IV CSK 200/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2013 r. rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający zadośćuczynienie na rzecz powodów W. J., K. S. i G. S. z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Sąd Najwyższy postanowił odrzucić skargę kasacyjną w stosunku do powoda K. S., ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia w jego części była niższa niż wymagane 50.000 zł, co czyniło skargę niedopuszczalną zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. W pozostałej części Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadniając odmowę, Sąd Najwyższy wskazał, że pozwany nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania, określonych w art. 398^9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Kwestia prawna podnoszona przez skarżącego, dotycząca możliwości dochodzenia roszczeń od zakładów ubezpieczeń z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez najbliższych członków rodziny osoby zmarłej, w tym w odniesieniu do zdarzeń sprzed nowelizacji kodeksu cywilnego, została już jednolicie rozstrzygnięta w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego na korzyść powodów. Sąd Najwyższy powołał się na szereg swoich wcześniejszych uchwał i wyroków, które potwierdzają pozytywną odpowiedź na te pytania. Ponadto, skarżący nie przedstawił wystarczającej argumentacji prawnej uzasadniającej istnienie wątpliwości interpretacyjnych czy rozbieżności w orzecznictwie. Wniosek powodów o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony jako złożony po terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez najbliższych członków rodziny zmarłego, nawet w przypadku zdarzeń sprzed nowelizacji k.c., a także w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą zdarzenia i nowelizacją przepisów k.c. oraz kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieje możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń od zakładów ubezpieczeń z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez najbliższych członków rodziny poszkodowanych wskutek zdarzeń, które miały miejsce przed datą nowelizacji kodeksu cywilnego (przed 03.08.2008 r.), skoro obowiązujące wówczas przepisy nie przewidywały takiej możliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje możliwość dochodzenia takich roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na ugruntowane orzecznictwo, potwierdził, że nawet w przypadku zdarzeń sprzed nowelizacji kodeksu cywilnego, najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 w zw. z art. 23 k.c.
Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w takich sprawach.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł. W przypadku współuczestnictwa, wartość tę określa się odrębnie dla każdego ze współuczestników.
Jak określa się wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną przy współuczestnictwie, które nie ma charakteru jednolitego bądź koniecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia określa się odrębnie w odniesieniu do każdego ze współuczestników.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym przy współuczestnictwie o charakterze niejednolitym lub niewymaganym, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną oblicza się indywidualnie dla każdego ze współuczestników.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | powód |
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| G. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^6 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Definicja dóbr osobistych.
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Przepis wprowadzający możliwość dochodzenia zadośćuczynienia przez najbliższych członków rodziny zmarłego.
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^7 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do K. S. była niższa od ustawowego progu 50.000 zł. • Kwestia dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez najbliższych członków rodziny zmarłego została już jednolicie rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego. • Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Istnienie potrzeby wykładni art. 448 w zw. z art. 23 i 446 k.c. budzących wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego ustalenia możliwości dochodzenia roszczeń od ubezpieczycieli z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez najbliższych członków rodziny zmarłego, w tym za zdarzenia sprzed nowelizacji k.c.
Godne uwagi sformułowania
„istnieje potrzeba wykładni art. 448 k.c. w zw. z art. 23 k.c. w zw. z art. 446 § 4 k.c. budzących poważne wątpliwości, które zostaną przedstawione w uzasadnieniu niniejszej skargi a niezależnie od tego wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (…)” • „istotne zagadnienie prawne wymagające ustalenia, czy istnieje możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń od zakładów ubezpieczeń z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez najbliższych członków rodziny poszkodowanych wskutek nieszczęśliwych zdarzeń, które miały miejsce przed datą nowelizacji kodeksu cywilnego tj. przed datą 03 sierpnia 2008 r. skoro istniejące i obowiązujące wówczas przepisy nie przewidywały takiej możliwości.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez najbliższych członków rodziny zmarłego, nawet w przypadku zdarzeń sprzed nowelizacji k.c., a także w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą zdarzenia i nowelizacją przepisów k.c. oraz kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie potwierdza ważną i utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci bliskiej osoby, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze. Dodatkowo porusza kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną.
“Czy można dochodzić zadośćuczynienia za śmierć bliskiego, jeśli zdarzenie miało miejsce przed 2008 rokiem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 25 000 PLN
zadośćuczynienie: 60 000 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 25 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.