IV CSK 341/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa spółki "M." o nakazanie złożenia oświadczenia woli przez pozwanych, co miało skutkować zawarciem przyrzeczonej umowy sprzedaży nieruchomości. Podstawą powództwa było spełnienie przez powódkę przesłanki umowy przedwstępnej, którą stanowiło zdeponowanie zaliczki u notariusza. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że sama wpłata pieniędzy na konto notariusza, bez spisania w terminie protokołu przyjęcia depozytu, nie wywołała skutku prawnego. Sąd Apelacyjny uznał, że dla skuteczności czynności notarialnej przyjęcia pieniędzy na przechowanie wymagane jest zarówno złożenie pieniędzy na specjalnym koncie, jak i spisanie przez notariusza protokołu. Czynność ta nastąpiła po terminie przewidzianym w umowie przedwstępnej, co skutkowało rozwiązaniem umowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c., wskazując na konieczność wykładni umowy przedwstępnej z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron i celu umowy, a nie tylko jej dosłownego brzmienia. Sąd Najwyższy zakwestionował również stanowisko Sądu Apelacyjnego dotyczące skuteczności czynności notarialnej. Stwierdził, że spisanie protokołu przyjęcia depozytu przez notariusza nie jest niezbędną, kumulatywną przesłanką ustawową dla skuteczności tej czynności. Zgodnie z art. 108 § 2 Prawa o notariacie, protokół powinien zawierać m.in. datę przyjęcia depozytu, co oznacza, że sama czynność przyjęcia może poprzedzać spisanie protokołu. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia językowa i racjonalność ustawodawcy prowadzą do wniosku, że późniejsze spisanie protokołu nie jest przesłanką prawnej skuteczności przyjęcia pieniędzy na przechowanie. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia umowy przedwstępnej z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron oraz interpretacja przepisów Prawa o notariacie dotyczących depozytu notarialnego i skuteczności czynności notarialnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową przedwstępną sprzedaży nieruchomości i depozytem u notariusza. Interpretacja art. 108 Prawa o notariacie może być przedmiotem dalszych dyskusji w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dla skuteczności czynności notarialnej przyjęcia pieniędzy na przechowanie przez notariusza wymagane jest spisanie protokołu z przyjęcia depozytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skuteczność czynności notarialnej przyjęcia na przechowanie pieniędzy albo papierów wartościowych nie zależy od spisania przez notariusza protokołu z przyjęcia na przechowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia językowa art. 108 § 2 Prawa o notariacie prowadzi do wniosku, że spisanie protokołu nie jest niezbędną, kumulatywną przesłanką ustawową dla skuteczności czynności przyjęcia depozytu. Protokół powinien zawierać datę przyjęcia depozytu, co oznacza, że czynność przyjęcia może poprzedzać spisanie protokołu.
Jak należy interpretować postanowienia umowy przedwstępnej dotyczące zdeponowania zaliczki u notariusza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Interpretacja postanowień umowy przedwstępnej powinna uwzględniać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie opierać się wyłącznie na ich dosłownym brzmieniu, zgodnie z art. 65 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował umowę przedwstępną, oceniając sformułowanie o zdeponowaniu zaliczki jako zastrzeżenie czynności notarialnej w rozumieniu art. 108 § 1 Prawa o notariacie, zamiast badać zgodny zamiar stron i cel umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "M.", spółka z o.o. w W. | spółka | powódka |
| Mirosław G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Iwona G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
Pr.not. art. 108 § § 2
Prawo o notariacie
Spisanie protokołu z przyjęcia depozytu nie jest niezbędną, kumulatywną przesłanką ustawową dla skuteczności czynności przyjęcia depozytu. Protokół powinien zawierać m.in. datę przyjęcia depozytu, co oznacza, że czynność przyjęcia może poprzedzać spisanie protokołu.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Sformułowania użyte w umowach należy badać z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron i celu umowy, a nie opierać się na ich dosłownym brzmieniu.
Pomocnicze
Pr.not. art. 79 § pkt 6
Prawo o notariacie
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 835
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja art. 65 § 2 k.c. przez Sąd Apelacyjny, polegająca na błędnej wykładni umowy przedwstępnej i pominięciu zbadania zgodnego zamiaru stron. • Niewłaściwa interpretacja i zastosowanie art. 108 Pr.not. przez Sąd Apelacyjny, poprzez błędne przyjęcie, że sama wpłata pieniędzy na konto notariusza nie wywołuje skutków prawnych, a o skuteczności decyduje dopiero sporządzenie protokołu. • Niezastosowanie art. 65 § 2 k.c. przy wykładni umowy przedwstępnej. • Naruszenie art. 382 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z księgi depozytowej notariusza.
Godne uwagi sformułowania
skuteczność czynności notarialnej przyjęcia na przechowanie pieniędzy (...) nie zależy od spisania przez notariusza protokołu z przyjęcia na przechowanie. • sformułowania użyte w umowach należy raczej badać z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron i celu umowy, aniżeli opierać się na ich dosłownym brzmieniu (art. 65 § 2 k.c.). • czynność ta może być dokonana jedynie w konfiguracji podmiotowej notariusz – deponent i tylko w tej płaszczyźnie może być oceniana z uwzględnieniem wymienionego przepisu. • spisanie przez notariusza protokołu z przyjęcia depozytu nie stanowi niezbędnej kumulatywnej przesłanki ustawowej, przesądzającej skuteczność dokonania czynności notarialnej przyjęcia przez notariusza na przechowanie.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia umowy przedwstępnej z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron oraz interpretacja przepisów Prawa o notariacie dotyczących depozytu notarialnego i skuteczności czynności notarialnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową przedwstępną sprzedaży nieruchomości i depozytem u notariusza. Interpretacja art. 108 Prawa o notariacie może być przedmiotem dalszych dyskusji w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji umów i czynności notarialnych, które ma praktyczne znaczenie dla wielu transakcji. Sąd Najwyższy koryguje błędną wykładnię sądu niższej instancji, podkreślając prymat zgodnego zamiaru stron nad dosłownym brzmieniem umowy.
“Czy wpłata zaliczki u notariusza jest skuteczna bez protokołu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.