Orzeczenie · 2019-09-18

IV CSK 286/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-09-18
SNnieruchomościwspółwłasnośćWysokanajwyższy
nieruchomościwspółwłasnośćhala garażowamiejsce postojowepodział quoad usumksięga wieczystawpisumowa sprzedażyprawo obligacyjne

Wnioskodawcy domagali się wpisu zmiany sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej w zakresie hali garażowej, polegającej na przeniesieniu prawa do korzystania z miejsca postojowego nr 15. Umowa sprzedaży określała to prawo jako „roszczenie wynikające z określenia sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej”. Sądy niższych instancji oddaliły wniosek, uznając umowę za nieważną, ponieważ miejsce postojowe nie jest samodzielnym lokalem ani pomieszczeniem przynależnym i nie może być odrębnym przedmiotem obrotu. Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżone postanowienia, stwierdził, że kluczowe jest ustalenie woli stron umowy sprzedaży prawa do korzystania z miejsca postojowego. Zwrócił uwagę, że strony nie zamierzały przenosić prawa rzeczowego, lecz prawo obligacyjne wynikające z podziału quoad usum. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie umowy z 2015 r. zezwalające na zbycie prawa do korzystania z miejsca postojowego na rzecz innego współwłaściciela bez zgody pozostałych było dopuszczalne, a umowa sprzedaży, mimo nieprecyzyjnego języka, miała na celu zmianę sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej, co uzasadniało uwzględnienie wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości wspólnej do korzystania (quoad usum), możliwości zbywania praw obligacyjnych do miejsc postojowych w halach garażowych oraz wykładni umów w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podziału quoad usum w nieruchomościach z halą garażową, gdzie istnieją postanowienia dotyczące zbywania praw do miejsc postojowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa sprzedaży prawa do korzystania z miejsca postojowego w hali garażowej, wynikającego z podziału quoad usum, może skutkować zmianą tego podziału i podlegać wpisowi do księgi wieczystej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wolą stron było osiągnięcie skutku w postaci zmiany sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej, a taka zmiana była dopuszczalna, nawet jeśli umowa używała nieprecyzyjnych określeń prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest ustalenie zgodnego zamiaru stron umowy sprzedaży, która dotyczyła prawa obligacyjnego do korzystania z miejsca postojowego, a nie prawa rzeczowego. Podkreślono, że podział quoad usum może być modyfikowany, a umowa sprzedaży, mimo nieścisłego nazewnictwa, miała na celu zmianę sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej, co jest dopuszczalne.

Czy postanowienie umowy o podziale quoad usum, zezwalające na zbycie prawa do korzystania z miejsca postojowego na rzecz innego współwłaściciela bez zgody pozostałych, jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie postanowienie jest dopuszczalne i skuteczne względem kolejnych współwłaścicieli, jeśli akceptują oni ustalony podział.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie § 3 ust. 3 umowy z 2015 r. stanowiło udzielone z góry upoważnienie do dokonania zmiany podziału quoad usum ze skutkiem względem pozostałych współwłaścicieli, co należy uznać za dopuszczalne rozwiązanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznawnioskodawca
B. D.osoba_fizycznawnioskodawca
J. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
U. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Sąd badał zgodny zamiar stron umowy sprzedaży, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Umowa sprzedaży prawa do korzystania z miejsca postojowego nie była sprzeczna z prawem.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Umowa sprzedaży nie naruszała zasad współżycia społecznego ani właściwości stosunku.

k.c. art. 221

Kodeks cywilny

Podział quoad usum był skuteczny względem kolejnych współwłaścicieli.

u.w.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 4

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 22 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 23 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym nie może uchylić się od wykładni oświadczeń woli.

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 176

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kluczowe jest ustalenie zgodnego zamiaru stron umowy sprzedaży, która dotyczyła prawa obligacyjnego do korzystania z miejsca postojowego, a nie prawa rzeczowego. • Podział quoad usum może być modyfikowany, a umowa sprzedaży, mimo nieścisłego nazewnictwa, miała na celu zmianę sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej, co jest dopuszczalne. • Postanowienie umowy z 2015 r. zezwalające na zbycie prawa do korzystania z miejsca postojowego na rzecz innego współwłaściciela bez zgody pozostałych jest dopuszczalne i skuteczne.

Odrzucone argumenty

Miejsce postojowe nie może być odrębnym przedmiotem obrotu, gdyż nie jest samodzielnym lokalem ani pomieszczeniem przynależnym. • Umowa sprzedaży prawa do korzystania z miejsca postojowego jest sprzeczna z prawem i nieważna. • Wniosek o wpis dotyczył żądania odmiennego od przedmiotu umowy sprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

sprzedaż prawa do korzystania z miejsca postojowego „jako roszczenie wynikające z określenia sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej” • falsa demonstratio non nocet

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

członek

Roman Trzaskowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości wspólnej do korzystania (quoad usum), możliwości zbywania praw obligacyjnych do miejsc postojowych w halach garażowych oraz wykładni umów w postępowaniu wieczystoksięgowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału quoad usum w nieruchomościach z halą garażową, gdzie istnieją postanowienia dotyczące zbywania praw do miejsc postojowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu korzystania z miejsc postojowych w budynkach wielorodzinnych i interpretacji umów dotyczących tych praw, co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.

Czy można sprzedać prawo do miejsca parkingowego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst