IV CSK 417/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną E. Spółki Akcyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i zasądził na rzecz Gminy Miasta G. kwotę 147.033,71 zł z odsetkami. Roszczenie dotyczyło zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę na przełożenie linii kablowych stanowiących własność pozwanej, w związku z realizowaną przez Gminę inwestycją przebudowy ulicy. Sąd Apelacyjny uznał, że właściciel urządzeń (E. S.A.) jest zobowiązany do zwrotu kosztów na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy o drogach publicznych (u.d.p.), nawet jeśli linie te znajdowały się pierwotnie poza pasem drogowym, a znalazły się w nim w wyniku poszerzenia pasa drogowego decyzją administracyjną. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na błędną wykładnię przepisów. Podkreślił, że art. 39 ust. 5 u.d.p. dotyczy urządzeń, które były posadowione w pasie drogowym za zezwoleniem zarządcy drogi, a nie tych, które znalazły się w pasie drogowym w wyniku jego poszerzenia na wniosek inwestora. Sąd Najwyższy zaznaczył, że ustawa o drogach publicznych nie reguluje obowiązków właściciela urządzeń, które nie były posadowione w pasie drogowym przed inwestycją. Wskazał również na niejasności dotyczące roli Gminy jako inwestora i zarządcy drogi. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o drogach publicznych dotyczących odpowiedzialności za koszty przełożenia urządzeń infrastruktury technicznej w związku z przebudową dróg, zwłaszcza w kontekście urządzeń znajdujących się poza pasem drogowym lub w pasie drogowym poszerzonym decyzją administracyjną.
Dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją ustawy o drogach publicznych w 2016 r. (dodanie ust. 5a do art. 39). Interpretacja opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel urządzeń energetycznych, które znalazły się w pasie drogowym w wyniku jego poszerzenia decyzją administracyjną, jest zobowiązany do zwrotu kosztów ich przełożenia inwestorowi na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek zwrotu kosztów na podstawie art. 39 ust. 5 u.d.p. dotyczy urządzeń posadowionych w pasie drogowym za zezwoleniem zarządcy drogi, a nie tych, które znalazły się w pasie drogowym w wyniku jego poszerzenia na wniosek inwestora.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 39 ust. 5 u.d.p. odnosi się do urządzeń, które były legalnie posadowione w pasie drogowym przed inwestycją, na podstawie zezwolenia zarządcy. W sytuacji, gdy urządzenia znalazły się w pasie drogowym w wyniku jego poszerzenia decyzją administracyjną, przepisy te nie mają zastosowania. Ustawa o drogach publicznych nie reguluje takich sytuacji.
Czy Gmina Miasta G. może dochodzić zwrotu kosztów przełożenia linii energetycznych jako zarządca drogi na podstawie ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku drogi gminnej zarządcą jest prezydent miasta, a nie sama gmina jako jednostka samorządu terytorialnego. Gmina może dochodzić roszczeń jako inwestor, ale wówczas nie mają zastosowania przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące relacji zarządca-właściciel urządzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył, że Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, iż Gmina dochodzi zwrotu kosztów jako zarządca drogi. W przypadku miasta na prawach powiatu zarządcą drogi jest prezydent miasta. Gmina może występować jako inwestor, ale wówczas zastosowanie znajdują inne przepisy niż te dotyczące rozliczeń między zarządcą a właścicielem urządzeń w pasie drogowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miasta G. | instytucja | powódka |
| E. Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
u.d.p. art. 39 § ust. 5
Ustawa o drogach publicznych
Jeżeli budowa, przebudowa lub remont drogi wymaga przełożenia urządzenia lub obiektu, o którym mowa w ust. 3, koszt jego przełożenia ponosi właściciel. Sąd Najwyższy zinterpretował ten przepis jako dotyczący urządzeń posadowionych w pasie drogowym za zezwoleniem zarządcy, a nie tych, które znalazły się w pasie drogowym w wyniku jego poszerzenia.
Pomocnicze
u.d.p. art. 4 § pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Pasem drogowym jest wydzielony liniami grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowana jest droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
u.d.p. art. 4 § pkt 17 i 18
Ustawa o drogach publicznych
Budowa drogi to wykonywanie połączenia drogowego, odbudowa i rozbudowa. Przebudowa drogi to wykonywanie robót, w wyniku których następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego.
u.d.p. art. 39 § ust. 1 pkt 1, ust. 1a i ust. 3 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Zasady zakazu umieszczania w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu drogowego nie stosuje się do infrastruktury telekomunikacyjnej oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają, a zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na ich umieszczenie w pasie drogowym wyłącznie wtedy, kiedy ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z rękojmi lub gwarancji w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg.
k.c. art. 49 § § 2
Kodeks cywilny
W braku dobrowolnego uregulowania kwestii zwrotu poniesionych kosztów przeniesienia urządzeń w granicach nowego pasa drogowego, każdej ze stron przysługiwałoby roszczenie wywiedzione z art. 49 § 2 k.c., z tym że Gminie należałby się zwrot poniesionych kosztów w każdym przypadku.
k.p.c. art. 398 § 3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub dowodów.
k.p.c. art. 398 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
u.d.p. art. 19 § ust. 1 pkt 2 i 5
Ustawa o drogach publicznych
Zarządcą drogi gminnej jest wójt albo burmistrz lub prezydent miasta, a w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych (z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych) jest prezydent miasta.
u.d.p. art. 20 § ust. 3
Ustawa o drogach publicznych
Pełnienie funkcji inwestora przez zarządcę drogi.
u.d.p. art. 32
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy sytuacji kolizyjnej przy budowie lub przebudowie drogi z urządzeniami, gdy obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub koszty przełożenia urządzeń liniowych położonych w pasie drogowym pokrywa zarządca drogi.
u.d.p. art. 38
Ustawa o drogach publicznych
Przepis dotyczący urządzeń położonych w pasie drogowym.
u.d.p. art. 39 § ust. 3a
Ustawa o drogach publicznych
Wymogi dotyczące zezwolenia na posadowienie urządzenia w pasie drogowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 39 ust. 5 u.d.p. przez Sąd Apelacyjny, który zastosował go do urządzeń znajdujących się poza pasem drogowym. • Brak podstaw do zastosowania art. 39 ust. 5 u.d.p. w sytuacji, gdy linie energetyczne znalazły się w pasie drogowym w wyniku jego poszerzenia decyzją administracyjną, a nie na wniosek właściciela. • Gmina Miasta G. nie była zarządcą drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co wyklucza zastosowanie przepisów regulujących relacje zarządca-właściciel urządzenia.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. itp.) uznane za nieskuteczne w ramach skargi kasacyjnej. • Argumenty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie sądem faktu i nie dokonuje kontroli prawidłowości oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd drugiej instancji, jak również prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych. • Ustawa o drogach nie reguluje obowiązków właściciela urządzenia, które nie było posadowione w pasie drogowym i art. 39 ust. 5 u.d.p. nie ma zastosowania w przypadku urządzenia służącego do doprowadzania energii elektrycznej, które przed przebudową drogi było położone poza obszarem pasa drogowego. • Rozszerzająca wykładnia przepisów dotyczących obowiązków finansowych właściciela urządzenia nie jest dopuszczalna.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Maria Szulc
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o drogach publicznych dotyczących odpowiedzialności za koszty przełożenia urządzeń infrastruktury technicznej w związku z przebudową dróg, zwłaszcza w kontekście urządzeń znajdujących się poza pasem drogowym lub w pasie drogowym poszerzonym decyzją administracyjną."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją ustawy o drogach publicznych w 2016 r. (dodanie ust. 5a do art. 39). Interpretacja opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń kosztów związanych z przebudową infrastruktury drogowej i technicznej, a orzeczenie Sądu Najwyższego precyzuje zasady odpowiedzialności, co jest istotne dla inwestorów, zarządców dróg i właścicieli mediów.
“Kto płaci za przesunięcie kabli? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o koszty przebudowy dróg.”
Dane finansowe
WPS: 147 033,71 PLN
zwrot kosztów przełożenia linii kablowych: 147 033,71 PLN
Sektor
infrastruktura
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.