IV CSK 296/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania Z. N. od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o częściowym ubezwłasnowolnieniu uczestnika z powodu choroby psychicznej (schizofrenii rezydualnej). Uczestnik zarzucił nieważność postępowania, argumentując, że został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, ponieważ sądy nie ustanowiły dla niego pełnomocnika z urzędu, mimo jego stanu psychicznego. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty, odwołał się do swojej judykatury, wskazując, że obowiązek ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie powstaje automatycznie w każdym przypadku choroby psychicznej. Kluczowa jest indywidualna ocena zdolności uczestnika do racjonalnej obrony. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej ograniczyły się do samego faktu choroby, bez wykazania konkretnych okoliczności, które z powodu braku profesjonalnej reprezentacji mogłyby zostać pominięte lub niedostatecznie wyjaśnione. W związku z tym Sąd Najwyższy nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania i oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach o ubezwłasnowolnienie, zwłaszcza w kontekście choroby psychicznej uczestnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla osoby cierpiącej na chorobę psychiczną w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie stanowi nieważność postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt choroby psychicznej nie obliguje sądu do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Konieczna jest indywidualna ocena zdolności uczestnika do racjonalnej obrony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu (art. 5 k.p.c., art. 5601 k.p.c.) nie nakładają takiego obowiązku w każdym przypadku choroby psychicznej. Ocena powinna uwzględniać konkretne okoliczności sprawy i rzeczywistą zdolność uczestnika do podjęcia obrony. Zarzuty skargi kasacyjnej ograniczyły się do samego faktu choroby, nie wykazując, w jaki sposób brak profesjonalnej reprezentacji wpłynął na wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Prokurator Prokuratury Apelacyjnej | organ_państwowy | udział |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 16 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 560 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
u.o.z.p. art. 48
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Dz.U. z 2013 r., poz. 461 art. 20 § § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sam fakt choroby psychicznej nie obliguje sądu do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. • Ocena potrzeby ustanowienia pełnomocnika z urzędu wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy i rzeczywistej zdolności uczestnika do obrony. • Zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazały, w jaki sposób brak profesjonalnej reprezentacji wpłynął na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia uczestnika możliwości obrony praw. • Naruszenie art. 5 k.p.c. przez niepouczenie o możliwości ubiegania się o pełnomocnika z urzędu. • Naruszenie art. 5601 k.p.c. przez nieustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
miarodajna jest w tym zakresie judykatura Sądu Najwyższego na tle zbliżonej regulacji zawartej w art. 48 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego • zasadniczym czynnikiem determinującym taką decyzję była zindywidualizowana ocena rzeczywistej zdolności uczestnika do podjęcia racjonalnej obrony • sam fakt choroby nie jest wystarczający do stwierdzenia powinności sądu ustanowienia pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący, sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Elżbieta Fijałkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach o ubezwłasnowolnienie, zwłaszcza w kontekście choroby psychicznej uczestnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw osób z zaburzeniami psychicznymi w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy choroba psychiczna automatycznie gwarantuje pełnomocnika z urzędu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.