IV CSK 400/18

Sąd Najwyższy2019-03-29
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyradca prawnyodpowiedzialność odszkodowawczanależyta starannośćjurysdykcjakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności, uznając, że sąd apelacyjny prawidłowo ocenił odpowiedzialność radcy prawnego.

Powódka złożyła skargę kasacyjną, argumentując jej oczywistą zasadność i kwalifikowane naruszenie przepisów przez Sąd Apelacyjny w kwestii odpowiedzialności radcy prawnego za szkodę wynikłą z odrzucenia pozwu z powodu braku jurysdykcji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, wskazując, że powódka nie udowodniła, iż zachowanie należytej staranności przez pełnomocnika gwarantowałoby korzystny wynik sprawy, a także podkreślając, że powódka sama wcześniej prowadziła niekorzystne postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej powództwo o zapłatę przeciwko P. Spółce Akcyjnej. Powódka domagała się odszkodowania od strony pozwanej, argumentując, że jej pełnomocnik (radca prawny) ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z nieprawidłowego prowadzenia sprawy, która zakończyła się odrzuceniem pozwu z powodu braku jurysdykcji sądów polskich. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na jej oczywistą zasadność i kwalifikowane naruszenie art. 471 k.c. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, wyjaśnił, że oczywista zasadność wymaga ewidentnej wadliwości orzeczenia, a nie tylko naruszenia przepisów. Podkreślił, że w sprawach o odpowiedzialność odszkodowawczą pełnomocnika, konieczne jest udowodnienie, iż przy zachowaniu należytej staranności wynik sprawy byłby dla mocodawcy korzystny. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że powódka nie udowodniła, iż zainicjowanie sprawy przed sądem francuskim gwarantowałoby jej pozytywne rozstrzygnięcie, a także zwrócił uwagę na wcześniejsze niekorzystne dla powódki postępowanie przed sądem francuskim. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ powódka nie wykazała oczywistej zasadności ani innych przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powódka nie udowodniła, iż zachowanie należytej staranności przez radcę prawnego gwarantowałoby jej uzyskanie pozytywnego orzeczenia o roszczeniach, co jest warunkiem przyjęcia skargi z powodu oczywistej zasadności. Podkreślono, że ocena sądu apelacyjnego w tym zakresie nie nosi cech ewidentnej wadliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

P. Spółka Akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
E. A.osoba_fizycznapowódka
P. Spółka Akcyjna w W.spółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa obowiązek skarżącego do sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

u.p.r.p. art. 3 § 2

Ustawa o radcach prawnych

Dotyczy zasad wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym obowiązku należytej staranności.

k.p.c. art. 398^3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza możliwość opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego, stosowany odpowiednio do kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu kwalifikowanego naruszenia art. 471 k.c. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o radcach prawnych przez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że odpowiedzialność profesjonalnego pełnomocnika z tytułu niedochowania należytej staranności przy prowadzeniu sprawy o zapłatę, która zakończyła się prawomocnym odrzuceniem pozwu z uwagi na brak jurysdykcji sądu polskiego była ograniczona do szkody w postaci kosztów procesu i nie obejmowała kwoty roszczenia powódki dochodzonego w procesie, w którym doszło do odrzucenia pozwu.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 398^4 § 2 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398^3 § 3 k.p.c.). w sprawach dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej adwokata lub radcy prawnego za niewłaściwe prowadzenie sprawy sądowej, konieczne jest udowodnienie, że gdyby pełnomocnik zachował należytą staranność, wynik sprawy byłby korzystny dla jego mocodawcy.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku wykazania oczywistej zasadności, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności profesjonalnych pełnomocników za szkodę wynikłą z błędów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udowodnienia szkody w postaci utraconego roszczenia, gdy odrzucenie pozwu nastąpiło z powodu braku jurysdykcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście Sądu Najwyższego do przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak trudne jest udowodnienie szkody w przypadku błędów pełnomocnika, gdy nie można jednoznacznie wykazać korzystniejszego wyniku sprawy.

Sąd Najwyższy stawia tamę skargom kasacyjnym: kiedy błąd pełnomocnika nie kosztuje?

Dane finansowe

koszty postępowania kasacyjnego: 7200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 400/18
POSTANOWIENIE
Dnia 29 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska
w sprawie z powództwa E. A.
‎
przeciwko P. Spółce Akcyjnej w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 29 marca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I AGa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 398
4
§ 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Powódka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.), mającą wynikać z tego, że  Sąd  Apelacyjny w sposób kwalifikowany naruszył art. 471 k.c. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r, poz. 233 ze zm.) przez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że odpowiedzialność profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) z tytułu niedochowania należytej  staranności przy prowadzeniu sprawy o zapłatę, która zakończyła się prawomocnym odrzuceniem pozwu z uwagi na brak jurysdykcji sądu polskiego była  ograniczona do szkody w postaci kosztów procesu i nie obejmowała kwoty  roszczenia powódki dochodzonego w procesie, w którym doszło do odrzucenia pozwu.
O
czywista zasadność skargi kasacyjnej
w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. W postanowieniu z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12 (nieopubl.), Sąd Najwyższy wyjaśnił ponadto, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu  prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia i do istnienia takiego związku między wytykanym uchybieniem, a wynikiem postępowania w sprawie powinien zmierzać skarżący. Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być  jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398
3
§ 3 k.p.c.).
Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie potwierdza tezy  powódki   o ewidentnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga  prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Już choćby z powołanego w  treści  uzasadnienia wniosku orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że   w   sprawach dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej adwokata lub radcy prawnego  za niewłaściwe prowadzenie sprawy sądowej, konieczne jest udowodnienie, że  gdyby pełnomocnik zachował należytą staranność,  wynik sprawy byłby korzystny dla jego mocodawcy (por. wyroki Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2012 r., II CSK 219/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz. 9 i z 19 kwietnia 2013 r., V CSK 210/12, OSNC 2014, nr 2, poz. 14). W niniejszej sprawie, zgodnie z tą linią orzeczniczą, Sąd Apelacyjny uznał, że powództwo podlegało częściowemu oddaleniu ze względu na to, że powódka nie udowodniła, żeby zainicjowanie we właściwym terminie sprawy przed sądem francuskim gwarantowało jej uzyskanie pozytywnego orzeczenia o roszczeniach przeciwko podmiotowi mającemu siedzibę we Francji. Dodatkowo Sąd Apelacyjny podkreślił, że - przed podjęciem się prowadzenia sprawy przez radcę prawnego, za którego odpowiadać ma pozwany - powódka prowadziła postępowanie przed sądem francuskim, którego wynik okazał się dla niej niekorzystny. To rozstrzygnięcie podważa tezę powódki, że usługi transportowe na rzecz francuskiej firmy wykonała rzetelnie i prawidłowo, a zatem powinna otrzymać za nie umówione wynagrodzenie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c.
§ 2 pkt 7 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265), orzeczono jak w postanowieniu.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI