IV CSK 296/16

Sąd Najwyższy2016-12-08
SNCywilnepostępowanie cywilneNiskanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyplan podziałukoszty postępowaniaodsetkik.p.c.postępowanie egzekucyjne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne dotyczące zaliczania sumy wydzielonej wierzycielowi w planie podziału nie budzi wątpliwości.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące sposobu zaliczania sumy wydzielonej wierzycielowi w planie podziału na koszty postępowania, odsetki i sumę dłużną. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 1025 § 3 k.p.c. i art. 1026 § 2 k.p.c., uznał, że sposób ten jest jednoznacznie określony i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W związku z tym, odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez Skarb Państwa - Ministra Skarbu Państwa od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…). Podstawą odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania była ocena, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Skarżący wskazał na problem interpretacyjny dotyczący zaliczania sumy wydzielonej wierzycielowi w planie podziału na koszty postępowania, odsetki i sumę dłużną, w kontekście art. 1025 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 20 lutego 2011 r. oraz art. 1026 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy te jednoznacznie określają kolejność zaspokojenia i sposób zaliczania wydzielonej sumy, wskazując, że zaliczenie na koszty i odsetki może nastąpić tylko w granicach wynikających z przepisów. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił tę kwestię, co wyklucza istnienie zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Zaliczenie sumy wydzielonej wierzycielowi w ramach planu podziału na koszty postępowania, odsetki i sumę dłużną następuje według planu podziału, zgodnie z kolejnością wynikającą z przepisów, a wierzyciel nie dysponuje swobodą w tym zakresie.

Uzasadnienie

Przepisy art. 1025 i 1026 k.p.c. jednoznacznie określają kolejność zaspokojenia wierzycieli oraz sposób zaliczania wydzielonej sumy na koszty, odsetki i sumę dłużną. Zaliczenie na odsetki i koszty może nastąpić tylko w granicach wynikających z tych przepisów, co zostało prawidłowo ocenione przez Sąd Apelacyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwaorgan_państwowypowód
R. Z. O.innepozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 1025 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa kolejność zaspokojenia wierzycieli przez przyporządkowanie ich wierzytelności do kategorii kolejno zaspokajanych wierzytelności, w tym ograniczenia dotyczące zaliczania odsetek i kosztów postępowania.

k.p.c. art. 1026 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odnoszą się do sytuacji, w której suma objęta podziałem nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności i praw tej samej kategorii, określając sposób zaliczenia wydzielonej sumy na koszty, odsetki i sumę dłużną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednoznaczna interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących planu podziału i zaliczania sumy wydzielonej wierzycielowi.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym Powołując się na przesłanki określone w art. 398^9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. skarżący wskazał w istocie na jeden problem. Zagadnienie to nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Jest to przepis adresowany, podobnie jak art. 1025 k.p.c., do organu egzekucyjnego sporządzającego plan podziału i sądu orzekającego ewentualnie o jego zatwierdzeniu

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, gdy interpretacja jest jednoznaczna."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacyjnej przepisów k.p.c. o planie podziału w kontekście zaliczania sumy wydzielonej wierzycielowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej i interpretacją przepisów k.p.c. o planie podziału, co jest raczej rutynowe dla prawników procesualistów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 296/16
POSTANOWIENIE
Dnia 8 grudnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Karol Weitz
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa
‎
przeciwko R. Z. O.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 8 grudnia 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt V ACa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub  wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 października 2015 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości.
Jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie
skargi kasacyjnej
ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Konieczne jest wyjaśnienie, jakie zagadnienie prawne występuje w sprawie i  dlaczego jest ono istotne, albo określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
O
dwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga natomiast wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.).
Powołując się na przesłanki określone w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c. skarżący wskazał w istocie na jeden problem. Chodzi o pytanie, czy w świetle art. 1025 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 lutego 2011 r. i art. 1026 § 2 k.p.c. zaliczenie sumy wydzielonej wierzycielowi w ramach planu podziału najpierw na koszty postępowania, następnie na odsetki, a w końcu na sumę dłużną następuje według planu podziału, czy też wierzyciel w tym zakresie dysponuje swobodą i może zaliczyć wydzieloną mu w planie kwotę na odsetki w wysokości większej niż ta, która przypadła mu na odsetki w tym planie.
Zagadnienie to nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. W art. 1025 k.p.c. określona jest kolejność zaspokojenia wierzycieli przez przyporządkowanie ich wierzytelności do kategorii kolejno zaspokajanych wierzytelności. Przepis art. 1026 § 1 i 2 k.p.c. odnosi się natomiast do sytuacji, w której suma objęta podziałem nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności i praw tej samej kategorii. W tym kontekście należy rozumieć art. 1026 § 2 k.p.c., który stanowi, że wydzieloną wierzycielowi – w wyniku zastosowania mechanizmu wynikającego z art. 1026 § 1 k.p.c. – sumę zalicza się przede wszystkim na koszty postępowania, następnie na odsetki, a w końcu na sumę dłużną. Jest to przepis adresowany, podobnie jak art. 1025 k.p.c., do organu egzekucyjnego sporządzającego plan podziału i sądu orzekającego ewentualnie o jego zatwierdzeniu, wskazujący, w jaki sposób ma być rozdzielona suma wydzielona wierzycielowi w planie podziału, przy zachowaniu – co oczywiste – kolejności zaspokajania wynikającej z art. 1025 k.p.c. Jeśli więc art. 1025 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 lutego 2011 r. stanowił, że – przy założeniu, iż w równym stopniu z należnością główną ulegają zaspokojeniu odsetki i koszty postępowania – z pierwszeństwa równego z należnościami czwartej, piątej i ósmej kategorii korzystają odsetki tylko za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności, a koszty postępowania w wysokości nie przekraczającej dziesiątej części kapitału, zaś pozostałe odsetki i koszty zaspokaja się w kategorii dziesiątej, to wydzielona wierzycielowi w ramach planu podziału suma we właściwej kategorii mogła zostać zaliczona na koszty postępowania i odsetki tylko w granicach wynikających z art. 1025 § 3 k.p.c. W taki sposób ocenił tę kwestię Sąd Apelacyjny, co było podejściem nie tylko oczywiście trafnym, ale także jedynym możliwym do wyinterpretowania ze wskazanych przepisów.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI