IV CSK 328/10

Sąd Najwyższy2011-02-17
SAOSnieruchomościzasiedzenieŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościwody publiczneprawo wodnewłasność Skarbu Państwazmiana koryta rzekiobrót cywilnoprawny

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zasiedzenia części działki zajętej przez koryto rzeki, uznając ją za własność publiczną.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy domagającego się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając, że część działki zajęta przez nowe koryto rzeki Strzelenki stanowi własność publiczną (Skarbu Państwa) i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy R. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego i oddaliło wniosek o zasiedzenie części działki nr 696/2. Sąd Okręgowy ustalił, że jaz młyński na rzece Strzelence został wybudowany poza pierwotnym korytem, a rzeka skierowana do nowego koryta, które trwale zajęło część gruntu. Sąd ten uznał, że grunt nowego koryta, pokryty wodami płynącymi, stanowi własność publiczną i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów Prawa wodnego oraz Kodeksu cywilnego i postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty, stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował przepisy, uznając wody rzeki Strzelenki (wymienionej w rozporządzeniu jako wody publiczne) za własność Skarbu Państwa. Trwała zmiana biegu rzeki i zajęcie gruntu pod wody płynące wyklucza możliwość zasiedzenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, grunt pokryty wodami płynącymi, stanowiący własność publiczną (Skarbu Państwa), nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu i nie może być przedmiotem zasiedzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro rzeka Strzelenka została wymieniona w rozporządzeniu jako woda publiczna, a jej koryto zostało trwale zmienione i zajęło sporny grunt, to grunt ten stanowi własność Skarbu Państwa i nie podlega zasiedzeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił skargę kasacyjną

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa - Starosta K.organ_państwowyuczestnik
Nadleśnictwo K.instytucjauczestnik
Województwo P.organ_państwowyuczestnik
Prokuratoria Generalna Skarbu Państwainstytucjainna

Przepisy (7)

Główne

prawo wodne art. 14 § ust. 2

Ustawa Prawo wodne

Grunt pokryty wodami płynącymi stanowi własność właściciela tych wód, tj. Skarbu Państwa, i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu.

k.p.c. art. 3983

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

prawo wodne art. 9 § ust. 1 pkt 4a

Ustawa Prawo wodne

prawo wodne art. 10 § ust. 2

Ustawa Prawo wodne

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sporny grunt pokryty wodami płynącymi stanowi własność publiczną (Skarbu Państwa) i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu. Trwała zmiana biegu rzeki i zajęcie gruntu pod wody płynące wyklucza możliwość zasiedzenia.

Odrzucone argumenty

Interpretacja przepisów Prawa wodnego przez Sąd Okręgowy była błędna. Wody rzeki Strzelenki na spornym odcinku utraciły charakter płynących wód powierzchownych.

Godne uwagi sformułowania

grunt nowego koryta, tj. bliżej określony obszar działki nr 696/2, nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu, gdyż pokryty jest powierzchniowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność publiczną. sporny grunt jako pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi stanowi własność właściciela tych wód, tj. Skarbu Państwa, i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości zajętych przez wody publiczne oraz statusu prawnego gruntów pokrytych wodami płynącymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany koryta rzeki i jej wód jako publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanych z zasiedzeniem nieruchomości, które mogą mieć znaczenie dla właścicieli gruntów w pobliżu cieków wodnych.

Czy można zasiedzieć ziemię, która stała się korytem rzeki?

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 328/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku R. P. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty K., Nadleśnictwa K. i Województwa P. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2011 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2009 r., oddala skargę kasacyjną i zasądza od wnioskodawcy na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 300 zł (trzysta) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że oddalił wniosek o zasiedzenie bliżej określonej części działki nr 696/2. Sąd Okręgowy ustalił, że powstały przed drugą wojną światową jaz młyński na rzece Strzelence został wybudowany nie w korycie rzeki, lecz obok niego /poza nim/ na gruncie, który nie był związany z płynącą wodą. Po wybudowaniu jazu rzeka została skierowana do nowego koryta, na którym ta budowla się znajdowała, natomiast stare koryto zostało „przetamowane” /zasypane/. W oparciu o to ustalenie Sąd Okręgowy wyraził pogląd, że grunt nowego koryta, tj. bliżej określony obszar działki nr 696/2, nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu, gdyż pokryty jest powierzchniowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność publiczną. Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. – oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 4a, 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. 2005, Nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej: „prawo wodne”), art. 172 k.c., a także art. 385, 386 §§1 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia w części oddalającej wniosek oraz przekazania sprawy w tej części do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istota zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. sprowadza się do twierdzenia, że Sąd Okręgowy z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 4a oraz art. 14 ust. 2 prawa wodnego uznał wody pokrywające bliżej określony obszar działki nr 696/2 za wody publiczne w rozumieniu art. 10 ust. 2 prawa wodnego. Skarżący upatrując naruszenia przytoczonych przepisów pomija, że wskutek ustalonego zagospodarowania rzeki Strzelenki doszło do utworzenia nowego koryta i trwałej zmiany jej biegu, a tym samym trwałego zajęcia spornego gruntu pod wody płynące. Rzeka Strzelenka zaś została wymieniona pod nazwą „Strzelniczka” w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149), wydanym na podstawie art. 3 11 ust. 2 i 3 prawa wodnego, pod „poz. 268”, w rubryce „województwo pomorskie”. Co prawda powołane rozporządzenie weszło w życie 19 lutego 2003 r., co jednak nie oznacza, że dopiero od tego dnia wody rzeki Strzelenki, i to na całej długości jej biegu, mają charakter wód publicznych. Rację przeto ma Sąd Okręgowy, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, że sporny grunt jako pokryty wodami powierzchniowymi płynącymi stanowi własność właściciela tych wód, tj. Skarbu Państwa, i nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu (art. 14 ust. 1, 2 prawa wodnego). Niepodobna bowiem przyjąć, jak tego chciałby skarżący, że na spornym odcinku wody rzeki Strzelenki utraciły charakter płynących wód powierzchownych. I dalej ubocznie, że twierdzone przez skarżącego „władanie” może być uznane za samoistne posiadanie prowadzące do zasiedzenia. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI