IV CSK 317/14

Sąd Najwyższy2015-03-11
SNnieruchomościprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystedrogi powiatowewłasnośćadministracja publicznapostępowanie cywilneskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej wpisu drogi powiatowej do księgi wieczystej z powodu braku wymaganych dokumentów.

Wnioskodawca, Powiat W., domagał się wpisu drogi powiatowej do księgi wieczystej, której właścicielem była Gmina Miasta W. Sąd pierwszej instancji uwzględnił wniosek, jednak Sąd Okręgowy go oddalił, wskazując na brak uchwały o przebiegu drogi. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi ani wpływu rzekomego naruszenia prawa na rozstrzygnięcie.

Sprawa dotyczyła wniosku Powiatu W. o odłączenie działki stanowiącej drogę powiatową z księgi wieczystej Gminy Miasta W. i przyłączenie jej do księgi wieczystej Powiatu. Wnioskodawca domagał się wpisu prawa własności, powołując się na zmianę kategorii drogi na powiatową z mocy prawa. Sąd pierwszej instancji przychylił się do wniosku, jednak Sąd Okręgowy w wyniku apelacji Gminy Miasta W. zmienił orzeczenie i oddalił wniosek. Sąd Okręgowy uznał, że wpis do księgi wieczystej jest możliwy jedynie w sytuacji, gdy podstawę faktyczną wniosku stanowi uchwała o zaliczeniu drogi do określonej kategorii oraz uchwała o jej przebiegu. Ponieważ wnioskodawca nie dołączył uchwały o przebiegu drogi, Sąd Okręgowy oddalił wniosek. W skardze kasacyjnej Powiat W. zarzucił naruszenie przepisów dotyczących dróg publicznych i przepisów wprowadzających reformę administracyjną, wskazując na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podkreślono, że skarżący musi wykazać kwalifikowane, oczywiste naruszenie prawa. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż niezastosowanie przez Sąd Okręgowy przepisu art. 103 ust. 2 p.w.u.r.a.p. miało wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ Sąd Okręgowy oddalił wniosek z powodu braku uchwały o przebiegu drogi, a nie z powodu kwestionowania prawa własności. Ponadto, Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze postanowienia w podobnych sprawach, w których oddalono skargi kasacyjne Powiatu W. z identycznych przyczyn. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Do wpisu prawa własności drogi do księgi wieczystej wymagane jest dołączenie uchwały o przebiegu drogi, której nie mogą zastąpić inne dokumenty.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o wpis, ponieważ wnioskodawca nie dołączył uchwały o przebiegu drogi, mimo że droga stała się drogą powiatową z mocy prawa. Sąd Najwyższy uznał, że brak tej uchwały był wystarczającą podstawą do oddalenia wniosku, a zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazały oczywistej zasadności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Strona wygrywająca

Gmina Miasta W.

Strony

NazwaTypRola
Powiat W.organ_państwowywnioskodawca
Gmina Miasta W.organ_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.d.p. art. 6a

Ustawa o drogach publicznych

Określa wymogi dotyczące dokumentów niezbędnych do wpisu prawa własności drogi do księgi wieczystej, w tym uchwały o przebiegu drogi.

k.p.c. art. 398¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

u.d.p. art. 2a

Ustawa o drogach publicznych

Określa, że drogi stanowiące własność powiatu z mocy prawa są drogami powiatowymi.

p.w.u.r.a.p art. 103 § ust. 3

Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Dotyczy zmiany kategorii dróg i przejścia ich własności.

k.p.c. art. 398¹ § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przedsądu do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (oczywista zasadność).

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganej uchwały o przebiegu drogi jako podstawy wpisu do księgi wieczystej. Niespełnienie przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Wcześniejsze oddalenie identycznych skarg kasacyjnych w podobnych sprawach.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 103 ust. 3 p.w.u.r.a.p. przez Sąd Okręgowy. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynikająca z niezastosowania art. 103 ust. 3 p.w.u.r.a.p.

Godne uwagi sformułowania

kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe skarżący nie wykazał, że niezastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 103 ust. 2 pwurap, nie wskazanego przez wnioskodawcę jako podstawa wpisu, miało wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych przy wpisie prawa własności dróg powiatowych do księgi wieczystej oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekształceniem dróg i wymogami dokumentacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygoryzm formalny w postępowaniu wieczystoksięgowym i kryteria oceny skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Droga powiatowa w księdze wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jakie dokumenty są kluczowe.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 317/14
POSTANOWIENIE
Dnia 11 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster
w sprawie z wniosku Powiatu W.
‎
przy uczestnictwie Gminy Miasta W.
‎
o wpis,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 11 marca 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt III Ca […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wnioskodawca Powiat W. wnosił o odłączenie ze wskazanej księgi wieczystej, w której jako właściciel figuruje Gmina Miasta W., określonej działki stanowiącej drogę powiatową i przyłączenie jej do drugiej wskazanej we wniosku księgi wieczystej, w której jako właściciel wpisany jest P. o zaliczeniu przedmiotowej drogi do kategorii dróg powiatowych, wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej oraz zaświadczenie odpowiedniego Zarządu Drogowego dotyczące powyższej drogi.
Sąd pierwszej instancji uwzględnił wniosek, natomiast Sąd Okręgowy w G. w wyniku apelacji uczestniczki Gminy Miasta W. postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. zmienił zaskarżone orzeczenie i oddalił wniosek uznając, że w sytuacji, gdy doszło do zmiany kategorii drogi, która stała się drogą powiatową, stanowiącą własność powiatu  z mocy prawa, na podstawie art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 260, dalej: „ustawa o drogach publicznych), to w świetle art. 6a powyższej ustawy, dokonanie wpisu do księgi wieczystej powiatu jako nowego właściciela możliwe jest jeżeli podstawę faktyczną wniosku stanowi zarówno uchwała o zaliczeniu drogi do określonej kategorii jak i uchwała o przebiegu tej drogi. Z uwagi na to, że wnioskodawca nie dołączył do wniosku o wpis stosownej uchwały o przebiegu drogi, której nie mogą zastąpić załączone przezeń inne dokumenty, Sąd Okręgowy oddalił wniosek o wpis.
W skardze kasacyjnej opartej na pierwszej podstawie i zarzutach naruszenia art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, dalej: „p.w.u.r.a.p”) oraz art. 2a w związku z art. 6a ustawy o drogach publicznych, wnioskodawca, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. stwierdzając, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynika z tego, iż Sąd Okręgowy przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie, która dotyczy prawa własności gruntu stanowiącego drogę publiczną, nie wziął pod uwagę przepisu art. 103 ust. 3 p.w.u.r.a.p., na mocy którego wnioskodawca stał się właścicielem przedmiotowej  drogi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołuje przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez  potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Sam zarzut naruszenia nawet  oczywistego określonego przepisu nie prowadzi wprost do oceny, że  skarga  kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż mimo oczywistego nawet naruszenia przepisu rozstrzygnięcie może być prawidłowe (porównaj między innymi postanowienia z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNCP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, niepubl.).
Skarżący nie wykazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w powyższym znaczeniu, gdyż przede wszystkim nie wykazał, że niezastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 103 ust. 2 pwurap, nie wskazanego przez wnioskodawcę jako podstawa wpisu,  miało wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia. Przepis ten stanowi, że z dniem 1 stycznia 1999r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie nie wymienione w ust.1, stają się drogami powiatowymi. W rozpoznawanej sprawie jednak Sąd Okręgowy nie dlatego oddalił wniosek o wpis, że uznał, iż wnioskodawca nie jest właścicielem przedmiotowej drogi, lecz dlatego, że stwierdził, iż wnioskodawca nie załączył do wniosku o wpis jednego z niezbędnych dokumentów stanowiących podstawę wpisu prawa własności drogi do księgi wieczystej, a mianowicie przewidzianej w art. 6a ustawy o drogach publicznych uchwały właściwego organu o przebiegu drogi. Do wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej konieczne zatem było wykazanie, że to stanowisko Sądu Okręgowego jest oczywiście błędne, gdyż jedynie ono miało wpływ na oddalenie wniosku, nie zaś przyjęcie, że wnioskodawca nie jest właścicielem drogi.
Niezależnie od tego skarga kasacyjna niewątpliwie nie jest oczywiście uzasadniona skoro Sąd Najwyższy postanowieniami z dnia 15 stycznia 2015 r. wydanymi w sprawach IV CSK 313/14, IV CSK 314/14 i IV CSK 315/14 oddalił  skargi kasacyjne Powiatu W. oparte na identycznych zarzutach i wniesione w sprawach o takim samym stanie faktycznym i prawnym, w których Sąd Okręgowy z tych samych przyczyn, co w rozpoznawanej sprawie również oddalił wnioski o wpis Powiatu do księgi wieczystej jako właściciela drogi zaliczonej do kategorii dróg powiatowych.
Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI