IV CSK 353/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do wypłaty wartości rynkowej lokalu, gdyż lokal nie został opróżniony.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę wartości rynkowej lokalu mieszkalnego po śmierci członka spółdzielni. Sąd Apelacyjny zasądził kwotę, uznając, że warunek opróżnienia lokalu został spełniony. Sąd Najwyższy uchylił to orzeczenie, stwierdzając, że warunek opróżnienia lokalu, zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, nie został spełniony, ponieważ lokal nadal zamieszkiwała konkubina spadkodawcy.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanej na rzecz powódki M. K. kwotę 136 461,40 zł tytułem wartości rynkowej lokalu mieszkalnego i skapitalizowanych odsetek. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że lokal był nadal zamieszkiwany przez konkubinę spadkodawcy oraz interpretacja art. 11 ust. 2^1-2^4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy, uznał, że warunek opróżnienia lokalu, niezbędny do powstania roszczenia o wypłatę wartości rynkowej, nie został spełniony. W związku z tym, zaskarżone orzeczenie zostało uchylone w części dotyczącej zasądzenia tej kwoty i przekazane do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, warunek opróżnienia lokalu jest warunkiem prawnym zawieszającym, którego spełnienie jest niezbędne do powstania roszczenia o wypłatę wartości rynkowej lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 11 ust. 2^1 i 2^4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że opróżnienie lokalu jest warunkiem koniecznym do powstania roszczenia o wypłatę jego wartości rynkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
u.s.m. art. 11 § 2^1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową lokalu.
u.s.m. art. 11 § 2^4
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Warunkiem wypłaty wartości rynkowej lokalu jest jego opróżnienie.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 922
Kodeks cywilny
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Ustawa Prawo spółdzielcze art. 29
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie warunku opróżnienia lokalu przez konkubinę spadkodawcy.
Godne uwagi sformułowania
warunek prawny zawieszający (conditio iuris) niepodobna aprobować poglądu Sądu Apelacyjnego warunek opróżnienia lokalu jest zaś niezbędny dla powstania prawa domagania się wypłaty
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunku opróżnienia lokalu jako przesłanki do wypłaty wartości rynkowej w spółdzielniach mieszkaniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i stanu faktycznego zamieszkiwania lokalu przez osoby trzecie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw spółdzielczych i dziedziczenia, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących warunków wypłaty wartości lokalu.
“Czy konkubina zmarłego członka spółdzielni może zablokować wypłatę wartości lokalu spadkobiercy?”
Dane finansowe
WPS: 136 461,4 PLN
wartość rynkowa lokalu mieszkalnego i skapitalizowane odsetki: 136 461,4 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CSK 353/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa M. K. przeciwko Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2015 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 października 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok w punktach II (drugim) i III (trzecim) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. oddalił apelację pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 26 kwietnia 2013 r. zasądzającego od pozwanej na rzecz powódki M. K. kwotę 136461,40 zł tytułem wartości rynkowej bliżej określonego lokalu mieszkalnego oraz skapitalizowanych odsetek. U podłoża tego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że lokal ten nadal jest zamieszkiwany przez konkubinę spadkodawcy oraz pogląd, iż zostały spełnione przesłanki do wypłaty powódce - spadkobierczyni jego wartości rynkowej w świetle regulacji zawartych w art. 11 ust. 2 1 - 2 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013, poz. 1222; dalej: u.s.m. ) oraz warunku z art. 11 ust. 2 4 u.s.m. Skarga kasacyjna pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego - oparta na obu podstawach z art. 398 3 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 11 ust. 2 1 i 4 u.s.m., art. 5, 922, 925 k.c., art. 29 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 1443), i zmierza do uchylenia tego wyroku w zaskarżonej części oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Spadkodawca, członek spółdzielni, któremu przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do bliżej określonego lokalu mieszkalnego przewidziane w statucie pozwanej Spółdzielni zamieszkiwał w tym lokalu z konkubiną E. F. od 1987 r. Z rejestru członków pozwanej został skreślony ze skutkiem od daty śmierci, tj. od dnia 13 marca 2008 r. W sprawie przedmiotem oceny jest stosunek prawny o charakterze zobowiązaniowym, w którym spółdzielnia jest dłużnikiem, a powódka wierzycielem, świadczenie zaś polega na zapłacie kwoty stanowiącej wartość rynkową lokalu. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 1 u.s.m. w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową lokalu. Warunkiem tej wypłaty, podług 11 ust. 2 4 u.s.m., jest opróżnienie lokalu. Jest to warunek prawny zawieszający ( conditio iuris ), którego spełnienie powoduje powstanie roszczenia o wypłatę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2010 r., III CSK 295/09, nie publ.) Według wiążących Sąd Najwyższy ustaleń spełnienie warunku z art. 11 ust. 2 4 u.s.m., tj. opróżnienia lokalu, jak zasadnie zarzuca skarżąca, nie nastąpiło, skoro nadal w nim zamieszkuje konkubina spadkodawcy. Niepodobna aprobować poglądu Sądu Apelacyjnego, że o spełnieniu tego warunku przesądza okoliczność, „że zmarły ojciec powódki opróżnił lokal”. Warunek opróżnienia lokalu jest zaś niezbędny dla powstania prawa domagania się wypłaty. To oznacza, że, jak dotąd, po stronie powódki nie powstało roszczenie z art. 11 ust. 2 1 u.s.m. Skoro Sąd Apelacyjny wyszedł z odmiennych założeń zaskarżone orzeczenie nie mogło się ostać Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI