IV CSK 196/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał dwie skargi kasacyjne dłużników E.P. i K.P. oraz Syndyka masy upadłości "V." Sp. z o.o. od postanowienia Sądu Okręgowego w O., które oddaliło ich zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w O. o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz wierzyciela "A." Sp. z o.o. Wierzyciel ten, po bezskutecznej licytacji, złożył wniosek o przejęcie nieruchomości i zaliczył swoją wierzytelność w kwocie ponad 3 000 000 zł na poczet ceny nabycia. Sąd Rejonowy uwzględnił ten wniosek, a Sąd Okręgowy uznał, że zbycie nieruchomości na rzecz spółki "V." nastąpiło po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nie miało wpływu na jego prowadzenie, oddalając zażalenia. Sąd Najwyższy, analizując skargi kasacyjne, uznał za trafny zarzut naruszenia art. 968 k.p.c. przez zaliczenie 100% wierzytelności wierzyciela "A." sp. z o.o. na poczet ceny nabycia, mimo udziału innych wierzycieli w egzekucji. Sąd wskazał, że ocena, czy wierzytelność znajduje pokrycie w cenie nabycia, powinna być dokonana w ścisłym związku z art. 1025 k.p.c. i przyszłym planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Z tego względu, orzeczono uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zaliczania wierzytelności na poczet ceny nabycia w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości, zwłaszcza w kontekście obecności innych wierzycieli oraz wpływu nabycia nieruchomości po zajęciu.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z nieruchomości i zaliczania wierzytelności przez wierzyciela, z uwzględnieniem przepisów prawa upadłościowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wierzyciel może zaliczyć całą swoją wierzytelność na poczet ceny nabycia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, gdy w egzekucji uczestniczą inni wierzyciele?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia powinno być dokonane w ścisłym związku z przepisem art. 1025 k.p.c. i przyszłym planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji, uwzględniającym należności wszystkich wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zaliczenie 100% wierzytelności wierzyciela na poczet ceny nabycia, mimo obecności innych wierzycieli, stanowi naruszenie art. 968 k.p.c. Ocena pokrycia wierzytelności w cenie nabycia musi uwzględniać przyszły podział sumy uzyskanej z egzekucji, zgodnie z art. 1025 k.p.c.
Czy zbycie nieruchomości na rzecz spółki nastąpiło po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i czy ma to wpływ na prowadzone postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zbycie nastąpiło po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a zgodnie z art. 930 § 1 k.p.c., takie rozporządzenie nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, które toczy się nadal przeciwko dotychczasowemu dłużnikowi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ustalił, że wpis ostrzeżenia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego do księgi wieczystej nastąpił przed wpisaniem spółki "V." jako właściciela. Sąd Najwyższy uznał to ustalenie za wiążące i podkreślił, że art. 930 § 1 k.p.c. wyłącza wpływ nabycia nieruchomości na dalsze postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dotychczasowemu dłużnikowi.
Czy przepisy prawa upadłościowego (art. 63 § 1 i art. 118 § 2) mają zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie toczy się przeciwko upadłemu lub jego syndykowi, lecz przeciwko innym dłużnikom, a upadła spółka jest tylko uczestnikiem postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie miały zastosowania w tej sprawie, ponieważ postępowanie egzekucyjne nie było prowadzone przeciwko spółce "V." ani jej syndykowi, lecz przeciwko pierwotnym dłużnikom.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 63 § 1 prawa upadłościowego dotyczy zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego przeciwko upadłemu. W tej sprawie spółka "V." i jej syndyk byli jedynie uczestnikami postępowania, które toczyło się przeciwko innym dłużnikom, dlatego przepisy te nie miały zastosowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "A." Spółki z o.o. | spółka | wierzyciel |
| „T.” C. i Spółka s.j. | spółka | wierzyciel |
| B. SA | spółka | wierzyciel |
| E.P. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| K.P. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| M.T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| S.T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Syndyk masy upadłości "V." Spółki z o.o. | inne | uczestnik |
| "F." SA | spółka | wierzyciel |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 930 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nabycie zajętych w toku egzekucji praw nie ma wpływu na dalsze postępowanie egzekucyjne; postępowanie toczy się przeciwko dotychczasowemu dłużnikowi.
k.p.c. art. 968
Kodeks postępowania cywilnego
Zaliczenie na poczet ceny 100% wierzytelności wierzyciela, pomimo udziału innych wierzycieli, było nietrafne i wymagało analizy w kontekście art. 1025 k.p.c.
k.p.c. art. 1025
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady podziału sumy uzyskanej z egzekucji, co jest kluczowe przy ocenie zaliczenia wierzytelności na poczet ceny nabycia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 989
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 987
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozprawy, a orzekano na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut obrazy art. 233 k.p.c. był chybiony, gdyż ustalenie stanu faktycznego nie było rażąco naruszone, a poza tym de lege lata nie może być podstawą skargi kasacyjnej.
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
k.c. art. 552
Kodeks cywilny
k.c. art. 875 § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się odpowiednio do współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej.
pr. upadł. art. 63 § 1
Prawo upadłościowe
Dotyczy zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego przeciwko upadłemu; nie miał zastosowania w tej sprawie.
pr. upadł. art. 118 § 2
Prawo upadłościowe
Nie miał zastosowania w tej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 968 k.p.c. przez zaliczenie całej wierzytelności wierzyciela na poczet ceny nabycia, mimo obecności innych wierzycieli. • Naruszenie przepisów postępowania w zakresie istotnym dla wyniku sprawy (choć niektóre zarzuty okazały się chybione).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 316 k.p.c. (orzekanie na posiedzeniu niejawnym zamiast na rozprawie). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 k.p.c. (ocena dowodów). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 551 k.c. i 552 k.c. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 118 § 2 prawa upadłościowego.
Godne uwagi sformułowania
Nabycie zajętych w toku egzekucji praw nie ma wpływu na dalsze postępowanie egzekucyjne. • Postępowanie egzekucyjne toczy się przeciwko dotychczasowemu dłużnikowi. • Ocena, czy zaliczona przez wierzyciela na poczet ceny nabycia własna wierzytelność lub jej część znajduje pokrycie w cenie nabycia (art. 968 § 1 k.p.c.) powinna być dokonana ścisłym związku z przepisem art. 1025 k.p.c.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Jan Górowski
sprawozdawca
Elżbieta Skowrońska-Bocian
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania wierzytelności na poczet ceny nabycia w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości, zwłaszcza w kontekście obecności innych wierzycieli oraz wpływu nabycia nieruchomości po zajęciu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z nieruchomości i zaliczania wierzytelności przez wierzyciela, z uwzględnieniem przepisów prawa upadłościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych aspektów postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, w szczególności możliwości zaliczenia własnej wierzytelności na poczet ceny nabycia przez wierzyciela, co jest częstym zagadnieniem praktycznym. Wyjaśnienie relacji między art. 930 k.p.c. a prawem upadłościowym również podnosi jej wartość.
“Czy wierzyciel może przejąć nieruchomość za długi, zaliczając swoją wierzytelność? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady!”
Dane finansowe
WPS: 3 000 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.