniach jest również praktyczna.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i VAT w odszkodowaniach.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CSK 419/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa W. Ś. i E. Ś. przeciwko Gminie Miasta G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt V ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza solidarnie od powodów na rzecz strony pozwanej kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) zł, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powodów W. Ś. i E. Ś. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt V ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparli na przesłankach uregulowanych w art. 398 9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). Nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego kwestia sprowadzająca się do zwykłej wykładni prawa i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08, nie publ.). Skarżący istotność zagadnienia prawnego upatrywali w konieczności wyjaśnienia, czy należne na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 153 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r., odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, w sytuacji, gdy korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe, bądź istotnie ograniczone a nie dochodzi do zbycia nieruchomości winno być obniżone o wartość podatku VAT lub innych podatków zawartych w cenie nieruchomości, a w szczególności, czy „wartość rynkowa nieruchomości” zdefiniowana jako najbardziej prawdopodobna cena możliwa do uzyskania na rynku, określona na podstawie cen transakcyjnych powinna być obniżona o wartość zawartego w cenie podatku VAT, w sytuacji, gdy ustawodawca wyłącznie przy wytycznych dotyczących metody dochodowej wprowadził zapis, iż nie należy przy metodzie dochodowej uwzględniać podatku VAT, ani innych opłat i podatków. Wskazany przez powodów problem prawny nie występuje w tej sprawie, bowiem wysokość ustalonego odszkodowania nie została obniżona o kwotę podatku VAT, lecz wysokość odszkodowania nie obejmuje podatku VAT. Powodowie nie twierdzą i nie wykazują, że byliby zobowiązani do zapłacenia tego podatku. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j. t. Dz. U. 2016, poz. 710, ze zm.) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, która obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, polegającą na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przewidziana w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Powodowie oczywistą zasadność skargi kasacyjnej uzasadniali błędną wykładnią przepisów art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 153 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomości oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. Skarżący przedstawiając uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w kontekście zarzucanych naruszeń prawa procesowego i materialnego oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, nie wykazali, iż kwestionowane rozstrzygnięcie stanowi efekt ewidentnych błędów w zakresie wykładni prawa i w konsekwencji jest oczywiście nieprawidłowe, jak też, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej. Jak wyżej wskazano, do wysokości należnego powodom odszkodowania trafnie nie została wliczona kwota podatku VAT, gdyż powodowie nie są podatnikami tego podatku, a w związku z tym nie byliby zobowiązani do jego zapłacenia. Podkreślić też trzeba w kontekście zarzutu naruszenia art. 316 k.p.c., że prawomocnym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w T. zasądził na rzecz powodów ustawowe odsetki od kwoty odszkodowania od dnia 14 czerwca 2011 r. (k. 120), zaś ustalona przez Sąd na podstawie opinii biegłego wysokość odszkodowania została określona według stanu i cen z marca 2012 r. (k. 88, 122-123). W związku z tym Sąd drugiej instancji prawidłowo uznał w świetle art. 363 § 2 in fine k.c., że badając zasadność roszczeń odszkodowawczych powodów w tym procesie, o których nie orzekał Sąd Okręgowy w T. w tamtych procesie, należało przyjąć ceny i stan nieruchomości, które stanowiły podstawę ustalenia odszkodowania w tamtej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 398 21 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według minimalnej stawki taryfowej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. 2015, poz. 1804, ze zm. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. 2016, poz. 1667). jw l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI