IV CSK 328/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zasiedzenia części działki zajętej przez koryto rzeki, uznając ją za własność publiczną.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy domagającego się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając, że część działki zajęta przez nowe koryto rzeki Strzelenki stanowi własność publiczną (Skarbu Państwa) i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy R. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego i oddaliło wniosek o zasiedzenie części działki nr 696/2. Sąd Okręgowy ustalił, że jaz młyński na rzece Strzelence został wybudowany poza pierwotnym korytem, a rzeka skierowana do nowego koryta, które trwale zajęło część gruntu. Sąd ten uznał, że grunt nowego koryta, pokryty wodami płynącymi, stanowi własność publiczną i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów Prawa wodnego oraz Kodeksu cywilnego i postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty, stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował przepisy, uznając wody rzeki Strzelenki (wymienionej w rozporządzeniu jako wody publiczne) za własność Skarbu Państwa. Trwała zmiana biegu rzeki i zajęcie gruntu pod wody płynące wyklucza możliwość zasiedzenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, grunt pokryty wodami płynącymi, stanowiący własność publiczną (Skarbu Państwa), nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu i nie może być przedmiotem zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skoro rzeka Strzelenka została wymieniona w rozporządzeniu jako woda publiczna, a jej koryto zostało trwale zmienione i zajęło sporny grunt, to grunt ten stanowi własność Skarbu Państwa i nie podlega zasiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Starosta K. | organ_państwowy | uczestnik |
| Nadleśnictwo K. | instytucja | uczestnik |
| Województwo P. | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | instytucja | inna |
Przepisy (7)
Główne
prawo wodne art. 14 § ust. 2
Ustawa Prawo wodne
Grunt pokryty wodami płynącymi stanowi własność właściciela tych wód, tj. Skarbu Państwa, i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu.
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
prawo wodne art. 9 § ust. 1 pkt 4a
Ustawa Prawo wodne
prawo wodne art. 10 § ust. 2
Ustawa Prawo wodne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sporny grunt pokryty wodami płynącymi stanowi własność publiczną (Skarbu Państwa) i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Trwała zmiana biegu rzeki i zajęcie gruntu pod wody płynące wyklucza możliwość zasiedzenia.
Odrzucone argumenty
Interpretacja przepisów Prawa wodnego przez Sąd Okręgowy była błędna. Wody rzeki Strzelenki na spornym odcinku utraciły charakter płynących wód powierzchownych.
Godne uwagi sformułowania
grunt nowego koryta, tj. bliżej określony obszar działki nr 696/2, nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu, gdyż pokryty jest powierzchniowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność publiczną. sporny grunt jako pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi stanowi własność właściciela tych wód, tj. Skarbu Państwa, i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości zajętych przez wody publiczne oraz statusu prawnego gruntów pokrytych wodami płynącymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany koryta rzeki i jej wód jako publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanych z zasiedzeniem nieruchomości, które mogą mieć znaczenie dla właścicieli gruntów w pobliżu cieków wodnych.
“Czy można zasiedzieć ziemię, która stała się korytem rzeki?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CSK 328/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku R. P. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty K., Nadleśnictwa K. i Województwa P. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2011 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2009 r., oddala skargę kasacyjną i zasądza od wnioskodawcy na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 300 zł (trzysta) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że oddalił wniosek o zasiedzenie bliżej określonej części działki nr 696/2. Sąd Okręgowy ustalił, że powstały przed drugą wojną światową jaz młyński na rzece Strzelence został wybudowany nie w korycie rzeki, lecz obok niego /poza nim/ na gruncie, który nie był związany z płynącą wodą. Po wybudowaniu jazu rzeka została skierowana do nowego koryta, na którym ta budowla się znajdowała, natomiast stare koryto zostało „przetamowane” /zasypane/. W oparciu o to ustalenie Sąd Okręgowy wyraził pogląd, że grunt nowego koryta, tj. bliżej określony obszar działki nr 696/2, nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu, gdyż pokryty jest powierzchniowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność publiczną. Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. – oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 4a, 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. 2005, Nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej: „prawo wodne”), art. 172 k.c., a także art. 385, 386 §§1 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia w części oddalającej wniosek oraz przekazania sprawy w tej części do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istota zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. sprowadza się do twierdzenia, że Sąd Okręgowy z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 4a oraz art. 14 ust. 2 prawa wodnego uznał wody pokrywające bliżej określony obszar działki nr 696/2 za wody publiczne w rozumieniu art. 10 ust. 2 prawa wodnego. Skarżący upatrując naruszenia przytoczonych przepisów pomija, że wskutek ustalonego zagospodarowania rzeki Strzelenki doszło do utworzenia nowego koryta i trwałej zmiany jej biegu, a tym samym trwałego zajęcia spornego gruntu pod wody płynące. Rzeka Strzelenka zaś została wymieniona pod nazwą „Strzelniczka” w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149), wydanym na podstawie art. 3 11 ust. 2 i 3 prawa wodnego, pod „poz. 268”, w rubryce „województwo pomorskie”. Co prawda powołane rozporządzenie weszło w życie 19 lutego 2003 r., co jednak nie oznacza, że dopiero od tego dnia wody rzeki Strzelenki, i to na całej długości jej biegu, mają charakter wód publicznych. Rację przeto ma Sąd Okręgowy, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, że sporny grunt jako pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi stanowi własność właściciela tych wód, tj. Skarbu Państwa, i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu (art. 14 ust. 1, 2 prawa wodnego). Niepodobna bowiem przyjąć, jak tego chciałby skarżący, że na spornym odcinku wody rzeki Strzelenki utraciły charakter płynących wód powierzchownych. I dalej ubocznie, że twierdzone przez skarżącego „władanie” może być uznane za samoistne posiadanie prowadzące do zasiedzenia. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI