IV CSK 410/19

Sąd Najwyższy2020-09-23
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zniesienie współwłasnościkoszty postępowaniapostępowanie kasacyjneSąd Najwyższyuzupełnienie orzeczeniaKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego, wskazując na brak podstaw do orzekania o kosztach w sytuacji, gdy sprawa nie zakończyła się ostatecznie w instancji.

Wnioskodawcy domagali się uzupełnienia postanowienia Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy oddalił ten wniosek, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące uzupełniania orzeczeń oraz zasadę koncentracji kosztów. Sąd wskazał, że w przypadku postanowień wstępnych lub oddalających skargę kasacyjną bez merytorycznego rozpoznania, nie orzeka się o kosztach postępowania kasacyjnego, gdyż sprawa nie zakończyła się ostatecznie w danej instancji.

Sprawa dotyczyła wniosku o zniesienie współwłasności, w której Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, która została odmówiona przez Sąd Najwyższy. Następnie uczestnicy postępowania (N.K. i M.K.) złożyli wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2020 r. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, odwołał się do art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c., który pozwala na uzupełnienie orzeczenia, jeśli sąd nie zamieścił obligatoryjnego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił jednak, że rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno być dokonane w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, zgodnie z zasadą unifikacji i koncentracji kosztów (art. 108 § 1 k.p.c.). Wskazano, że postanowienia wstępne, częściowe, a także postanowienia oddalające apelację lub skargę kasacyjną bez merytorycznego rozpoznania, nie są orzeczeniami kończącymi sprawę w instancji w rozumieniu przepisów o kosztach. Dlatego też Sąd Najwyższy nie orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego w takich sytuacjach, co uzasadnia oddalenie wniosku o uzupełnienie postanowienia w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalny, gdy postanowienie to odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno nastąpić w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Postanowienie odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest orzeczeniem kończącym sprawę w instancji w rozumieniu przepisów o kosztach, dlatego nie ma podstaw do jego uzupełnienia w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku o uzupełnienie postanowienia

Strona wygrywająca

M. P.

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
N. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku lub postanowienia, a gdy doręczenie następuje z urzędu - od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie, jeżeli sąd nie zamieścił w wyroku lub postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące uzupełnienia orzeczeń znajdują zastosowanie również w postępowaniu kasacyjnym.

u.w.l. art. 11 § ust. 3

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 1a

Ustawa o własności lokali

k.c. art. 211

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest orzeczeniem kończącym sprawę w instancji w rozumieniu przepisów o kosztach postępowania. Nie ma podstaw do uzupełnienia postanowienia Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego, jeśli sprawa nie zakończyła się ostatecznie w instancji.

Godne uwagi sformułowania

zasada unifikacji i koncentracji kosztów postępowania orzeczeniem kończącym sprawę w instancji jest postanowienie lub ten wyrok, który rozstrzyga o ostatniej części roszczenia nie należy do orzeczeń kończących sprawę w instancji wyrok częściowy ani wstępny

Skład orzekający

Joanna Misztal-Konecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego w przypadku odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą kosztów postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy nie orzeka o kosztach? Wyjaśniamy zasady postępowania kasacyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CSK 410/19
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Joanna Misztal-Konecka
w sprawie z wniosku M. P.
‎
przy uczestnictwie N. K. i M. K.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 września 2020 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt […],
oddala wniosek N. K. i M. K. o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 25 maja 2020 roku w sprawie […] o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
1.
Postanowieniem z 4 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację wnioskodawczyni M. P. od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w B. z 19 czerwca 2018 r., w sprawie z udziałem N. K. i M. K. o zniesienie współwłasności.
2.
Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła wnioskodawczyni, powołując się na naruszenie art. 11 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1a ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz 211 k.c.
3.
Postanowieniem z 25 maja 2020 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
4. W dniu 24 sierpnia 2020 r. N. K. i M. K. wnieśli o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 25 maja 2020 r. poprzez zasądzenie od M. P. na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c., które znajdują zastosowanie również w postępowaniu kasacyjnym, strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku lub postanowienia, a gdy doręczenie wyroku lub postanowienia następuje z urzędu - od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie, jeżeli sąd nie zamieścił w wyroku lub postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Równocześnie z uwagi na treść § 3 art. 351 k.p.c. nie budzi wątpliwości, że tego rodzaju rozstrzygnięciem może być rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Przesłanką uzupełnienia orzeczenia jest stwierdzenie jego niekompletności.
Rozstrzygnięcie sądu o ostatecznym rozdziale kosztów postępowania oparte jest na zasadzie unifikacji i koncentracji kosztów postępowania, co znajduje normatywną podstawę w art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c., który określa, że sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Nie należy do orzeczeń kończących sprawę w instancji wyrok częściowy ani wstępny (postanowienie SN z 26.08.2009 r., I CZ 36/09, OSNC-ZD 2010/2/58). Orzeczeniem kończącym sprawę w instancji jest postanowienie lub ten wyrok, który rozstrzyga o ostatniej części roszczenia, a wcześniejsze orzekanie o kosztach uznać należy za niedopuszczalne (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 października 1967 r., II CZ 54/67, OSNC 1968/3/56; postanowienie Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2012 r., II CZ 207/11, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2012 r., III CZ 30/12, niepubl.).
Z tych samych względów Sąd Najwyższy - mimo oddalenia skargi kasacyjnej - nie orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego, jeżeli sprawa będzie podlegać dalszemu rozpoznaniu przez sąd pierwszej lub drugiej instancji. W konsekwencji wyroki (postanowienia w postępowaniu nieprocesowym) wstępne, częściowe, wyroki (postanowienia) sądu drugiej instancji i Sądu Najwyższego oddalające apelacje i skargi kasacyjne od takich wyroków (postanowień) nie mogą zawierać rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (orzeczenie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 1937 r., C III 2047/36, OSN(C) 1938/1/41; postanowienie Sądu Najwyższego z 2 grudnia 2010 r., I CZ 118/10, niepubl.).
Nie było zatem podstaw do rozstrzygania o kosztach postępowania w postanowieniu Sądu Najwyższego z 25 maja 2020 r., co uzasadnia oddalenie wniosku o jego uzupełnienie.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI