IV CSK 220/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni domagała się stwierdzenia wykonalności wyroku Sądu Rodzinnego stanu Nowy Jork z dnia 11 kwietnia 2008 r., zasądzającego od uczestnika J. S. kwotę 75.737,43 USD tytułem zaległości alimentacyjnych. Sąd Okręgowy w O. uwzględnił wniosek, uznając, że orzeczenie jest prawomocne i wykonalne w USA, a przesłanki negatywne z art. 1146 § 1 k.p.c. nie zachodzą. Sąd Apelacyjny zmienił to postanowienie i oddalił wniosek, argumentując, że zastosowanie powinny mieć przepisy k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2009 r. i że uczestnik mógł być pozbawiony możności obrony oraz że orzeczenie może być sprzeczne z porządkiem prawnym RP ze względu na toczące się postępowanie o rozwód w Polsce. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za uzasadnioną. Wskazał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepisy przejściowe dotyczące stwierdzania wykonalności orzeczeń zagranicznych, a także niezasadnie przyjął, że uczestnik został pozbawiony możności obrony lub że orzeczenie jest sprzeczne z polskim porządkiem prawnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że polskie prawo (art. 140 k.r. i op.) dopuszcza możliwość dochodzenia zwrotu poniesionych kosztów utrzymania dziecka, co czyni zagraniczne orzeczenie zgodnym z polskim porządkiem prawnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących stwierdzania wykonalności orzeczeń sądów zagranicznych, ocena przesłanek negatywnych (możność obrony, zgodność z porządkiem prawnym) w kontekście orzeczeń alimentacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wydania orzeczenia zagranicznego i datą złożenia wniosku o jego wykonanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok sądu zagranicznego zasądzający zaległości alimentacyjne może zostać uznany za sprzeczny z polskim porządkiem prawnym w sytuacji, gdy w Polsce toczy się postępowanie o rozwód, w ramach którego sąd jest zobowiązany rozstrzygnąć o obowiązku alimentacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu zagranicznego zasądzający zaległości alimentacyjne nie jest sprzeczny z polskim porządkiem prawnym, nawet jeśli w Polsce toczy się postępowanie o rozwód, ponieważ polskie prawo (art. 140 k.r. i op.) dopuszcza możliwość dochodzenia zwrotu poniesionych kosztów utrzymania dziecka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że polski system prawny nie zna instytucji stwierdzania przez sądy powszechne wysokości zaległości alimentacyjnych w taki sam sposób jak sąd zagraniczny, jednakże wyrok zasądzający od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę niezapłaconych alimentów pozostaje w zgodzie z art. 140 k.r. i op., który pozwala na dochodzenie zwrotu poniesionych kosztów utrzymania dziecka. Brak było dowodu na to, że przed sądem polskim toczyła się sprawa, której podstawę stanowiłby art. 140 k.r. i op., co wykluczało zastosowanie art. 1146 § 1 pkt 4 k.p.c.
Czy strona była pozbawiona możności obrony przed sądem zagranicznym, jeśli doręczono jej zawiadomienie o rozprawie na dziewięć dni przed terminem, a ona nie skorzystała z możliwości obrony lub odroczenia rozprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona nie była pozbawiona możności obrony, jeśli doręczono jej zawiadomienie o rozprawie z odpowiednim wyprzedzeniem (choć krótszym niż wymagane przez polski k.p.c.), a miała możliwość podjęcia obrony lub wnioskowania o odroczenie, nawet jeśli z tej możliwości nie skorzystała.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, związany ustaleniami faktycznymi co do doręczenia zawiadomienia o rozprawie, uznał, że uczestnik miał możliwość podjęcia obrony, mimo że doręczenie nastąpiło na dziewięć dni przed terminem rozprawy w USA. Wskazano, że uczestnik jest obywatelem USA, zna język angielski i był zorientowany co do przedmiotu sprawy, a także mógł wnioskować o odroczenie rozprawy. Fakt niekorzystania z tej możliwości nie oznacza pozbawienia możności obrony.
Jakie przepisy kodeksu postępowania cywilnego należy stosować przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego wydanego przed 1 lipca 2009 r., jeśli wniosek został złożony po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2009 r., chyba że umowa międzynarodowa stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy nowelizującej k.p.c., w przypadku wniosku o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego wydanego do dnia 1 lipca 2009 r., postępowanie powinno być prowadzone na podstawie przepisów k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do tej daty, nawet jeśli wniosek złożono po tej dacie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jo. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 1150
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stwierdzenia wykonalności orzeczeń sądów państw obcych. W kontekście sprawy, kluczowe było zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2009 r.
k.p.c. art. 1146 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki negatywne uwzględnienia wniosku o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego, w tym pozbawienie możności obrony oraz sprzeczność z porządkiem prawnym RP.
Dz.U. Nr 234, poz. 1571 art. 8 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Reguluje stosowanie przepisów k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2009 r. do orzeczeń wydanych przed tą datą.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1145 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłanek negatywnych stwierdzenia wykonalności, w tym sytuacji, gdy orzeczenie dotyczy spraw, które według prawa polskiego należą do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich.
k.r. i op. art. 140
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Umożliwia dochodzenie zwrotu poniesionych kosztów utrzymania dziecka od osoby zobowiązanej do alimentacji, co zostało uznane za zgodne z polskim porządkiem prawnym w kontekście zagranicznego wyroku alimentacyjnego.
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia, którego naruszenie może stanowić podstawę skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do spraw cywilnych, w tym spraw o stwierdzenie wykonalności orzeczeń zagranicznych.
k.p.c. art. 149 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa minimalny termin doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów przejściowych k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. • Błędna ocena braku możności obrony uczestnika przed sądem zagranicznym. • Niezasadne przyjęcie sprzeczności zagranicznego wyroku alimentacyjnego z polskim porządkiem prawnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 391 § 1 w zw. z art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (wady uzasadnienia). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 148 § 2 i art. 152 w zw. z art. 13 § 3 k.p.c. (brak wezwania na posiedzenie niejawne).
Godne uwagi sformułowania
nie można zasadnie przyjąć, że uczestnik nie miał możliwości podjęcia obrony • nie można zasadnie twierdzić, że uczestnik nie miał możliwości podjęcia obrony • wyrok Sądu Rodzinnego stanu Nowy Jork z dnia 11 kwietnia 2008 r. zasądzający od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę niezapłaconych przez uczestnika alimentów pozostaje w zgodzie z uregulowaniem z art. 140 k.r. i op.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Marian Kocon
członek
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stwierdzania wykonalności orzeczeń sądów zagranicznych, ocena przesłanek negatywnych (możność obrony, zgodność z porządkiem prawnym) w kontekście orzeczeń alimentacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wydania orzeczenia zagranicznego i datą złożenia wniosku o jego wykonanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy międzynarodowego prawa rodzinnego i egzekucji orzeczeń, co jest zawsze interesujące ze względu na praktyczne implikacje dla obywateli.
“Czy polski sąd uzna zagraniczny wyrok alimentacyjny? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 75 737,43 USD
zaległości alimentacyjne: 75 737,43 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.