Orzeczenie · 2016-11-17

IV CSK 27/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-11-17
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
odpowiedzialność odszkodowawczazwiązek przyczynowyzadośćuczynienierentaubezpieczeniawypadekszkoda na osobienerwica histeryczna

Sprawa dotyczyła roszczenia powódki K.L. o zapłatę i ustalenie od Towarzystwa Ubezpieczeń z tytułu wypadku komunikacyjnego, któremu uległa w 2004 roku. W wyniku wypadku powódka doznała urazów, a następnie rozwinęła się u niej nerwica histeryczna, która spowodowała zaburzenia mowy, koncentracji i pamięci, a także lunetowe ograniczenie pola widzenia i zaburzenia adaptacyjne. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powódki kwotę 106 857,68 zł zadośćuczynienia i odszkodowania, a także rentę wyrównawczą, uznając normalny związek przyczynowy między wypadkiem a szkodą. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że przyczyną schorzeń powódki jest jej nieprawidłowa osobowość (nerwica histeryczna), a nie sam wypadek, co wykluczało normalny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 361 § 1 k.c. przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy podkreślił, że teoria adekwatnego związku przyczynowego wymaga obiektywnego, normalnego i typowego powiązania między zdarzeniem a szkodą. Wskazał, że wyzwolenie u powódki skłonności do nerwicy histerycznej, skutkujące niezdolnością do pracy, należy uznać za normalne następstwo wypadku, zwłaszcza gdy nie było innych zewnętrznych okoliczności. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo wskazujące, że odpowiedzialny za szkodę odpowiada również za „uruchomienie” lub przyspieszenie rozwoju schorzeń samoistnych, które nie wystąpiłyby bez zdarzenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że wypadek komunikacyjny może być uznany za normalny związek przyczynowy dla rozwoju nerwicy histerycznej u osoby predysponowanej, co uzasadnia odpowiedzialność odszkodowawczą.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wypadek był jedynym zewnętrznym czynnikiem wyzwalającym schorzenie psychiczne u osoby z predyspozycjami. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny związku przyczynowego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wypadek komunikacyjny, który wywołał u osoby predysponowanej nerwicę histeryczną, może być uznany za normalny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. uzasadniający odpowiedzialność odszkodowawczą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wypadek komunikacyjny może być uznany za normalne następstwo wywołujące u osoby predysponowanej nerwicę histeryczną, skutkującą niezdolnością do pracy, co uzasadnia odpowiedzialność odszkodowawczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na teorii adekwatnego związku przyczynowego, wskazując, że decyduje ocena faktów zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Uznał, że wyzwolenie u powódki skłonności do nerwicy histerycznej, skutkującej dolegliwościami i niezdolnością do pracy, należy uznać za normalne następstwo wypadku, gdy nie było innych zewnętrznych okoliczności. Podkreślono, że podmiot odpowiedzialny odpowiada za „uruchomienie” schorzeń samoistnych, które nie wystąpiłyby bez zdarzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka K.L.

Strony

NazwaTypRola
K.L.osoba_fizycznapowódka
[…] Towarzystwo Ubezpieczeń […]spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Związek przyczynowy jest adekwatny, gdy między zdarzeniem a szkodą występuje obiektywne powiązanie o charakterze normalnym, typowym, zwykle mającym miejsce w normalnym przebiegu spraw. Nie zachodzi, gdy szkoda jest odosobnionym, wyjątkowym, atypowym następstwem, zazwyczaj nie do przewidzenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 361 § 1 k.c. przez wadliwe uznanie przez Sąd Apelacyjny, że między wypadkiem komunikacyjnym a stanem zdrowia powódki nie ma normalnego związku przyczynowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 385 i art. 386 § 1 k.p.c. są nietrafne, gdyż dotyczą sposobu rozstrzygnięcia apelacji, który jest konsekwencją oceny merytorycznej.

Godne uwagi sformułowania

Unormowanie zawarte w art. 361 § 1 kodeksu cywilnego opiera się na założeniach teorii przyczynowości adekwatnej • Adekwatny związek przyczynowy [...] nie zachodzi wtedy, gdy szkoda jest odosobnionym, wyjątkowym, atypowym następstwem określonego zdarzenia • Wyzwolenie u powódki jej wrodzonych skłonności do powstania objawów nerwicy histerycznej [...] należy uznać za normalne następstwo wypadku komunikacyjnego • Podmiot odpowiedzialny za szkodę na osobie [...] odpowiada także za „uruchomienie” lub przyspieszenie rozwoju schorzeń samoistnych

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wypadek komunikacyjny może być uznany za normalny związek przyczynowy dla rozwoju nerwicy histerycznej u osoby predysponowanej, co uzasadnia odpowiedzialność odszkodowawczą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wypadek był jedynym zewnętrznym czynnikiem wyzwalającym schorzenie psychiczne u osoby z predyspozycjami. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny związku przyczynowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje pojęcie normalnego związku przyczynowego w kontekście szkód psychicznych wywołanych wypadkami, co jest istotne dla praktyki prawniczej i ubezpieczeniowej.

Czy wypadek samochodowy może być przyczyną nerwicy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy ubezpieczyciel musi zapłacić.

Dane finansowe

WPS: 106 857,68 PLN

zadośćuczynienie: 60 000 PLN

utracone zarobki: 25 257,68 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst