IV CSK 22/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa „B.” S.A. w upadłości likwidacyjnej przeciwko Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej „N.” o nakazanie przyjęcia w poczet członków. Powództwo zostało oddalone przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2014 r. oddalił skargę kasacyjną. Podstawą oddalenia było ustalenie, że uchwała syndyka masy upadłości Spółdzielni „K.” z dnia 16 marca 2007 r. o przyjęciu Przedsiębiorstwa „B.” w poczet członków była nieważna. Sąd Najwyższy podkreślił, że stosunek członkostwa w spółdzielni jest prawem niemajątkowym, osobistym, a kompetencja do podejmowania uchwał w tym zakresie przysługuje zarządowi spółdzielni, a nie syndykowi. Syndyk zarządza masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli, a członkostwo nie wchodzi w jej skład. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, że członkostwo mogło być traktowane jako prawo majątkowe lub mieszane, związane z prawem do lokalu, wskazując na odmienną konstrukcję prawną. Ponadto, nawet gdyby czynność syndyka można było uznać za bezskuteczną, brak było możliwości jej potwierdzenia przez właściwy organ spółdzielni, która została wykreślona z rejestru.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie kompetencji syndyka w sprawach dotyczących członkostwa w spółdzielniach oraz skutków prawnych działań podejmowanych przez organy nieposiadające właściwych uprawnień.
Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości spółdzielni i prawa spółdzielczego, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w danym okresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy syndyk masy upadłości spółdzielni ma kompetencje do podjęcia uchwały o przyjęciu w poczet członków spółdzielni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie ma takich kompetencji.
Uzasadnienie
Stosunek członkostwa w spółdzielni jest prawem niemajątkowym, osobistym, które nie wchodzi w skład masy upadłości. Kompetencja do przyjmowania w poczet członków przysługuje zarządowi spółdzielni, a nie syndykowi, którego zadaniem jest likwidacja majątku w celu zaspokojenia wierzycieli.
Czy uchwała syndyka o przyjęciu w poczet członków spółdzielni, podjęta bez kompetencji, może zostać potwierdzona przez właściwy organ spółdzielni po jej wykreśleniu z rejestru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak możliwości potwierdzenia.
Uzasadnienie
Po wykreśleniu spółdzielni z rejestru, utraciła ona byt prawny, co definitywnie wykluczyło możliwość potwierdzenia przez właściwy organ czynności dokonanej przez syndyka. Wobec braku potwierdzenia, czynność ta musi być uznana za nieważną.
Czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem majątkowym lub mieszanym, które mogłoby być przedmiotem rozporządzenia przez syndyka w ramach likwidacji masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie uzasadnia to kompetencji syndyka do decydowania o członkostwie.
Uzasadnienie
Związek członkostwa z prawem do lokalu nie czyni członkostwa prawem majątkowym. Syndyk może rozporządzać składnikami masy upadłości, w tym ustanawiać spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jako obciążenie nieruchomości, ale nie może decydować o członkostwie, które jest odrębnym stosunkiem prawnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa "B." Spółki Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w L. | spółka | powód |
| Własnościowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." z siedzibą w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
u.sp.m. art. 1718 § 2
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Wymaga wykazania, że powód był członkiem Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej „K.”.
PrUpN art. 75 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa utratę prawa zarządu przez upadłego i przejęcie go przez syndyka.
PrUpN art. 173
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa przejęcie uprawnień i obowiązków przez syndyka.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni umów i zgodnego zamiaru stron.
Pomocnicze
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
W związku z art. 1047 k.p.c. przy rozstrzyganiu o nakazanie przyjęcia w poczet członków.
k.p.c. art. 1047
Kodeks postępowania cywilnego
W związku z art. 64 k.c. przy rozstrzyganiu o nakazanie przyjęcia w poczet członków.
Ustawa Prawo spółdzielcze art. 134
Przepisy o organach spółdzielni stosuje się także podczas postępowania upadłościowego, jeżeli z przepisów prawa upadłościowego nie wynika inaczej.
k.c. art. 103 § 1
Kodeks cywilny
Analogia do sankcji bezskuteczności zawieszonej czynności prawnej dokonanej przez "fałszywy organ".
k.c. art. 103 § 2
Kodeks cywilny
Analogia do sankcji bezskuteczności zawieszonej czynności prawnej dokonanej przez "fałszywy organ".
Ustawa o własności lokali art. 3
Wspomniany w kontekście praw związanych z własnością lokalu.
k.c. art. 50
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście części składowych nieruchomości.
k.c. art. 235 § 2
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście praw związanych z użytkowaniem wieczystym.
Ustawa o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz zmianie niektórych ustaw
Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 873 ze zm. Dotyczy wyeliminowania możliwości ustanawiania nowych spółdzielczych własnościowych praw do lokalu od 31 lipca 2007 r.
u.sp.m. art. 172 § 2
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Utrata mocy obowiązującej przez przepis wiążący skuteczność zbycia prawa z przyjęciem nabywcy w poczet członków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Syndyk nie posiada kompetencji do podejmowania uchwał o przyjęciu w poczet członków spółdzielni, gdyż jest to prawo niemajątkowe. • Uchwała syndyka o przyjęciu w poczet członków jest nieważna z powodu braku kompetencji. • Brak możliwości potwierdzenia nieważnej uchwały syndyka przez właściwy organ spółdzielni po jej wykreśleniu z rejestru.
Odrzucone argumenty
Członkostwo w spółdzielni jest prawem majątkowym lub mieszanym, którym syndyk może rozporządzać. • Umowy z 2004 r. wyrażały zgodny zamiar stron co do przyjęcia w poczet członków i ustanowienia prawa do lokalu. • Związek członkostwa z prawem do lokalu uzasadnia kompetencję syndyka do decydowania o członkostwie w celu likwidacji masy upadłości.
Godne uwagi sformułowania
Stosunek członkostwa w spółdzielni jest kwalifikowany jako stosunek cywilnoprawny regulowany przepisami prawa prywatnego oraz postanowieniami statutu. • Członkostwo jest prawem niemajątkowym, o charakterze osobistym, dlatego nie syndyk ale zarząd Spółdzielni powinien był zaspokajać roszczenie powoda o członkostwo. • Czynność przyjęcia powoda w poczet członków, jako dokonana przez "fałszywy organ" Spółdzielni, wobec braku potwierdzenia (art. 103 § 1 k.c. per analogiam), musi być uznana za nieważną.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
członek
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie kompetencji syndyka w sprawach dotyczących członkostwa w spółdzielniach oraz skutków prawnych działań podejmowanych przez organy nieposiadające właściwych uprawnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości spółdzielni i prawa spółdzielczego, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w danym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji syndyka w kontekście upadłości spółdzielni, co ma praktyczne znaczenie dla prawników zajmujących się prawem upadłościowym i spółdzielczym. Wyjaśnia fundamentalne różnice między zarządem masą upadłości a prawami osobistymi członków spółdzielni.
“Czy syndyk może decydować o członkostwie w spółdzielni? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kompetencji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.