Orzeczenie · 2013-03-07

IV CSK 414/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-03-07
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księga wieczystahipotekanieruchomośćwpissąd wieczystoksięgowyskarga kasacyjnaakt notarialny

Sprawa dotyczyła wniosku o wpis hipoteki umownej łącznej w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy w G. oraz Sąd Okręgowy w Ł. oddaliły wniosek, uznając, że niedopuszczalne jest ustanowienie hipoteki na części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą, chyba że jest to wyodrębniony ułamkowo udział. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną wnioskodawcy, uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c., sąd wieczystoksięgowy bada treść i formę wniosku, dokumentów oraz księgi wieczystej, a także skuteczność materialnoprawną zdarzenia, ale jedynie w oparciu o dołączone dokumenty. Sąd Najwyższy uznał, że chociaż właściciel nie może obciążyć hipoteką jedynie części nieruchomości objętej jedną księgą, to w tym przypadku akt notarialny jednoznacznie wskazywał na obciążenie całej nieruchomości, a nie tylko przykładowo wymienionych działek. Tym samym wykazano spełnienie warunków materialnoprawnych skutecznego ustanowienia hipoteki, co skutkowało uchyleniem postanowienia sądu okręgowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w zakresie badania materialnoprawnej skuteczności ustanowienia hipoteki oraz dopuszczalność ustanowienia hipoteki na części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji badania hipoteki umownej łącznej na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd wieczystoksięgowy, badając wniosek o wpis hipoteki, powinien oceniać materialnoprawną skuteczność ustanowienia hipoteki na podstawie dołączonych dokumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd wieczystoksięgowy powinien badać nie tylko formalnoprawną, ale także materialnoprawną skuteczność zdarzenia stanowiącego podstawę wpisu, jednakże ocena ta musi opierać się wyłącznie na treści i formie dokumentów dołączonych do wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c., sąd wieczystoksięgowy bada skuteczność materialnoprawną zdarzenia, ale tylko w oparciu o treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku, wykluczając możliwość dalszego dociekania innymi środkami dowodowymi.

Czy dopuszczalne jest ustanowienie hipoteki umownej łącznej na części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodnie z art. 65 u.k.w.h., właściciel nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą nie może obciążyć hipoteką jedynie niektórych działek wchodzących w skład tej nieruchomości. Jednakże, jeśli dokumenty wskazują na obciążenie całej nieruchomości, warunki materialnoprawne są spełnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że chociaż generalnie niedopuszczalne jest obciążenie hipoteką tylko części nieruchomości z jednej księgi, to w analizowanym przypadku akt notarialny jednoznacznie obciążał całą nieruchomość, co spełniało wymogi materialnoprawne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
J. T.osoba_fizycznawnioskodawca
Agencja Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddziału Terenowego w S. Filii w K.instytucjauczestnik
Skarb Państwa – Agencja Nieruchomości Rolnychorgan_państwowybeneficjent hipoteki

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 6268 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wieczystoksięgowy bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a także skuteczność materialnoprawną zdarzenia, ale jedynie w oparciu o treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku.

u.k.w.h. art. 65

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Właściciel nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą nie może obciążyć hipoteką jedynie niektórych działek wchodzących w skład tej nieruchomości.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 681

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.c. art. 245

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt notarialny jednoznacznie obciążał całą nieruchomość hipoteką umowną łączną, spełniając warunki materialnoprawne. • Sąd wieczystoksięgowy powinien badać materialnoprawną skuteczność ustanowienia hipoteki na podstawie dołączonych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Niedopuszczalne jest ustanowienie hipoteki na części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą.

Godne uwagi sformułowania

zdarzenie mające stanowić podstawę wpisu powinno być badane przez sąd wieczystoksięgowy nie tylko pod względem formalnoprawnym, ale także pod względem skuteczności materialnoprawnej • ocena skuteczności materialnoprawnej danego zdarzenia odbywać się musi jedynie w oparciu o treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku o wpis, a możliwość dalszego dociekania, z wykorzystaniem innych środków dowodowych, jest wykluczona.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w zakresie badania materialnoprawnej skuteczności ustanowienia hipoteki oraz dopuszczalność ustanowienia hipoteki na części nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji badania hipoteki umownej łącznej na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rzeczowego i procedury wieczystoksięgowej, wyjaśniając zakres badania przez sąd dokumentów i dopuszczalność obciążeń hipotecznych.

Czy można obciążyć hipoteką tylko część nieruchomości? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice badania przez sąd wieczystoksięgowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst