Orzeczenie · 2012-01-19

IV CSK 224/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-01-19
SAOSCywilneprawo spadkoweWysokanajwyższy
spadekdziedziczeniedobrodziejstwo inwentarzaart 1016 kcskarga kasacyjnasąd najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki postępowania B. L. od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po S. K. Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek nabyli dzieci i wnuczki zmarłego, przy czym wnuczki z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd Okręgowy oddalił apelację B. L., uznając, że art. 1016 k.c. nie ma zastosowania w sytuacji, gdy nie wszyscy spadkobiercy złożyli oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 1016 k.c. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd Najwyższy stwierdził, że sytuacja w rozpoznawanej sprawie odpowiadała hipotezie tego przepisu, gdyż wnuczki złożyły oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a pozostali spadkobiercy (dzieci) nie złożyli żadnego oświadczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 1016 k.c. w kontekście stwierdzania nabycia spadku, gdy część spadkobierców przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a inni milczą.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spadkowej, gdzie część spadkobierców składa oświadczenia, a część nie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 1016 k.c. ma zastosowanie, gdy jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a pozostali spadkobiercy (mający pełną zdolność do czynności prawnych) nie złożyli żadnego oświadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 1016 k.c. ma zastosowanie w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 1016 k.c. odnosi się do spadkobierców, którzy sami nie złożyli żadnego oświadczenia, ale dziedziczą ze spadkobiercami, którzy wyraźnie przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Sytuacja, w której wnuczki złożyły oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a dzieci spadkodawcy nie złożyły żadnego oświadczenia, odpowiada hipotezie tego przepisu.

Czy uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego było wadliwe w stopniu uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie nie było wadliwe w stopniu uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazywało podstawę faktyczną i wyjaśniało podstawę prawną rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę kasacyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa „R.” z siedzibą w G.instytucjawnioskodawca
Z. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik
B. L.osoba_fizycznauczestnik
T. M.osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
X.Y.osoba_fizycznauczestnik
E. B.osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik
E. K.osoba_fizycznauczestnik
J. D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 1016

Kodeks cywilny

Jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Przepis ten ma zastosowanie również do spadkobierców, którzy sami nie złożyli żadnego oświadczenia co do spadku, ale dziedziczą ze spadkobiercami, którzy wyraźnie przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 1015 § § 2 zdanie drugie

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3983 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 1016 k.c. przez Sąd Okręgowy polegająca na przyjęciu, że złożenie przez jednych spadkobierców oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie powoduje, iż pozostali, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez sformułowanie pisemnego uzasadnienia postanowienia w sposób uniemożliwiający odczytanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

każdy spadkobierca, który nie złożył w terminie żadnego oświadczenia w kwestii przyjęcia lub odrzucenia spadku, traktowany jest jak spadkobierca przyjmujący spadek z dobrodziejstwem inwentarza, jeżeli choć jeden ze spadkobierców wyraźnie przyjął spadek w taki właśnie sposób.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1016 k.c. w kontekście stwierdzania nabycia spadku, gdy część spadkobierców przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a inni milczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spadkowej, gdzie część spadkobierców składa oświadczenia, a część nie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego przepisu prawa spadkowego, który może mieć praktyczne znaczenie dla wielu osób dziedziczących spadek. Wyjaśnienie Sądu Najwyższego jest precyzyjne i rozwiewa wątpliwości interpretacyjne.

Czy milczenie w sprawie spadku oznacza jego przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst