Orzeczenie · 2011-01-26

IV CSK 274/10

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2011-01-26
SAOSCywilneprawo autorskieWysokanajwyższy
prawa autorskieumowa dzierżawyumowa o świadczenie usługwystawazdjęcialicencjawykładnia umowySąd Najwyższy

Powód G. F. dochodził zapłaty z tytułu umowy z dnia 24 maja 2006 r. z pozwanym J. C., która dotyczyła organizacji wystaw zdjęć. Powód wywodził swoje uprawnienia z umowy z 1999 r. z Działem Fotograficznym dziennika Osservatore Romano, która zezwalała na wykorzystanie zdjęć na wystawie poświęconej pontyfikatowi Jana Pawła II. Sąd Okręgowy uznał umowę stron za mieszaną, z elementami dzierżawy i umowy o świadczenie usług, zasądzając dochodzone kwoty. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że powód nie posiadał uprawnień do komercyjnego wykorzystania zdjęć, a umowa z pozwanym miała na celu właśnie takie wykorzystanie. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Wskazał na błędy Sądu Apelacyjnego w wykładni umów, w szczególności umowy z 1999 r. i umowy z 2006 r. Podkreślił, że Sąd Apelacyjny nie rozstrzygnął jednoznacznie kwestii charakteru prawnego umowy z 1999 r. (licencja czy inne uprawnienie) oraz nie zbadał w sposób należyty umowy z 2006 r., opierając się na wadliwych przesłankach dotyczących celu umowy (reklama). Sąd Najwyższy zaznaczył, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie zakresu uprawnień powoda wynikających z umowy z 1999 r. oraz prawidłowa kwalifikacja prawna umowy z 2006 r., w tym dopuszczalność dzierżawy praw autorskich. Z uwagi na powyższe uchybienia, Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja umów dotyczących praw autorskich, dopuszczalność dzierżawy praw autorskich, wykładnia umów w kontekście celu i zamiaru stron, charakter prawny wystawy jako utworu.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnych umów. Konieczność uwzględnienia aktualnego brzmienia przepisów prawa autorskiego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy umowa z 1999 r. udzieliła powodowi prawa do komercyjnego wykorzystania zdjęć na wystawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że umowa z 1999 r. zezwalała na wykorzystanie zdjęć jedynie na wystawie poświęconej pontyfikatowi, a nie do celów reklamowych czy komercyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny analizował cel umowy z 1999 r. i stwierdził, że ograniczał się on do wystawy tematycznej, wykluczając wykorzystanie zdjęć w celach reklamowych.

Jaki jest charakter prawny umowy z 2006 r. pomiędzy stronami i czy można ją zakwalifikować jako umowę dzierżawy praw autorskich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że umowa z 2006 r. budzi trudności w kwalifikacji jako dzierżawa, a nawet jeśli jest dopuszczalna, to jej przedmiot nie był wystarczająco sprecyzowany. Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownej analizy tej kwestii.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny analizował zmianę przepisów prawa autorskiego dotyczącą dzierżawy i uznał, że umowa stron miała charakter współpracy, a nie dzierżawy. Sąd Najwyższy zakwestionował tę analizę, wskazując na potrzebę zbadania zgodnego zamiaru stron i celu umowy.

Czy wystawa zdjęć może stanowić utwór zależny w rozumieniu prawa autorskiego?

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny wyraził wątpliwość co do tego, czy wystawa stanowi utwór zależny, ale uznał tę kwestię za nieistotną z uwagi na brak uprawnień powoda do komercyjnego wykorzystania zdjęć. Sąd Najwyższy zasygnalizował potrzebę oceny twórczego charakteru wystawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zauważył, że zakwalifikowanie wystawy jako utworu zależnego wzbudza trudności, a ocena zależy od badania ustawowych kryteriów twórczości. Brak jednoznacznego stanowiska Sądu Apelacyjnego w tej kwestii.

Jakie są skutki prawne braku zgody twórcy utworu pierwotnego na korzystanie z opracowania (utworu zależnego) przez osobę trzecią?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny nie zajął jednoznacznego stanowiska co do skutków braku zgody, co stanowiło podstawę do uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że brak zgody twórcy pierwotnego na korzystanie z opracowania może prowadzić do nieważności lub bezskuteczności umowy, jednak Sąd Apelacyjny nie rozstrzygnął tej kwestii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód (G. F.)

Strony

NazwaTypRola
G. F.osoba_fizycznapowód
J. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 693 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd Okręgowy uznał, że żądanie zapłaty czynszu dzierżawnego ma oparcie w tym przepisie.

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Sąd Apelacyjny powołał się na ten przepis (prawdopodobnie omyłkowo zamiast § 1), wskazując na potrzebę badania zgodnego zamiaru stron i celu umowy.

Pr. aut. art. 2 § 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Dotyczy definicji utworu zależnego. Sąd Okręgowy uznał wystawę za utwór zależny, Sąd Apelacyjny wyraził wątpliwość.

Pr. aut. art. 43

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Podstawa prawna wyroku reformatoryjnego Sądu Apelacyjnego.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna wyroku reformatoryjnego Sądu Apelacyjnego.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.c. art. 388 § § 1

Kodeks cywilny

Pozwany zarzucał zawarcie umowy w warunkach wyzysku przez umówienie wygórowanego czynszu, czego Sąd Okręgowy nie uwzględnił.

k.c. art. 357 § 1

Kodeks cywilny

Pozwany zarzucał niemożność świadczenia, czego Sąd Okręgowy nie uwzględnił.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny z powodu braku precyzji w uzasadnieniu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny z powodu braku precyzji w uzasadnieniu.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny z powodu nierozpoznania części zarzutów apelacji.

p.p.m. art. 27 § § 1

Ustawa Prawo prywatne międzynarodowe

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny z powodu pominięcia przepisów tej ustawy.

p.p.m. art. 29

Ustawa Prawo prywatne międzynarodowe

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny z powodu pominięcia przepisów tej ustawy.

k.p.c. art. 3989 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy braków skargi kasacyjnej.

Pr. aut. art. 50 § ust. 3

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Dotyczy pól eksploatacji w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami utworu.

k.c. art. 709

Kodeks cywilny

Dotyczy umowy dzierżawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa wykładnia umowy z 1999 r. przez Sąd Apelacyjny, ograniczająca prawa powoda do wykorzystania zdjęć. • Błędna kwalifikacja prawna umowy z 2006 r. przez Sąd Apelacyjny i brak analizy jej przedmiotu. • Niewystarczające uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego, w tym brak rozstrzygnięcia kluczowych kwestii prawnych. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny (art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 378 § 1 k.p.c.).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 4 w zw. z art. 29 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe przez Sąd Apelacyjny. • Zarzut, że skarga kasacyjna jest dotknięta istotnymi, nieusuwalnymi brakami.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe precyzyjne określenie, jakiego rodzaju rzeczy albo prawa powód przekazał pozwanemu do używania i według jakiego prawa ten przedmiot umowy należy oceniać. • Sąd Apelacyjny w niektórych istotnych kwestiach sformułował oceny hipotetyczne zamiast stanowczych, poprzestał na wyrażeniu swoich wątpliwości, nie rozstrzygając ich. • nie było możliwe stwierdzenie, czy powód w umowie zawartej w 2006 r., powoływanej przezeń jako podstawę roszczeń, zadysponował uprawnieniem, które mu przysługiwało. • nie jest jasne, w jakim znaczeniu Sąd Apelacyjny użył pojęcia „komercyjne wykorzystanie” zdjęć. • nadmiernym i nieuprawnionym uproszczeniem jest na przykład wyprowadzenie z faktu zwrócenia się o sponsorowanie wystawy do Totalizatora Sportowego wniosku, iż celem umowy stron było wykorzystanie fotogramów do reklamy gier hazardowych. • nie jest wykluczone zawieranie umów innych, aniżeli przewidziane w prawie autorskim umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych albo umowy o korzystanie z utworu (licencyjne), przy uwzględnieniu specyfiki praw autorskich. • nie ma też więc podstaw do wyłączenia – z zasady - dopuszczalności ustanowienia dzierżawy na prawach autorskich, oczywiście przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 709 k.c..

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja umów dotyczących praw autorskich, dopuszczalność dzierżawy praw autorskich, wykładnia umów w kontekście celu i zamiaru stron, charakter prawny wystawy jako utworu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnych umów. Konieczność uwzględnienia aktualnego brzmienia przepisów prawa autorskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii praw autorskich i interpretacji umów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu umowy i zakresu uprawnień.

Czy umowa o wystawę zdjęć to dzierżawa praw autorskich? Sąd Najwyższy analizuje granice komercyjnego wykorzystania.

Dane finansowe

WPS: 311 100 PLN

zapłata: 183 000 PLN

zapłata: 128 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst