IV CSK 271/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę kwoty 82 716 zł tytułem zwrotu kosztów usunięcia wad posadzek garażowych, zleconych pozwanemu przez powoda. Powód twierdził, że posadzki uległy spękaniu z powodu niewłaściwego wykonania przez pozwanego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że pozwany wykonał umowę zgodnie z jej treścią i specyfikacją, a rezygnacja z warstwy folii PE 0,2, która mogła zapobiec spękaniom, była świadomą decyzją stron w ramach negocjacji cenowych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił wyrok i uwzględnił powództwo, argumentując, że pominięcie folii w umowie nie zwalniało pozwanego z obowiązku jej zastosowania, gdyż wynikało to z dokumentacji projektowej, a w przypadku chęci odstąpienia od projektu, pozwany powinien był zawiadomić powoda o niemożliwości wykonania lub wadliwości obiektu zgodnie z art. 651 k.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że strony miały prawo dokonać modyfikacji technologii wykonania posadzki, odchodząc od projektu, o ile nie było to istotne odstąpienie w rozumieniu Prawa budowlanego. Brak zastosowania folii PE 0,2 nie stanowił istotnego odstąpienia od projektu i był dopuszczalny. Wady posadzki były konsekwencją świadomej i zgodnej decyzji stron, a nie nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwanego. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 651 k.c. nie miał zastosowania w tej sytuacji, gdyż wady nie wynikały z przeszkód zagrażających prawidłowemu wykonaniu robót, lecz z zamierzonego odstąpienia od projektu. Sąd Najwyższy oddalił apelację powoda i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności wykonawcy robót budowlanych w kontekście modyfikacji technologii i świadomych decyzji stron, a także stosowania art. 651 k.c. oraz przepisów Prawa budowlanego o istotnym odstąpieniu od projektu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji modyfikacji technologii wykonania posadzki, ale jego zasady mogą być stosowane do innych umów o roboty budowlane, gdzie strony świadomie odstępują od projektu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykonawca robót budowlanych ponosi odpowiedzialność za wady obiektu, jeśli strony zgodnie zmodyfikowały technologię wykonania w stosunku do projektu, a wady wynikły z tej modyfikacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie ponosi odpowiedzialności, jeśli strony świadomie i zgodnie odstąpiły od projektu, a wady są konsekwencją tej modyfikacji, o ile nie stanowi to istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że strony mają prawo modyfikować technologię wykonania robót budowlanych, o ile nie jest to istotne odstąpienie od projektu budowlanego. Wady wynikające z takiej świadomej modyfikacji nie obciążają wykonawcy, a art. 651 k.c. nie ma zastosowania, gdy wady są konsekwencją zgodnego odstąpienia od projektu, a nie przeszkód w jego wykonaniu.
Czy odstąpienie od zastosowania warstwy folii PE 0,2 w posadzce garażowej stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie powoduje zmiany warunków zagospodarowania działki, przeznaczenia obiektu, jego usytuowania lub innych warunków określonych w przepisach Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów Prawa budowlanego (art. 36a), wskazując, że istotne odstąpienie od projektu wymaga decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zmiany nieodstępujące w sposób istotny od projektu są dopuszczalne bez takiej decyzji.
Czy wykonawca robót budowlanych ma obowiązek zawiadomić inwestora o niemożliwości wykonania umowy zgodnie z projektem lub o wadliwości obiektu, jeśli strony świadomie odstąpiły od projektu w celu obniżenia ceny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wady nie są następstwem przeszkód zagrażających prawidłowemu wykonaniu robót, z którymi przepis art. 651 k.c. wiąże obowiązek informacyjny, lecz konsekwencją zamierzonego, zgodnego odstąpienia od projektu przez strony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 651 k.c. dotyczy sytuacji, gdy pojawiają się przeszkody w trakcie wykonania umowy, a nie gdy strony świadomie modyfikują technologię. W tym przypadku wady były wynikiem świadomej decyzji stron, a nie wad projektu czy nieprzewidzianych przeszkód.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. Spółka Akcyjna w B. | spółka | powód |
| P. P. B.-B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów doznaje ograniczeń przez zakaz ustalenia treści lub celu stosunku prawnego, który sprzeciwiałby się właściwości stosunku, ustawie albo zasadom współżycia społecznego.
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy lub przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
pr. bud. art. 36a § 1
Prawo budowlane
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie na podstawie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
pr. bud. art. 36a § 5
Prawo budowlane
Dopuszczalne są zmiany nieodstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis przewiduje inny skutek.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, który ma być rezultat budowy lub jego części, a inwestor zobowiązuje się do dokonania czynności związanych z przygotowaniem budowy, w szczególności do dostarczenia projektu i umożliwienia rozpoczęcia robót w terminie oraz dostarczenia materiałów.
k.c. art. 648 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli w umowie o roboty budowlane nie postanowiono inaczej, inwestor obowiązany jest na żądanie wykonawcy przyjmować wykonane roboty częściowo w miarę ich ukończenia i zapłacić odpowiadającą im część wynagrodzenia.
k.c. art. 651
Kodeks cywilny
Jeżeli inwestor jest obowiązany do dostarczenia projektu, a wykonawca stwierdzi, że projekt jest wadliwy lub nie nadaje się do należytego wykonania robót i nie zawiadomi o tym inwestora, wykonawcy nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
W umowach z zakresu stosunków gospodarczych (art. 431) przy wykładni oświadczenia woli należy badać raczej, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na dosłownym brzmieniu wyrażeń, które mogą być z sobą w sporze.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać ustalenie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
pr. bud. art. 93 § 6
Prawo budowlane
Przepis penalizuje wykonywanie robót budowlanych w sposób odbiegający od zatwierdzonego projektu, jedynie w odniesieniu do odstępstwa istotnego.
pr. bud. art. 93 § 1
Prawo budowlane
Sankcjonuje grzywną nieprzestrzeganie przepisów art. 5 pr. bud. w przypadku rażącego naruszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strony miały prawo zmodyfikować technologię wykonania posadzki, odchodząc od projektu, o ile nie było to istotne odstąpienie od Prawa budowlanego. • Wady posadzki były konsekwencją świadomej i zgodnej decyzji stron, a nie nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwanego. • Art. 651 k.c. nie ma zastosowania, gdy wady wynikają z zamierzonego odstąpienia od projektu, a nie z przeszkód w jego wykonaniu.
Odrzucone argumenty
Obowiązek zastosowania folii PE 0,2 wynikał z projektu wykonawczego, mimo jej pominięcia w umowie. • Pozwany, jako profesjonalista, powinien był zawiadomić powoda o niemożliwości wykonania inwestycji zgodnie z projektem lub o wadliwości obiektu (art. 651 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
Określona w art. 3531 k.c. zasada swobody zawierania umów doznaje ograniczeń przez zakaz takiego ułożenia przez strony stosunku prawnego, którego treść lub cel sprzeciwiałyby się właściwości (naturze) stosunku, ustawie albo zasadom współżycia społecznego. • Dopuszczalność modyfikacji przedmiotu umowy o roboty budowlane przez odstąpienie od projektu budowlanego, warunków pozwolenia na budowę zależy od tego, czy chodzi o odstąpienie istotne czy nieistotne. • W świetle powyższego, dopuszczalne z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego, było dokonanie przez strony zmiany technologii zleconych pozwanemu robót przez odstąpienie od użycia folii jako warstwy poślizgowej, nieodstępującej w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego. • Niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania może obejmować także niewykonanie obowiązków ubocznych, do których zalicza się obowiązek informacyjny z art. 651 k.c. • Pojęciem szkody nie można obejmować takiego uszczerbku, który jest skutkiem celowych i świadomych czynności poszkodowanego, chociażby nie były one zgodne z zasadami racjonalnego działania.
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności wykonawcy robót budowlanych w kontekście modyfikacji technologii i świadomych decyzji stron, a także stosowania art. 651 k.c. oraz przepisów Prawa budowlanego o istotnym odstąpieniu od projektu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji modyfikacji technologii wykonania posadzki, ale jego zasady mogą być stosowane do innych umów o roboty budowlane, gdzie strony świadomie odstępują od projektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie umowy i świadomość konsekwencji zmian technologicznych, nawet w kontekście obniżenia ceny. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice swobody umów i odpowiedzialności profesjonalistów.
“Czy wykonawca zawsze odpowiada za wady, nawet jeśli to Ty zadecydowałeś o zmianie technologii?”
Dane finansowe
WPS: 82 716 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.