IV CSK 404/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powodów D. P. i I. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) o nakazanie ustawienia parawanów ochronnych oraz zapłatę odszkodowania za szkody w hodowli pasiecznej, wynikłe z przebudowy drogi krajowej nr 51. Sąd Okręgowy nakazał ustawienie parawanów i zasądził 71 443 zł odszkodowania. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy nakaz ustawienia parawanów, ale oddalił powództwo o zapłatę, uznając, że brak jest przesłanki winy po stronie pozwanego w rozumieniu art. 415 k.c. Sąd Apelacyjny argumentował, że pozwany, nie posiadając specjalistycznej wiedzy z zakresu hodowli pszczół, nie mógł przewidzieć negatywnych skutków przebudowy drogi dla pasieki. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powodów, uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę. Sąd Najwyższy podkreślił, że GDDKiA, jako podmiot prowadzący działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, miała obowiązek stosowania zasady prewencji i przezorności wynikającej z art. 6 Prawa ochrony środowiska. Brak specjalistycznej wiedzy nie zwalniał pozwanego z obowiązku podjęcia wszelkich możliwych środków zapobiegawczych, w tym skorzystania z opinii ekspertów, zwłaszcza w sytuacji, gdy przebudowa drogi stwarzała prawdopodobieństwo nadzwyczajnych zakłóceń sąsiedztwa. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie przywiązał dostatecznej wagi do tych obowiązków przy ocenie zawinienia pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad prewencji i przezorności w Prawie ochrony środowiska w kontekście odpowiedzialności inwestora drogowego za szkody środowiskowe i sąsiedzkie.
Dotyczy specyficznej sytuacji szkody w pasiece spowodowanej przebudową drogi, ale zasady prawne są szersze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak specjalistycznej wiedzy z zakresu hodowli pszczół zwalnia podmiot prowadzący inwestycję drogową z odpowiedzialności odszkodowawczej za szkody w pasiece, jeśli nie zastosował środków zapobiegawczych wynikających z zasady przezorności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak specjalistycznej wiedzy nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli podmiot nie podjął wszelkich możliwych środków zapobiegawczych, kierując się przezornością, zgodnie z Prawem ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił brak winy pozwanego. Podkreślono, że podmiot prowadzący działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko ma obowiązek stosowania zasady prewencji i przezorności. Brak wiedzy specjalistycznej nie jest okolicznością egzoneracyjną, jeśli pozwany mógł skorzystać z opinii ekspertów.
Czy przebudowa drogi krajowej, zgodnie z wydanymi decyzjami, może stanowić podstawę do uwzględnienia roszczenia o nakazanie ustawienia parawanów ochronnych na podstawie art. 222 § 2 k.c. z tytułu zakłóceń ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli przebudowa drogi była zgodna z decyzjami, może ona prowadzić do zakłóceń ponad przeciętną miarę, uzasadniających ochronę prawną w postaci nakazania ustawienia parawanów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przebudowa drogi krajowej nr 51, mimo zgodności z wydanymi decyzjami, naruszyła prawo powodów do korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę, co uzasadniało nakazanie ustawienia parawanów ochronnych na podstawie art. 222 § 2 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | powód |
| I. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w W. Oddział w O. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Umożliwia ochronę właściciela nieruchomości poprzez nakazanie usunięcia naruszenia lub zaniechania naruszania prawa, w tym poprzez ustawienie parawanów ochronnych w przypadku zakłóceń ponad przeciętną miarę.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność deliktową, wymagając winy sprawcy do naprawienia szkody.
u.p.o.ś. art. 6 § ust. 1
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Nakłada obowiązek zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko (zasada prewencji).
u.p.o.ś. art. 6 § ust. 2
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Nakłada obowiązek podjęcia wszelkich możliwych środków zapobiegawczych, kierując się przezornością, w przypadku działalności, której negatywne oddziaływanie nie jest jeszcze w pełni rozpoznane (zasada przezorności).
Pomocnicze
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Definiuje pojęcie należytej staranności, która może być utożsamiana z pojęciem przezorności w kontekście Prawa ochrony środowiska.
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 6 Prawa ochrony środowiska poprzez nieuwzględnienie zasady prewencji i przezorności przy ocenie odpowiedzialności pozwanego. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 415 k.c. poprzez błędne uznanie braku winy pozwanego, mimo obowiązku stosowania środków zapobiegawczych.
Godne uwagi sformułowania
zakłócenia ponad przeciętną miarę korzystania z nieruchomości • zasada prewencji • zasada przezorności • brak specjalistycznej wiedzy z zakresu hodowli i biologii pszczół, wbrew odmiennemu poglądowi Sądu Apelacyjnego, nie stanowi okoliczności ekskulpującej pozwanego od odpowiedzialności za powstałą szkodę.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prewencji i przezorności w Prawie ochrony środowiska w kontekście odpowiedzialności inwestora drogowego za szkody środowiskowe i sąsiedzkie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szkody w pasiece spowodowanej przebudową drogi, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasady ochrony środowiska mogą być stosowane do ochrony praw sąsiedzkich i jak ważna jest przezorność w inwestycjach infrastrukturalnych, nawet jeśli dotyczą specyficznej działalności jak hodowla pszczół.
“Droga krajowa zabiła pszczoły? Sąd Najwyższy przypomina o obowiązku przezorności inwestorów.”
Dane finansowe
WPS: 71 443 PLN
odszkodowanie: 71 443 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.