IV CSK 253/21

Sąd Najwyższy2021-09-29
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższyprzedsądart. 398^9^ k.p.c.koszty postępowaniapomoc prawna z urzęduwznowienie postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za nieuzasadnioną w kontekście przesłanek przedsądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanego na rzecz powoda kwotę ponad 156 tys. zł. Pozwany zarzucił naruszenie art. 231 k.p.c. i powołał się na przesłankę oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga nie spełnia wymogów przedsądu, a argumentacja pozwanego stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną sądu drugiej instancji.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego J.D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 lipca 2020 r., który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 5 września 2019 r. Sąd Okręgowy uchylił nakaz zapłaty i zasądził od pozwanego na rzecz B. spółki akcyjnej kwotę 156 164,20 zł wraz z odsetkami. Pozwany w skardze kasacyjnej powołał się na przesłankę przedsądu z art. 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c., wskazując na oczywiste naruszenie art. 231 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a instytucja przedsądu ma na celu selekcję spraw. Sąd podkreślił, że ocena na etapie przedsądu ograniczona jest do przesłanek z art. 398^9^ § 1 pkt 1-4 k.p.c. i nie obejmuje merytorycznej oceny skargi. Sąd uznał, że pozwany nie wykazał oczywistego naruszenia prawa ani oczywistej wadliwości wyroku, a jego argumentacja stanowiła polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną sądu drugiej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja skarżącego stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną sądu drugiej instancji, nie wykazując oczywistego naruszenia prawa ani oczywistej wadliwości wyroku. Skarga kasacyjna nie jest ogólnodostępnym środkiem zaskarżenia umożliwiającym kolejną weryfikację sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
B. spółka akcyjna z siedzibą w W.spółkapowód
J.D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarga jest oczywiście uzasadniona, co oznacza kwalifikowane, oczywiste naruszenie prawa widoczne od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis, którego naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 8 pkt 6

Podstawa do ustalenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 16 ust. 4 pkt 2

Podstawa do ustalenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 3

Podstawa do ustalenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 4 ust. 3

Podstawa do ustalenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 2 pkt 6

Podstawa do ustalenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z uwzględnieniem wyroku TK SK 66/19.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów przedsądu. Argumentacja skarżącego stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną sądu drugiej instancji. Brak oczywistego naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w zakresie naruszenia art. 231 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9^ § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przedsąd) oraz charakter skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów przedsądu; nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące skargi kasacyjnej i etapu przedsądu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków ani nietypowych faktów.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady przedsądu.

Dane finansowe

WPS: 156 164,2 PLN

zapłata: 156 164,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV CSK 253/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Grela
w sprawie z powództwa B. spółki akcyjnej z siedzibą w W.
‎
przeciwko J.D.
‎
o zapłatę,
w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania w sprawie XV Nc (…)
Sądu Okręgowego w G.,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 29 września 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt V ACa (…),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego;
3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w  (…) na rzecz adwokata M.P. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych, obejmującą należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w  postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 5 września 2019 r. Sąd Okręgowy w G. uchylił nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z weksla 23 stycznia 2015 r. sygn. akt XV Nc (…) i zasądził od J.D. na rzecz B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 156 164,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 25 października 2014 r. do dnia zapłaty.
Wyrokiem z 9 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanego.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
W ocenie skarżącego,
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
w zakresie naruszenia art. 231 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej  instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, niepubl.).
W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną Sądu drugiej instancji oraz próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt 6 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.), z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19, Dz.U. z 2020 r., poz. 769), a więc przy zastosowaniu § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.)
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI