IV CSK 321/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo o zapłatę dotyczyło należności z umowy sprzedaży płyt warstwowych zawartej między R. Sp. z o.o. a „B.” Sp. z o.o. Pozwani K.G. i R.G. poręczyli za zobowiązania spółki „B.” do kwoty 10 000 zł. Sąd Okręgowy w G. zasądził od spółki „B.” kwotę 156 047,58 zł, oddalając powództwo wobec K.G. i R.G. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, zasądzając dochodzoną kwotę solidarnie od K.G. i R.G., uznając, że poręczenie obejmuje całą kwotę długu. W skardze kasacyjnej pozwani zarzucili naruszenie przepisów postępowania (art. 253 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 58 § 1 w zw. z art. 38 i art. 95 § 2 k.c.). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Uznano, że prokurent spółki R. Sp. z o.o. był uprawniony do podpisania umowy poręczenia. Podważanie ważności umowy na etapie kasacyjnym uznano za nieskuteczne. Sąd Najwyższy podkreślił, że ciężar udowodnienia prawdziwości dokumentu prywatnego spoczywa na stronie, która z niego korzysta, chyba że dokument pochodzi od innej osoby niż strona zaprzeczająca. W tym przypadku ustalono, że umowa poręczenia została zawarta i jej prawdziwość została wykazana dowodami. Sąd Najwyższy uznał za nieracjonalne zawieranie przez powoda umowy poręczenia na niską kwotę, gdy dług wynosił ponad 160 tys. zł, co potwierdzało wolę zabezpieczenia wierzytelności w realnej wysokości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ważności umowy poręczenia zawartej przez prokurenta, ciężaru dowodu w przypadku dokumentów prywatnych oraz oceny racjonalności działań stron w kontekście zabezpieczenia wierzytelności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prokura i umową poręczenia. Ocena racjonalności działań stron jest kontekstowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa poręczenia zawarta przez prokurenta spółki jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prokurent spółki jest uprawniony do zawarcia umowy poręczenia w imieniu spółki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym do zawarcia umowy poręczenia. Podważanie ważności czynności prawnej na etapie postępowania kasacyjnego, bez kwestionowania umocowania w chwili jej zawierania, jest nieskuteczne.
Kto ponosi ciężar udowodnienia prawdziwości dokumentu prywatnego, gdy jedna ze stron zaprzecza jego prawdziwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zazwyczaj strona, która chce skorzystać z dokumentu, musi udowodnić jego prawdziwość, chyba że dokument pochodzi od innej osoby niż strona zaprzeczająca.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 253 k.p.c., jeśli strona zaprzecza prawdziwości dokumentu, obowiązana jest okoliczności te udowodnić. Jednakże, jeśli spór dotyczy dokumentu pochodzącego od innej osoby niż strona zaprzeczająca, prawdziwość dokumentu powinna udowodnić strona, która chce z niego skorzystać. W tym przypadku uznano, że pozwani nie wykazali, że dokument pochodzi od innej osoby niż oni, a prawdziwość umowy poręczenia została wykazana innymi dowodami.
Czy twierdzenie poręczyciela o niższej kwocie poręczenia niż wskazana w dokumencie umowy powoduje nieważność dokumentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo twierdzenie poręczyciela o niższej kwocie poręczenia nie powoduje automatycznie zmiany pochodzenia dokumentu ani jego nieważności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nieudowodnione twierdzenie poręczyciela o niższej kwocie poręczenia niż umieszczona w dokumencie umowy nie powoduje skutku zaprzeczenia prawdziwości tego dokumentu w rozumieniu art. 253 zd. 2 k.p.c. Oznacza to, że dokument nie jest traktowany jako przygotowany przez drugą stronę, która musiałaby udowadniać jego prawdziwość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. | spółka | powód |
| "B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwany |
| K. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest otrzymane przez tę osobę wtedy, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.
k.c. art. 95 § 2
Kodeks cywilny
Pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie.
k.p.c. art. 253
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje ciężar dowodu w przypadku zaprzeczenia prawdziwości dokumentu prywatnego.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 7
Kodeks postępowania cywilnego
Termin na złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ogólna zasada dowodowa.
Pomocnicze
k.c. art. 109 § 1
Kodeks cywilny
Prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
k.c. art. 109 § 3
Kodeks cywilny
Czynności prawne wymagające pełnomocnictwa szczególnego są wymienione w ustawie.
k.c. art. 876
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące umowy poręczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokurent spółki był uprawniony do zawarcia umowy poręczenia. • Umowa poręczenia została zawarta i jej prawdziwość została wykazana dowodami. • Twierdzenie o niższej kwocie poręczenia nie powoduje nieważności dokumentu. • Nieracjonalność zawierania umowy poręczenia na niską kwotę przy wysokim długu potwierdza wolę zabezpieczenia wierzytelności w realnej wysokości.
Odrzucone argumenty
Umowa poręczenia jest nieważna, ponieważ została podpisana przez osobę nieuprawnioną (niebędącą organem spółki). • Ciężar udowodnienia prawdziwości dokumentu spoczywał na powodzie, a nie na pozwanych. • Umowa poręczenia opiewała jedynie na kwotę 10 000 złotych.
Godne uwagi sformułowania
Stanowisko pozwanych w tej kwestii jest jednak wadliwe. • Z istoty prokury wynika, że jest to pełnomocnictwo udzielane przez przedsiębiorcę... • Podważanie ważności czynności prawnej na etapie postępowania kasacyjnego byłoby nieskuteczne... • Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów postępowania, dotyczących dowiedzenia prawdziwości dokumentu prywatnego... • Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia... • Najmocniej i przekonujące brzmią jednak te twierdzenia Sądu drugiej instancji, w których wskazuje się na nieracjonalność zawierania przez powoda umowy poręczenia skarżących za zobowiązanie Spółki „B.”, wynoszące ponad 160 tys. złotych i przygotowywanie oraz przywożenie przez pracownika powódki tej umowy do podpisania przez poręczycieli w ich siedzibie, z kwotą poręczenia opiewającą na maksimum dziesięć tysięcy złotych.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności umowy poręczenia zawartej przez prokurenta, ciężaru dowodu w przypadku dokumentów prywatnych oraz oceny racjonalności działań stron w kontekście zabezpieczenia wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prokura i umową poręczenia. Ocena racjonalności działań stron jest kontekstowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważności umowy poręczenia i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy analizuje dowody i argumenty stron w kontekście zabezpieczenia wierzytelności.
“Prokurent podpisał umowę poręczenia – czy to wystarczy, by zabezpieczyć dług? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 156 047,58 PLN
zapłata: 156 047,58 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.