Orzeczenie · 2019-02-14

IV CSK 320/07

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2019-02-14
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
odsetki maksymalnetytuł wykonawczypozbawienie wykonalnościzmiana stanu prawnegopowództwo opozycyjneart. 840 kpcart. 359 kckoszty postępowania

Sprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 2005 roku, w zakresie odsetek za opóźnienie przekraczających odsetki maksymalne. Powodowie argumentowali, że wprowadzenie instytucji odsetek maksymalnych ustawą z 7 lipca 2005 r. (obowiązującą od 20 lutego 2006 r.) stanowi zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane w tej części, zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę, przychylił się do stanowiska powodów. Sąd podkreślił, że mimo iż nakaz zapłaty został wydany przed wejściem w życie przepisów o odsetkach maksymalnych, zmiana stanu prawnego stanowiła podstawę do uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 107/17) oraz wyroku Sądu Najwyższego (IV CSK 320/07), wskazując, że kontrola prawidłowości postanowień umownych o wysokości odsetek może być dokonana w kontekście późniejszych przepisów, a zmiana stanu prawnego może być zdarzeniem uzasadniającym pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. W konsekwencji, Sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w części dotyczącej odsetek przekraczających odsetki maksymalne od dnia 20 lutego 2006 r. do dnia zapłaty. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło z uwzględnieniem stanowiska pozwanego, który nie sprzeciwiał się żądaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie możliwości kwestionowania w postępowaniu przeciwegzekucyjnym odsetek zasądzonych tytułem wykonawczym, jeśli ich wysokość przekracza odsetki maksymalne obowiązujące w momencie egzekwowania, mimo że tytuł został wydany przed wprowadzeniem tych przepisów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy zmiana stanu prawnego nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego, a przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy zmiana stanu prawnego wprowadzająca odsetki maksymalne po wydaniu tytułu wykonawczego stanowi podstawę do pozbawienia wykonalności tego tytułu w części dotyczącej odsetek przekraczających odsetki maksymalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana stanu prawnego wprowadzająca odsetki maksymalne stanowi zdarzenie, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 kpc, uzasadniające pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w części dotyczącej odsetek przekraczających odsetki maksymalne, nawet jeśli tytuł został wydany przed wejściem w życie tych przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wprowadzenie odsetek maksymalnych ustawą z 7 lipca 2005 r. (obowiązującą od 20 lutego 2006 r.) jest zdarzeniem prawnym, które powoduje, że zobowiązanie stwierdzone tytułem wykonawczym nie może być egzekwowane w części przekraczającej te odsetki. Powołano się na uchwałę SN III CZP 107/17 i wyrok SN IV CSK 320/07.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w części
Strona wygrywająca
B. S. i P. S.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznapowód
P. S.osoba_fizycznapowód
S. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 359 § § 2(1)

Kodeks cywilny

Określa maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej, która nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego (odsetki maksymalne). Przepis ten, wprowadzony po wydaniu tytułu wykonawczego, stał się podstawą do ograniczenia egzekwowania odsetek.

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w części lub całości, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Zmiana stanu prawnego wprowadzająca odsetki maksymalne została uznana za takie zdarzenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego wprowadzająca odsetki maksymalne po wydaniu tytułu wykonawczego stanowi zdarzenie uzasadniające powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc. • Nawet jeśli tytuł wykonawczy został wydany przed wejściem w życie przepisów o odsetkach maksymalnych, można kwestionować wysokość odsetek w postępowaniu przeciwegzekucyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Zmiana stanu prawnego jest zdarzeniem, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 kpc, gdy spowodowała, że zobowiązanie stwierdzone tytułem wykonawczym w części lub całości wygasło albo nie może być egzekwowane. • Powództwo to nie prowadzi jednak do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądowym. • Celem powództwa opozycyjnego jest pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a nie podważenie treści orzeczenia sądowego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.

Skład orzekający

Hanna Ratajczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości kwestionowania w postępowaniu przeciwegzekucyjnym odsetek zasądzonych tytułem wykonawczym, jeśli ich wysokość przekracza odsetki maksymalne obowiązujące w momencie egzekwowania, mimo że tytuł został wydany przed wprowadzeniem tych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmiana stanu prawnego nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego, a przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zmiana prawa może wpływać na już istniejące tytuły wykonawcze, co jest istotne dla zrozumienia dynamiki egzekucji i ochrony dłużnika.

Czy odsetki zasądzone lata temu mogą być dziś ograniczone przez nowe prawo?

Dane finansowe

WPS: 272 924,38 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst