IV CSK 375/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej W. S. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w B. zasądzającego od pozwanej na rzecz powódki K. S.A. kwotę 62.116,41 zł z odsetkami tytułem kary umownej za niewykonanie umowy sprzedaży rzepaku. Pozwana twierdziła, że nie łączyła jej żadna umowa z powódką, a jej mąż, który podpisał umowę w jej imieniu, działał bez umocowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, zgodnie z którymi warunki umowy negocjował mąż pozwanej, działając za jej wiedzą i aprobatą, a pozwana następnie przystąpiła do wykonania umowy. Sąd uznał, że świadome tolerowanie działania męża jako pełnomocnika może być uznane za konkludentne udzielenie pełnomocnictwa. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że umowa sprzedaży rzepaku została ważnie zawarta przez pełnomocnika działającego w granicach umocowania, a roszczenie o zapłatę kary umownej jest zasadne. Skarga kasacyjna, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUdzielenie pełnomocnictwa w sposób dorozumiany (konkludentnie) w kontekście umów handlowych, zwłaszcza w rolnictwie, gdzie często dochodzi do wspólnego prowadzenia gospodarstwa i podejmowania decyzji przez małżonków.
Orzeczenie opiera się na specyficznych ustaleniach faktycznych dotyczących zachowania stron i ich relacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa sprzedaży rzepaku zawarta przez męża pozwanej, działającego w jej imieniu, jest ważna, jeśli pozwana nie udzieliła mu wyraźnego pełnomocnictwa, ale tolerowała jego działania i przystąpiła do wykonania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest ważna. Tolerowanie działania innej osoby jako pełnomocnika, przy braku sprzeciwu, może być uznane za konkludentne udzielenie pełnomocnictwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ustaleniach faktycznych, zgodnie z którymi mąż pozwanej negocjował warunki umowy, działał za wiedzą i aprobatą pozwanej, a ona sama przystąpiła do wykonania umowy. Uznał, że takie zachowanie pozwanej świadczy o konkludentnym udzieleniu pełnomocnictwa.
Czy pozwanej przysługuje roszczenie o zapłatę kary umownej za niewykonanie umowy sprzedaży rzepaku, jeśli umowa została zawarta przez pełnomocnika działającego w granicach umocowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o zapłatę kary umownej jest zasadne, ponieważ umowa została ważnie zawarta, a pozwana jej nie wykonała.
Uzasadnienie
Skoro umowa została uznana za ważnie zawartą, a pozwana nie dostarczyła całości rzepaku zgodnie z jej postanowieniami, powódce przysługuje prawo do naliczenia kary umownej zgodnie z § 4 OWZ.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. | spółka | powódka |
| W. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (25)
Główne
k.c. art. 535 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy sprzedaży, która dla swojej ważności nie wymagała formy pisemnej w tym przypadku.
k.c. art. 78 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy formy czynności prawnej, w tym możliwości udzielenia pełnomocnictwa.
k.c. art. 95 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy czynności prawnych dokonywanych przez przedstawiciela.
k.c. art. 95 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik przekracza granice umocowania.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy kary umownej.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Określa związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 61 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy momentu dojścia oświadczenia woli do adresata.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Dotyczy czynności prawnych jednostronnych.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań stawianych uzasadnieniu wyroku.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 253
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mąż pozwanej działał jako pełnomocnik w granicach umocowania. • Pozwana udzieliła pełnomocnictwa konkludentnie poprzez tolerowanie działań męża i przystąpienie do wykonania umowy. • Umowa sprzedaży rzepaku została ważnie zawarta. • Roszczenie o zapłatę kary umownej jest zasadne z uwagi na niewykonanie umowy przez pozwaną.
Odrzucone argumenty
Brak ważnego pełnomocnictwa męża do zawarcia umowy. • Umowa nie została zawarta, a zatem nie powstało roszczenie o zapłatę kary umownej. • Naruszenie przepisów postępowania przez sądy niższych instancji (zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów).
Godne uwagi sformułowania
Świadome tolerowanie działania innej osoby jako pełnomocnika, przejawiające się wiedzą o takim działaniu i brakiem wobec niego sprzeciwu, może być uznane za konkludentne udzielenie pełnomocnictwa. • Ten kto znosi działanie innej osoby jako pełnomocnika, ujawnia wolę jej umocowania, i to zarówno wobec niej, jak i wobec osoby, z którą dokonała ona czynności w cudzym imieniu.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Udzielenie pełnomocnictwa w sposób dorozumiany (konkludentnie) w kontekście umów handlowych, zwłaszcza w rolnictwie, gdzie często dochodzi do wspólnego prowadzenia gospodarstwa i podejmowania decyzji przez małżonków."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych ustaleniach faktycznych dotyczących zachowania stron i ich relacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne aspekty udzielania pełnomocnictwa w relacjach rodzinnych i biznesowych, pokazując, że brak formalnego dokumentu nie zawsze oznacza brak ważnej umowy.
“Czy mąż może zawrzeć umowę za żonę bez pisemnego pełnomocnictwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy milczenie oznacza zgodę.”
Dane finansowe
WPS: 62 116,41 PLN
kara umowna: 62 116,41 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.