IV CSK 23/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wystąpiły przesłanki do jej uwzględnienia, a powódki nie wykazały oczywistej zasadności skargi ani oczywistego naruszenia prawa przez sąd niższej instancji.
Powódki wniosły skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się zmiany orzeczenia w zakresie zasądzonego zadośćuczynienia i odszkodowania. Zarzuciły naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez śmierć osoby bliskiej oraz przepisów o odsetkach. Sąd Najwyższy, badając przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdził brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódek od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zasądzonych kwot zadośćuczynienia i odszkodowania dla powódek po śmierci ich męża/ojca. Powódki zarzuciły naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 446 § 3, § 4 k.c., art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c.) oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i własne, przypomniał o konstytucyjności instytucji przedsądu i ograniczonym charakterze skargi kasacyjnej, której celem jest zapewnienie jednolitości wykładni prawa. Sąd uznał, że powódki nie wykazały wystarczających argumentów prawnych świadczących o oczywistym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Wskazał, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do sądów merytorycznych, a przyznane kwoty nie były rażąco niewspółmierne. Podobnie, kwestia wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie i początkowy termin naliczania odsetek mogą zależeć od okoliczności sprawy. Wobec braku przesłanek do przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia, nie obciążając powódek kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na ich sytuację materialną i charakter sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania, takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, ani oczywista zasadność skargi. Sąd uznał, że argumenty powódek nie wykazały oczywistego naruszenia prawa przez Sąd Apelacyjny, a ustalenie wysokości zadośćuczynienia i odsetek należało do kompetencji sądów merytorycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
u.u.o. art. 14 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszy Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 446 § 3, art. 446 § 4 k.c. i art. 481 k.c. w związku z art. 455 k.c. i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszy Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, skutkujące obniżeniem zasądzonych kwot zadośćuczynienia i odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja przedsądu [...] jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków istotnie ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna [...] ma ograniczony zasięg i zakres, a jej podstawowym celem jest zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku oczywistego naruszenia prawa lub istotnego zagadnienia prawnego, a także interpretacja pojęcia 'oczywistego naruszenia prawa'."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i przesłanek jego dopuszczalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej i pojęcia 'oczywistego naruszenia prawa', co jest cenne dla prawników procesualistów.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki procesowe.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 70 000 PLN
odszkodowanie: 80 000 PLN
odszkodowanie: 30 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CSK 23/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa G. G., A. G. i M. G. przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powódek od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt V ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powódek kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] zmienił wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 listopada 2012 r. w ten sposób, że zasądzone od pozwanego na rzecz powódek A. G. i M. G. tytułem zadośćuczynienia kwoty obniżył, z 70 000 zł do 50 000 zł, z ustawowymi odsetkami, oraz oddalił w pozostałej części apelacje tych powódek i pozwanego. Sąd ponadto podwyższył kwotę zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki G. G. o 30 000 zł oraz oddalił apelację tej powódki i pozwanego w pozostałym zakresie. Na zasądzoną na rzecz G. G. kwotę 150 000 zł składa się 80 000 zł tytułem odszkodowania wobec znacznego pogorszenia sytuacji życiowej powódki po śmierci męża oraz 70 000 zł zadośćuczynienia. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, w części oddalającej ich apelacje, powódki zarzuciły naruszenie art. 446 § 3, art. 446 § 4 k.c. i art. 481 k.c. w związku z art. 455 k.c. i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszy Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódki uzasadniły oczywistą jej zasadnością. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków istotnie ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna wobec tego, że przysługuje od prawomocnego orzeczenia, nie jest i nie może być traktowana jako kolejny etap procesu. Ma ograniczony zasięg i zakres, a jej podstawowym celem jest zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Ten jej szczególny charakter powoduje, że Sąd Najwyższy dokonując, w ramach przesądu, oceny skargi, bada czy wystąpiły ustawowe przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, to jest czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, czy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, czy zachodzi nieważność postępowania lub czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Przesłanka wskazana przez skarżące w sprawie nie występuje. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/2001, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100). W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty prawne świadczące o takim kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Należy zauważyć, że Sąd Apelacyjny ustalając wysokość odszkodowania przyznanego G. G., wobec znacznego pogorszenia jej sytuacji po śmierci męża, uwzględnił i rozważył kryteria wskazywane w orzecznictwie. Określenie wysokości zadośćuczynienia należy do sądów meriti, a zakwestionowanie przez Sąd Najwyższy kwot przyznanych z tego tytułu powódkom mogłoby nastąpić tylko wtedy, gdyby były one rażąco niewspółmierne do wszystkich ustalonych aspektów sprawy (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1970 r., III PRN 39/70, OSNCP 10971, Nr 3, poz. 53), co nie miało miejsca. Z kolei, wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin liczenia odsetek za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia, może zależeć od okoliczności sprawy (zob. w szczególności wyroki Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, i z dnia 4 listopada 2008 r., II PK 100/08, OSNP 2010, nr 10, poz. 108). W świetle tego stanowiska terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania. Wobec braku wystarczających podstaw do przyjęcia, że zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo a nadto uwzględniając, że w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, którą - zgodnie z art. 398 13 § 1 k.p.c. - Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy nie obciążył powódek kosztami postępowania kasacyjnego, biorąc pod uwagę ich sytuację materialną oraz charakter sprawy (art. 102 k.p.c.). [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI