IV CSK 3/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o wpisie hipoteki przymusowej na podstawie nieostatecznej decyzji ZUS, uznając, że po zmianie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, taka decyzja nie stanowi podstawy do wpisu hipoteki na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka.
Sąd Rejonowy w M. utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka, opierając się na nieostatecznej decyzji ZUS. Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację uczestniczki postępowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżone postanowienie. Kluczowe znaczenie miało wejście w życie nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która zmieniła zasady dotyczące podstaw wpisu hipoteki przymusowej.
Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika D. T. i jego małżonki M. T. Sąd Rejonowy w M. wpisał hipotekę w kwocie 198247,60 zł na podstawie nieprawomocnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej zadłużenie dłużnika z tytułu nieopłaconych składek. Sąd uznał, że ZUS może uzyskać taki wpis nawet w oparciu o decyzję nieostateczną, doręczoną jedynie dłużnikowi. Sąd Okręgowy w S. podzielił ten pogląd, oddalając apelację M. T. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżone postanowienie. Zwrócił uwagę na wejście w życie w dniu 20 lutego 2011 r. nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która istotnie zmieniła przepisy. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo (III CSK 69/12), zgodnie z którym nieostateczna decyzja ZUS, doręczona po zmianie przepisów, nie stanowi podstawy do wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka. W związku z tym, że Sąd Okręgowy opierał się na odmiennych założeniach, jego postanowienie nie mogło się ostać.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, po zmianie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nieostateczna decyzja ZUS nie stanowi podstawy do wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która weszła w życie w 2011 r., istotnie zmieniła przepisy. Zgodnie z przepisami intertemporalnymi, sprawy wszczęte po tej dacie należy rozpoznawać z uwzględnieniem nowego stanu prawnego. Sąd powołał się na własne orzecznictwo, zgodnie z którym nieostateczna decyzja ZUS nie jest wystarczającą podstawą do wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości we współwłasności łącznej po zmianie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
M. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | wnioskodawca |
| D. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. T. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (7)
Pomocnicze
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 6269
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.u.s. art. 26 § ust. 3a pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.k.w.h art. 35
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
O.p. art. 29 § § 2
Ordynacja podatkowa
u.k.w.h art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepisy intertemporalne nowelizacji u.k.w.h.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieostateczna decyzja ZUS nie stanowi podstawy do wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości we współwłasności łącznej po zmianie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Godne uwagi sformułowania
Sądy niższych instancji wyrażając powyższy pogląd pominęły, że w dniu 20 lutego 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw Na gruncie zaś tego stanu prawnego Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2013 r, III CSK 69/12 (OSNC 2013, Nr 7-8, poz. 93) uznał, że nieostateczna decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona dłużnikowi po zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. nie stanowi podstawy wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących wpisu hipoteki przymusowej na podstawie decyzji ZUS po zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości we współwłasności łącznej na podstawie nieostatecznej decyzji ZUS, po wejściu w życie nowelizacji u.k.w.h.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wpisem hipoteki i zmianami w prawie, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i ubezpieczeń społecznych.
“Nieostateczna decyzja ZUS nie wystarczy do wpisu hipoteki na wspólnej nieruchomości – kluczowa zmiana przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 198 247,6 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CSK 3/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy uczestnictwie D. T. i M. T. o wpis hipoteki przymusowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 września 2013 r., skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania M. T. od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 6 września 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r. Sąd Rejonowy w M. utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej w kwocie 198247,60 zł na podstawie nieprawomocnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej zadłużenie D. T. z tytułu nieopłaconych składek. Wyraził pogląd, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może uzyskać wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka w oparciu o decyzję nieostateczną doręczoną jedynie dłużnikowi. Sąd Okręgowy w S. ten pogląd aprobował, toteż postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. oddalił apelację uczestniczki postępowania. Skarga kasacyjna uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego - oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 6269 , 177 § 1 pkt. 1 k.p.c., art. 26 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jedn. tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej u.s.u.s.), art. 35 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz. U. 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.; dalej u.k.w.h) oraz art. 29 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), i zmierza do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sądy niższych instancji wyrażając powyższy pogląd pominęły, że w dniu 20 lutego 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 131, poz. 1075; dalej nowelizacja u.k.w.h), która w istotny sposób zmieniła dotychczasowe unormowania ustawy o księgach wieczystych i hipotece, znosząc podział hipoteki na zwykłą i kaucyjną oraz wprowadzając jednolitą konstrukcję prawa hipotecznego. Mając na uwadze treść przepisów intertemporalnych nowelizacji u.k.w.h (art. 10), wydanie decyzji mającej być podstawą wpisu dnia 2 grudnia 2011 r. i złożenie po tej dacie wniosku do sądu wieczystoksięgowego, nie 3 budzi wątpliwości konieczność jego rozpoznania z uwzględnieniem stanu prawnego wprowadzonego nowelizacją u.k.w.h. Na gruncie zaś tego stanu prawnego Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2013 r, III CSK 69/12 (OSNC 2013, Nr 7-8, poz. 93) uznał, że nieostateczna decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona dłużnikowi po zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. nie stanowi podstawy wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela to stanowisko i celem uniknięcia zbędnych powtórzeń odwołuje się do motywów, którymi kierował się Sąd Najwyższy rozstrzygając w tamtej sprawie. Skoro Sąd Okręgowy wyszedł z odmiennych założeń, zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. es
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI