IV CSK 289/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Skarbu Państwa o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości leśnej, dla której przedłożono decyzję zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Sądy niższych instancji oddaliły wniosek, uznając, że decyzja ta nie jest wystarczającym tytułem własności, a jedynie wypis z rejestru gruntów i decyzja zatwierdzająca scalenie nie spełniają wymogów ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że choć decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów nie jest pierwotnym tytułem własności, to stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księdze wieczystej i uprawdopodabnia prawo własności posiadacza. W związku z tym, uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy, w szczególności § 24 rozporządzenia o prowadzeniu ksiąg wieczystych, który przewiduje uzupełniające postępowanie wyjaśniające w przypadku, gdy prawo własności nie zostało dostatecznie wykazane. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zakładania ksiąg wieczystych dla nieruchomości powstałych w wyniku scalenia gruntów, rola decyzji zatwierdzającej projekt scalenia jako tytułu do ujawnienia stanu prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości leśnych objętych postępowaniem scaleniowym i brakiem urządzonych ksiąg wieczystych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów stanowi wystarczający tytuł własności do założenia księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księdze wieczystej i uprawdopodabnia prawo własności posiadacza, co uzasadnia zastosowanie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że decyzja o scaleniu gruntów, choć nie jest pierwotnym tytułem własności, pełni rolę prawotwórczą i stanowi podstawę do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych. Brak zakwestionowania praw wnioskodawcy w postępowaniu scaleniowym oraz przedłożenie tej decyzji uzasadnia przypuszczenie o prawie własności i pozwala na zastosowanie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Czy w przypadku niepełnego wykazania tytułu własności do nieruchomości leśnej, można zastosować uzupełniające postępowanie wyjaśniające przewidziane w § 24 rozporządzenia o prowadzeniu ksiąg wieczystych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przedłożone dokumenty (w tym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów) nie dają pewności co do prawa własności, ale uzasadniają przypuszczenie, że takie prawo służy, zachodzą podstawy do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis § 24 rozporządzenia o prowadzeniu ksiąg wieczystych ma zastosowanie, gdy prawo własności nie zostało dostatecznie wykazane, ale istnieją dokumenty uzasadniające przypuszczenie o jego istnieniu. W kontekście nieruchomości objętych scaleniem, decyzja zatwierdzająca projekt scalenia może być podstawą do takiego postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Nadleśniczy Nadleśnictwa B. w B. | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
r.p.k.w. art. 24
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych
Przewiduje uzupełniające postępowanie wyjaśniające w przypadku, gdy prawo własności nie zostało dostatecznie wykazane.
u.s.w.g. art. 29 § ust. 1
Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów
Decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych i wprowadzenia uczestników w posiadanie wydzielonych im gruntów, nie naruszając praw osób trzecich.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 1 § ust. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wymaga wykazania tytułu własności nieruchomości.
r.p.k.w. art. 19
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych
Określa wymogi dotyczące zakładania ksiąg wieczystych.
u.m.p.k.w. art. 3
Ustawa o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych
Nakazuje zakładanie ksiąg wieczystych z urzędu dla nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym, które nie miały urządzonych ksiąg.
u.m.p.k.w. art. 4 § ust. 1
Ustawa o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych
Odesłanie do przepisów dotyczących zakładania ksiąg wieczystych dla nieruchomości, które nie miały urządzonych ksiąg, w tym do § 24 r.p.k.w.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, choć nie jest pierwotnym tytułem własności, stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego i uprawdopodabnia prawo własności. • W przypadku niepełnego wykazania tytułu własności, ale istnienia dokumentów uzasadniających przypuszczenie o jego istnieniu, należy zastosować uzupełniające postępowanie wyjaśniające (§ 24 r.p.k.w.).
Odrzucone argumenty
Decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów nie stanowi samodzielnego i pierwotnego tytułu własności. • Wnioskodawca nie przedłożył wystarczającego tytułu własności nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów pełni wprawdzie istotną rolę prawotwórczą (konstytutywną) – wyznacza nowy przedmiot prawa własności i wygasza prawo właściciela do nieruchomości, która dotychczas była jego własnością – ale jej oddziaływanie nie narusza podmiotowego zakresu prawa własności. • Właścicielem nieruchomości - ekwiwalentu - staje się osoba, której własnością była nieruchomość poddana scalaniu, niezależnie od tego, czy brała udział w postępowaniu scaleniowym, czy też nie. • Przebieg postępowania scaleniowego, zakładający powiadomienie wszystkich zainteresowanych o jego rozpoczęciu, toku i podjętej decyzji, a także przewidujący szeroki udział zainteresowanych w pracach, zapewnia możliwość powzięcia informacji o tym postępowaniu i zgłoszenia się przez ewentualnych innych uprawnionych. • prawo własności (...) nie zostało dostatecznie wykazane
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakładania ksiąg wieczystych dla nieruchomości powstałych w wyniku scalenia gruntów, rola decyzji zatwierdzającej projekt scalenia jako tytułu do ujawnienia stanu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości leśnych objętych postępowaniem scaleniowym i brakiem urządzonych ksiąg wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, którzy przeszli przez proces scalania gruntów i mają problemy z ujawnieniem swojego prawa własności w księgach wieczystych. Wyjaśnia, jakie dokumenty są potrzebne i jakie procedury należy zastosować.
“Scalenie gruntów a księgi wieczyste: Kiedy decyzja administracyjna wystarczy do wpisu własności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.