IV CSK 414/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy A. D. i J. D. domagali się stwierdzenia zasiedzenia części nieruchomości gruntowej, której właścicielem była Gmina Miasta W., a od 1996 r. w użytkowaniu wieczystym K. G. Sąd Rejonowy w W. stwierdził zasiedzenie, uznając, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie wyłącza możliwości nabycia własności przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy w G. zmienił to postanowienie, oddalając wniosek na podstawie odmiennej wykładni, zgodnie z którą zasiedzenie nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym jest niedopuszczalne w obecnym stanie prawnym. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną wnioskodawców, powziął wątpliwości i przekazał zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego. W uchwale III CZP 57/16 Sąd Najwyższy orzekł, że samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną, uchylił postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd drugiej instancji nie rozpoznał merytorycznie wniosku, skupiając się na błędnie przyjętej przesłance negatywnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność zasiedzenia nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym.
Dotyczy sytuacji, gdy właściciel nieruchomości (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego) utracił samoistne posiadanie na rzecz osoby trzeciej, która następnie nabywa własność przez zasiedzenie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej może nabyć własność tej nieruchomości przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale powiększonego składu orzekł, że przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują negatywnej przesłanki zasiedzenia w postaci obciążenia nieruchomości użytkowaniem wieczystym. Właściciel (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego) powinien kontrolować sposób wykorzystania nieruchomości, a utrata samoistnego posiadania przez określony czas skutkuje utratą prawa własności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina Miasta W. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasiedzenie własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste jest dopuszczalne.
k.c. art. 232 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten, w powiązaniu z art. 172 k.c., był przedmiotem wykładni w kontekście dopuszczalności zasiedzenia nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 17 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający moc wiążącą uchwał powiększonych składów Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasiedzenie nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym jest dopuszczalne na gruncie art. 172 § 1 i 2 w zw. z art. 232 § 1 k.c. • Brak negatywnej przesłanki zasiedzenia w postaci ustanowienia użytkowania wieczystego.
Odrzucone argumenty
Zasiedzenie nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym jest niedopuszczalne w obecnym stanie prawnym (stanowisko Sądu Okręgowego).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy, powziąwszy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej poważne wątpliwości co do wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r. przekazał do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego zagadnienie prawne... • Uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego, wiążąca w niniejszej sprawie (art. 39817 § 2 k.p.c.), przesądza, że wykładnia Sądu Okręgowego była błędna, a podstawa skargi kasacyjnej - usprawiedliwiona. • Sąd Okręgowy skupił się na okoliczności, która - w jego ocenie - przesądzała bezzasadność wniosku, nie wypowiedział się co do przesłanek powołanych na uzasadnienie wniosku.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący, sprawozdawca
Maria Szulc
członek
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zasiedzenia nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel nieruchomości (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego) utracił samoistne posiadanie na rzecz osoby trzeciej, która następnie nabywa własność przez zasiedzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa rzeczowego, które ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i użytkowników wieczystych, a rozstrzygnięcie SN stanowi istotny precedens.
“Czy można zasiedzieć nieruchomość oddaną w użytkowanie wieczyste? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.