Orzeczenie · 2012-02-16

IV CSK 233/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-02-16
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
zarachowanie płatnościart. 451 k.c.odsetkipostępowanie gospodarczeskarga kasacyjnaprekluzja dowodowaumowa sprzedażyzaliczka

Sprawa dotyczyła żądania zapłaty odsetek przez powoda (W. Spółka z o.o.) od pozwanego (V. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa) z tytułu nieterminowej zapłaty zaliczki na projekt elektrowni wiatrowych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że pozwany skutecznie zarachował wpłaty na poczet długu, w tym odsetek. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy, ale Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał na istotne naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 47912 § 1 k.p.c. (prekluzja dowodowa w sprawach gospodarczych) oraz art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c., które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że sąd drugiej instancji błędnie zastosował przepisy dotyczące zarachowania płatności (art. 451 k.c.), nieprawidłowo oceniając możliwość powoływania nowych twierdzeń i dowodów przez powoda po odpowiedzi na pozew. Sąd Najwyższy zaznaczył, że interpretacja przepisów dotyczących zarachowania świadczenia, w tym możliwości zaliczenia płatności na poczet różnych długów, wymagała dokładniejszej analizy, a zastosowanie art. 451 § 3 k.c. było przedwczesne. Błędy te uniemożliwiły merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Najwyższy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o zarachowaniu płatności (art. 451 k.c.) oraz stosowanie prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym (art. 47912 § 1 k.p.c.).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zarachowania płatności w kontekście dwóch umów i odsetek, a także specyfiki postępowania gospodarczego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pozwany skutecznie zarachował dokonane wpłaty na poczet długu, w tym odsetek, zgodnie z art. 451 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy wskazał na potencjalne naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych przez sądy niższych instancji w ocenie zarachowania płatności, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zakwestionował sposób, w jaki sądy niższych instancji zastosowały przepisy dotyczące zarachowania płatności (art. 451 k.c.) oraz prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym (art. 47912 § 1 k.p.c.), co mogło wpłynąć na prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych.

Czy powód mógł powoływać nowe twierdzenia i dowody dotyczące zarachowania płatności w piśmie procesowym po odpowiedzi na pozew, mimo prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy uznał, że powód mógł powołać te twierdzenia i dowody, gdyż stanowiły one rozwinięcie faktów zawartych w pozwie i były reakcją na obronę pozwanego, a nie wykraczały poza podstawę faktyczną powództwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa SN wskazującego, że prekluzja dowodowa nie dotyczy twierdzeń i dowodów, które są reakcją na obronę pozwanego i stanowią rozwinięcie pierwotnych twierdzeń, a nie zgłoszenie zupełnie nowych okoliczności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
W. Spółka z o.o.spółkapowód
V. Spółka z o.o. Spółka Komandytowaspółkapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 451 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis regulujący zasady zarachowania świadczenia spełnionego przez dłużnika na poczet różnych długów. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie w kontekście oświadczeń dłużnika i wierzyciela.

k.c. art. 451 § § 3

Kodeks cywilny

Przepis stosowany, gdy dłużnik i wierzyciel nie uzgodnili sposobu zarachowania świadczenia, a żaden z nich nie złożył oświadczenia w trybie § 1 lub § 2. Sąd Najwyższy uznał jego zastosowanie przez Sąd Okręgowy za przedwczesne.

k.p.c. art. 47912 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący prekluzji dowodowej w postępowaniu w sprawach gospodarczych. Sąd Najwyższy uznał jego wadliwe zastosowanie przez Sąd Okręgowy.

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący określenia podstawy faktycznej żądania w pozwie. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie w kontekście rozwoju twierdzeń powoda.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący wykładni oświadczeń woli. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie w kontekście uzgodnień stron co do zarachowania płatności.

k.p.c. art. 217 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący pominięcia dowodu. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie przez Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący dopuszczalności dowodu. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie przez Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie w kontekście uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie w kontekście uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy analizował jego zastosowanie w kontekście uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego. Sąd Najwyższy analizował zarzuty powoda w tym zakresie.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania. Sąd Najwyższy analizował zarzuty powoda w tym zakresie.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący skutków uwzględnienia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy orzekł na jego podstawie.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania. Sąd Najwyższy orzekł na jego podstawie.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy orzekł na jego podstawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Okręgowy przepisów proceduralnych dotyczących prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych. • Błędne zastosowanie przez Sąd Okręgowy przepisów materialnoprawnych dotyczących zarachowania płatności (art. 451 k.c.). • Niewłaściwa ocena możliwości powoływania przez powoda nowych twierdzeń i dowodów po odpowiedzi na pozew.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania • zachodzi sprzeczność logiczna zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego • prekluzja dowodowa odnosi się przede wszystkim do twierdzeń i dowodów dotyczących bezpośrednio zgłoszonego w pozwie roszczenia • nie było podstaw do prowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dalszego postępowania dowodowego

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący-sprawozdawca

Mirosław Bączyk

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zarachowaniu płatności (art. 451 k.c.) oraz stosowanie prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym (art. 47912 § 1 k.p.c.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarachowania płatności w kontekście dwóch umów i odsetek, a także specyfiki postępowania gospodarczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii procesowych i materialnych związanych z zarachowaniem płatności, które są częstym problemem w praktyce prawniczej, a także analizuje ograniczenia dowodowe w postępowaniu gospodarczym.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok: Kluczowe błędy w ocenie zarachowania płatności i prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych.

Dane finansowe

WPS: 22 294,25 EUR

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst