IV CSK 307/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne dotyczące skuteczności zmiany statutu stowarzyszenia nie budzi wątpliwości.
Powódka wniosła skargę kasacyjną, podnosząc potrzebę wyjaśnienia zagadnienia prawnego dotyczącego skuteczności zmiany statutu stowarzyszenia – od kiedy jest ona skuteczna (od uchwały czy od wpisu do rejestru). Sąd Najwyższy, analizując przepisy i dotychczasowe orzecznictwo, uznał, że zmiana statutu jest skuteczna od momentu podjęcia uchwały, a wpis do rejestru ma charakter deklaratywny. W związku z brakiem istotnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Głównym zarzutem powódki była potrzeba wyjaśnienia zagadnienia prawnego dotyczącego momentu skuteczności zmiany statutu stowarzyszenia – czy od daty podjęcia uchwały, czy od daty wpisu do rejestru. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że w niniejszej sprawie takie przesłanki nie zachodzą. Analizując problem, Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa, w tym sprawy I PR 440/90, gdzie przyjęto, że zmiana statutu stowarzyszenia następuje z chwilą podjęcia uchwały, a wpis do rejestru ma charakter deklaratywny. Podkreślono, że wobec osób trzecich zmiana może wywoływać skutki od chwili wpisu ze względu na zasadę wiarygodności rejestru, jednak nie oznacza to konstytutywnego charakteru wpisu. Sąd uznał, że wskazane zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości, zwłaszcza w świetle wykładni językowej art. 21 prawa o stowarzyszeniach. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od powódki na rzecz pozwanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Zmiana statutu stowarzyszenia jest skuteczna od chwili podjęcia uchwały, a wpis do rejestru ma charakter deklaratywny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo (I PR 440/90), które stwierdza, że zmiana statutu następuje z chwilą podjęcia uchwały, a wpis ma charakter deklaratywny. Wobec osób trzecich skutki mogą wynikać z zasady wiarygodności rejestru, ale nie zmienia to konstytutywnego charakteru wpisu. Wykładnia językowa art. 21 prawa o stowarzyszeniach również wspiera tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. w B. | inne | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).
Pomocnicze
pr. stow. art. 21
Prawo o stowarzyszeniach
Wspomina o obowiązku 'zawiadomienia' sądu o zmianie statutu, co sugeruje deklaratywny charakter wpisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wyjaśnienia zagadnienia prawnego co do skuteczności zmiany statutu stowarzyszenia.
Godne uwagi sformułowania
zmiana statutu stowarzyszenia dokonuje się przez podjęcie uchwały, a wpis do rejestru ma charakter deklaratywny wobec osób trzecich wywiera skutki dopiero od chwili zarejestrowania zmiany domniemanie zgodności danych w rejestrze z rzeczywistością i zasady wiarygodności rejestru
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności zmiany statutu stowarzyszenia i charakteru wpisu do rejestru."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszeń i ich rejestracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dla stowarzyszeń i organizacji pozarządowych, choć rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej.
“Kiedy zmiana statutu stowarzyszenia staje się faktem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CSK 307/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. Z. przeciwko B. w B. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 602/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powódka wniosła skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazała na potrzebę wyjaśnienia zagadnienia prawnego co do tego, od kiedy jest skuteczna zmiana statutu stowarzyszenia – od chwili podjęcia uchwały w tej sprawie, czy też od chwili wpisu do rejestru. Sprawa ta nie budzi jednak wątpliwości, mimo że rzeczywiście można wskazać rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które jednak, przy dokładniejszej analizie, mają wyłącznie charakter pozorny. W sprawie I PR 440/90 centralnie badano ten problem, trafnie konkludując, że zmiana statutu stowarzyszenia dokonuje się przez podjęcie uchwały, a wpis do rejestru ma charakter deklaratywny. Z kolei w sprawie I CKN 22/96 przyjęto podobnie, tzn. że wobec członków stowarzyszenia zmiana statutu wywołuje skutki już od chwili podjęcia stosownej uchwały, natomiast wobec osób trzecich wywiera skutki dopiero od chwili zarejestrowania zmiany, myśl ta nie została jednak przez Sąd Najwyższy rozwinięta. Niekoniecznie oznacza to przypisanie wpisowi do rejestru charakteru konstytutywnego – wyraźne przyznanie, że wobec członków stowarzyszenia zmiana wywołuje skutek wcześniejszy, wręcz temu przeczy. Raczej wynika to z zasad prawa rejestrowego, a w szczególności domniemania zgodności danych w rejestrze z rzeczywistością i zasady wiarygodności rejestru pozwalającej osobom trzecim działać w zaufaniu do rejestru. Stąd rzeczywiście w praktyce dopóty, dopóki zmiana statutu stowarzyszenia nie zostanie ujawniona w rejestrze, osoby trzecie mogą uważać za właściwą dawną treść statutu, co nie wyklucza uznania wpisu zmiany statutu do rejestru za deklaratywną. Wskazane w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne nie budzi więc wątpliwości, zwłaszcza gdy uwzględni się jeszcze wyniki wykładni językowej – w art. 21 pr. stow. wspomniano wyraźnie jedynie o „zawiadomieniu” sądu o zmianie statutu. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398 9 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI